Bezblaszka mchowa

Bezblaszka mchowa
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

Incertae sedis

Rodzaj

bezblaszka

Gatunek

bezblaszka mchowa

Nazwa systematyczna
Rimbachia bryophila (Pers.) Redhead
Canad. J. Bot. 62(5): 878 (1984)

Bezblaszka mchowa (Rimbachia bryophila (Pers.) Redhead) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Dendrothele, Incertae sedis, Agaricales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1795 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus bryophilus. W 1984 r. Scott Alan Redhead przeniósł go do rodzaju Rimbachia[1]. Pozostałe synonimy[2]:

  • Merulius bryophilus (Pers.) Pers. 1801
  • Cantharellus bryophilus (Pers.) Fr. 1821
  • Leptotus bryophilus (Pers.) P. Karst. 1879
  • Dictyolus bryophilus (Pers.) Quél. 1886
  • Leptoglossum bryophilum (Pers.) Ricken 1911
  • Mniopetalum bryophilum (Pers.) Donk 1962

Stanisław Chełchowski w 1898 r. nadał mu polską nazwę pieprznik prątnikowy, Feliks Kwieciński w 1896 r. pieprznik mchowy, a Władysław Wojewoda w 2003 r. bezblaszka mchowa[3]

Morfologia

Owocniki

O średnicy do 5 mm, początkowo kopulasto-tarczowate, następnie muszlowato-flagowate, mlecznobiałe, z delikatnie owłosioną górną powierzchnią. Hymenium u młodych okazów delikatnie pomarszczone, u starszych żyłkowate, nawet z odległymi fałdami przypominającymi blaszki, jednobarwne, po wyschnięciu morelowokremowe. Hymenofor skierowany do dołu[4].

Cechy mikroskopowe;

Zarodniki 6–7,5 × 5–6 μm, ze ściętym wyrostkiem wnęki o długości do 2,5 μm. Podstawki 20–25 × 7–7,5 μm, 4-zarodnikowe, maczugowate, ze sprzążkami. Subhymenium o grubości 10–15 μm, dość zwarte, pseudoparenchymatyczne. Skórka typu trichoderma, szczególnie w młodych stadiach, zbudowana z przeplatających się, smukłych strzępek, z cylindrycznymi lub robakowatymi wystającymi włoskami o wymiarach 30–40 × 4–5,5 mm. Trama raczej regularna, ze smukłymi strzępkami przemieszanymi z długimi i krótszymi strzępkami o średnicy 7–11 mm, z rozproszoną, oleistą zawartością. Strzępki cienkościenne w całej objętości. Sprzążki obecne we wszystkich przegrodach. We wszystkich częściach owocnika brak pigmentu[4].

Występowanie i siedlisko

Bezblaszka mchowa występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Australii i na Nowej Zelandii[5]. Jej stanowiska podano także w Polsce[3], a najbardziej aktualne podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[6].

Występuje w lasach iglastych i mieszanych z przewagą roślinności zielnej i roślin zielnych z domieszką mchów w najniższej warstwie roślinności; również na wilgotnych mchach naskalnych. Preferuje mikrostanowiska wilgotne i występuje od strefy górskiej do subalpejskiej[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2026-07-21] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2026-07-21] (ang.).
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 593, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 Beatrice Senn-Irlet, Pierre Arthur Moreau, Notes on three Rimbachia species from the Alps, „Czech Mycol.”, 54 (3–4), 2003, s. 151.
  5. ↑ Występowanie Rimbachia bryophila na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2026-07-21] (ang.).
  6. ↑ Rimbachia bryophila (bezblaszka mchowa) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-07-21].