Bezrobocie strukturalne

Bezrobocie strukturalne – bezrobocie, które powstaje na tle strukturalnych rozbieżności między podażą pracy i popytem na pracę^[1]. Jest wynikiem struktury danej gospodarki, a nie cyklicznych zmian koniunktury^[2].

Ludzie stają się bezrobotni z powodów strukturalnych wtedy, gdy brakuje im kwalifikacji poszukiwanych na rynku pracy, lub wówczas, gdy popyt na ich pracę występuje poza miejscem ich zamieszkania i z różnych względów, np. z uwagi na sytuację życiową lub brak środków umożliwiających przeprowadzkę, nie mogą się przenieść za pracą^[3]. W ten sposób bezrobocie strukturalne obejmuje w krajach uprzemysłowionych pracowników przemysłu ciężkiego (górników, hutników, stoczniowców) i osoby, które nie zdobyły żadnego formalnego wykształcenia i nie mają żadnych konkretnych kwalifikacji (bo nie zdołały ukończyć nawet szkoły średniej), jak również tych pracowników, którzy zamieszkują regiony z wysokim bezrobociem (np. województwo warmińsko-mazurskie w Polsce), ale nie dysponują środkami umożliwiającymi zakup lub wynajęcie lokum w dużej aglomeracji, np. Warszawie lub Trójmieście^[3].

W przeszłości wprowadzenie nowych technologii pozbawiło pracy osoby o niskich bądź specyficznych kwalifikacjach (np. dorożkarzy, wozaków, windziarzy i maszynistów wyspecjalizowanych w prowadzeniu parowozów), ale jednocześnie stworzyło zapotrzebowanie na pracowników o wyższych lub innych kwalifikacjach, którzy są w stanie wykorzystać nowe technologie (kierowców, informatyków, kurierów i osoby zarabiające dzięki aktywności w mediach społecznościowych)^[3].

Edukacja wydaje się kluczem do zminimalizowania wielkości bezrobocia strukturalnego^[3]. Osoby z formalnym wykształceniem i nauczone tego, jak się uczyć, mogą się stosunkowo łatwo przekwalifikować, jeśli zostaną dotknięte bezrobociem strukturalnym (co miało miejsce np. w Polsce, gdzie posiadający stosowne doświadczenie dydaktyczne i formalne kwalifikacje potwierdzone dyplomem uczelni nauczyciele języka rosyjskiego przekwalifikowali się i uczą innych języków obcych)^[3]. W przypadku osób bez formalnego wykształcenia i pozbawionych umiejętności przyswajania wiedzy opcja ta raczej nie wchodzi w grę^[3].

Bezrobocie tego typu stanowi szczególny problem w regionach, gdzie dominuje jeden rodzaj działalności gospodarczej.

W Polsce bezrobocie strukturalne pojawiło się wraz z restrukturyzacją podstawowych branż przemysłu, takich jak górnictwo, hutnictwo, przemysł włókienniczy, a także na skutek likwidacji PGR-ów.^[4]