Biedronka bledniczka
| Myzia oblongoguttata | |||||
| (Linnaeus, 1758) | |||||
 Owad dorosły | |||||
 Larwa | |||||
| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Typ | |||||
| Gromada | |||||
| Rząd | |||||
| Podrząd | |||||
| Rodzina | |||||
| Podrodzina |
Coccinellinae | ||||
| Plemię | |||||
| Rodzaj |
Myzia | ||||
| Gatunek |
biedronka bledniczka | ||||
| |||||
Biedronka bledniczka, bledniczka[1] (Myzia oblongoguttata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych. Zamieszkuje krainę palearktyczną od Półwyspu Iberyjskiego i Maghrebu po Rosyjski Daleki Wschód i Wyspy Japońskie.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae pod nazwą Coccinella oblongoguttata[2]. W 1846 roku Étienne Mulsant przeniósł go do nowego rodzaju Myzia[3], dla którego stanowi gatunek typowy. W obrębie tego gatunku wyróżnia się dwa podgatunki[4]:
- Myzia oblongoguttata nipponica (Yuasa, 1963)
- Myzia oblongoguttata oblongoguttata (Linnaeus, 1758)
Pierwszy z wymienionych opisany został po raz pierwszy w 1963 roku przez Hiroharu Yuasę na łamach „Fragmenta coleopterologica” pod nazwą Neomysia nipponica[5]. Do rangi podgatunku bledniczki obniżył go w 2007 roku Ivo Kovář[4].
Morfologia
Chrząszcz ciele długości od 6[6] do 9 mm[7] i szerokości od 4,5 do 6,5 mm[6], w zarysie owalnym[6][7], z wierzchu mocno wysklepionym i drobno punktowanym[6].
Głowa jest żółtawobrązowa, o owłosionym czole[6]. Na nadustku występują dwa wyrostki położone przed czułkami[7]. Czułki są rudobrązowe, wyraźnie dłuższe od głowy, o członie dziewiątym dwukrotnie dłuższym niż szerszym, a dziesiątym półtorakrotnie dłuższym niż szerszym. Żuwaczki mają barwę czułków i cechują się obecnością dwóch zębów wierzchołkowych, wyraźnej bruzdy na spodzie oraz jednej długiej i ośmiu krótkich szczecinek na krawędzi bocznej[6].
Tło przedplecza jest żółtobrązowe[6] do ciemnobrunatnego, a jego brzegi boczne szeroko zażółcone[7]. Szerokość przedplecza jest trochę większa niż głowy i mniejsza niż ⅔ największej szerokości ciała. Punkty na jego powierzchni są gęsto rozmieszczone[6]. Na brunatnawożółtych pokrywach obecnych jest po 6 lub 7 wydłużonych plam białawej barwy, które mogą być pozlewane lub słabo widoczne. Zwykle plama tylno-boczna ciągnie się przez połowę długości pokryw i często łączy z plamą podbarkową[7]. Powierzchnia pokryw oprócz punktowania jest wyraźnie szagrynowana. Odnóża środkowej i tylnej pary mają dwie ostrogi wierzchołkowe na goleniach. Pazurki stóp są wcięte[6].
Spód odwłoka jest skąpo owłosiony. Na pierwszym widocznym sternicie linie udowe (zabiodrowe) są niepełne[6], dochodzą do jego tylnej krawędzi i dalej biegną równolegle do niej aż po brzeg boczny sternitu[7]. Sternit ostatni ma tylny brzeg u samca lekko wklęśnięty, u samicy zaś zaokrąglony. Genitalia samca cechują się dość długim i smukłym tegmenem oraz cienkim prąciem. Genitalia samicy mają lekko tylko zakrzywioną spermatekę[6].
Ekologia i występowanie
Biedronka ta zasiedla głównie lasy iglaste i mieszane, ale w górach występuje również wśród kosodrzewiny. Zimują owady dorosłe pod korą lub w iglastej ściółce[8].
Gatunek palearktyczny[4].
Podgatunek nominatywny w Europie znany jest z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii oraz europejskich części Rosji i Turcji[4]. W Polsce rozprzestrzeniony jest na terenie całego kraju[9]. W Afryce podawany jest z Maroka. W Azji notowany jest z anatolijskiej części Turcji, syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Kazachstanu, Kirgistanu i Mongolii[4].
Podgatunek M. o. nipponica wykazany został z Korei Północnej, Korei Południowej i Japonii[4].
Przypisy
- ↑ Anna Jamróz, Magdalena Olkuśnik, Elżbieta Wójcik: Popularna encyklopedia powszechna, Tom 2. Oficyna Wydawnicza Fogra, 2001, s. 225.
- ↑ C. Linnaeus: Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Editio Decima, Reformata. Tomus I. Holmiæ (Stockholm): Laurentii Salvii, 1758, s. 367.
- ↑ E. Mulsant: Histoire Naturelle des Coléoptères de France. Sulcicolles-Sécuripalpes. Paris: Maison, 1846, s. 277.
- 1 2 3 4 5 6 I. Kovář, family Coccinellidae, [w:] Ivan Löbl, Aleš Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume IV. Elateroidea - Derodontoidea - Bostrichoidea - Lymexyleoidea - Cleroidea - Cucujoidea, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2007, 568–630 (620-621), ISBN 87-88757-73-0.
- ↑ H. Yuasa. Two new species of Coccinellidae from Japan. „Fragmenta coleopterologica”. 3, s. 12, 1963.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Mi Jin Lee, Jong Eun Lee. A Taxonomic Review of the Genus Myzia (Coleoptera: Coccinellidae: Coccinellinae) from Korea. „Animal Systematics, Evolution and Diversity”. 31 (2). s. 114-117. DOI: 10.5635/ASED.2015.31.2.114.
- 1 2 3 4 5 6 Ryszard Bielawski: Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 76 Biedronki - Coccinellidae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1959, s. 80-81.
- ↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera.Cucujoidea, część 2. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (13), 1986.
- ↑ Myzia oblongoguttata. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2016-05-23].