Bitwa centaurów
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Rodzaj | |
| Data powstania |
1490–1492 |
| Medium | |
| Wymiary |
80 × 90,5 cm[1] |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja |
Casa Buonarroti |
Bitwa centaurów (inne tytuły: Centauromachia[2], Centaury i Lapitowie[3]) – marmurowa płaskorzeźba Michała Anioła powstała ok. 1490–1492. Znajduje się w zbiorach Casa Buonarroti we Florencji.
Opis
Temat rzeźby został zaczerpnięty z Metamorfoz Owidiusza[4]. Ze względu na szkicowość ujęcia historykom sztuki nie udało się jednoznacznie określić, jaka scena została ukazana na fresku[2][4]. Dominuje pogląd, jakoby rzeźba przedstawiała scenę walki podczas wesela króla Lapitów Pejirtoosa i Hippodamei. Giorgio Vasari podaje, że rzeźba nosi tytuł Walka Herkulesa z centaurami, a Ascanio Condivi Porwanie Dejaniry i walkę centaurów. Ukazane postacie maja zróżnicowane posty i mimikę. Na rzeźbie mogli zostać ukazani: Tezeusz (z lewej strony, trzymający w dłoni kamień), Eurytos (atletycznie zbudowany mężczyzna pośrodku sceny). Ze względu na to, że Michał Anioł skupił się na formie rzeźby, a nie treści, nie udało się rozpoznać części postaci[4]. Temat posłużył artyście do ukazania ciał w różnych pozach, które zachwycają pięknem klasycznych proporcji i jednocześnie, poprzez wrażenie ruchu, emanują niesamowitą energią[5].
Historia
Michał Anioł wyrzeźbił Bitwę centaurów jako kilkunastoletni uczeń w Ogrodach Medyceuszy. Ukończona praca zachwyciła florentczyków, którzy nie dowierzali, że autorem dzieła jest początkujący rzeźbiarz[1]. Płaskorzeźba świadczą o fascynacji Michała Anioła sztuką starożytną. Na Bitwie centaurów oraz powstałej w tych samych latach Madonnie przy schodach po raz pierwszy pojawia się charakterystyczne dla Michała Anioła wydobywanie kształtów z bloków marmuru i niewykańczanie rzeźb[6]. Bitwa centaurów była wzorowana na Bitwie Bertolda di Giovanniego z ok. 1475 roku[7]. W przeciwieństwie do Bertolda Michał Anioł zdecydował się rzeźbić w marmurze, a nie w brązie[6].
Przypisy
- 1 2 Ristujczina 2021 ↓, s. 87.
- 1 2 Girardi 2006 ↓, s. 20.
- ↑ Vallentin 1959 ↓, s. 429.
- 1 2 3 Ristujczina 2021 ↓, s. 86.
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 20–21.
- 1 2 Ristujczina 2021 ↓, s. 85.
- ↑ Ristujczina 2021 ↓, s. 85–86.
Bibliografia
- Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Michał Anioł, Warszawa: Rzeczpospolita, 2006, ISBN 978-83-60529-24-9.
- Luba Ristujczina, Michał Anioł, Bielsko-Biała: Dragon, 2021, ISBN 978-83-8172-897-3.
- Antonina Vallentin, Leonardo da Vinci, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1959.