Biurokrata

Biurokrata (od fr. bureaucrate[1]) – urzędnik załatwiający sprawy biurokratycznie, tj. sztywno trzymający się przepisów i bez należytego uwzględnienia wymagań życia praktycznego[2][3].

Urzędnika biurokratę cechuje nadmierny formalizm, prowadzący do schematycznego rozpoznawania spraw zgodnie z jedną, obowiązującą interpretacją i bez uwzględnienia okoliczności konkretnego przypadku[4].

Zdaniem badaczy teorii wyboru racjonalnego kierujący się własnym zyskiem (racjonalny) biurokrata dąży do maksymalizacji własnego zysku, czyli rozwoju własnej kariery zawodowej[5]. Kariera ta zależy od przychylności zwierzchników[5]. Oznacza to, że racjonalny biurokrata dąży do zadowolenia przełożonych, eksponuje informacje pozytywne, a ukrywa negatywne[5]. Owe zniekształcenie informacji powoduje, że politycy (będący na szczycie hierarchii) mają błędny obraz nie tylko działania administracji publicznej, ale i całej rzeczywistości społecznej[5].

Przypisy

  1. ↑ biurokrata, [w:] Słowniki PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-02-04].
  2. ↑ Joachim Bartoszewicz, Podręczny słownik polityczny. Do użytku posłów, urzędników państwowych, członków ciał samorządowych i wyborców [online], s. 71.
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać biurokrata [w:] Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl) [online], Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk .
  4. ↑ Anna Kryniecka-Piotrak, Ideał urzędnika w teorii biurokracji Józefa Olszewskiego, „Miscellanea Historico-Iuridica”, 24 (2), 2025, s. 531–556, DOI: 10.15290/mhi.2025.24.02.19 [dostęp 2026-02-12].
  5. 1 2 3 4 Karol Dąbrowski, Nauka o administracji: skrypt akademicki, Ryki: Fundacja Obywatelskiego Rozwoju Ryki, 2012, s. 28, ISBN 978-83-933847-0-9.