Blastema

Blastema – masa komórek zdolnych do wzrostu i regeneracji w narządy. Historycznie uważano, że blastemę tworzą niezróżnicowane komórki pluripotencjalne, jednak nowsze badania wskazują, że u pewnych organizmów blastemy mogą zachowywać pamięć pochodzenia tkankowego[1]. Blastemę spotyka się typowo na wczesnych okresach rozwoju organizmu (rozwój zarodkowy), bądź podczas regeneracji.

U pewnych płazów i niektórych gatunków ryb blastema może występować u osobników dorosłych. Ogoniaste mogą regenerować wiele narządów po amputacji, w tym kończyny, ogon, siatkówkę czy jelito[2]. Większość zwierząt nie ma tej zdolności.

Regeneracja kończyn

Przy amputacji kończyny płaza ogoniastego warstwa naskórka pokrywa powierzchnię rany. Podczas kilku pierwszych dni po urazie naskórek ten przekształca się w warstwę komórek wysyłających sygnały i zwanych czapeczką epidermalną (AEC), która odgrywa kluczową rolę w regeneracji. W międzyczasie fibroblasty z tkanki łącznej migrują poprzez powierzchnię rany ku jej centrum. Dzielą się one, tworząc blastemę, z której powstanie nowa kończyna[3].

Przypisy

  1. ↑ Martin Kragl i inni, Cells keep a memory of their tissue origin during axolotl limb regeneration, „Nature”, 460 (7251), 2009, s. 60–65, DOI: 10.1038/nature08152, PMID: 19571878 [dostęp 2026-08-27].
  2. ↑ Nicholas Wade, Regrow Your Own [online], New York Times, 11 kwietnia 2006.
  3. ↑ R.N. Christensen, R.A. Tassava, Apical epithelial cap morphology and fibronectin gene expression in regenerating axolotl limbs, „Developmental Dynamics: An Official Publication of the American Association of Anatomists”, 217 (2), 2000, s. 216–224, DOI: 10.1002/(SICI)1097-0177(200002)217:2<216::AID-DVDY8>3.0.CO;2-8, PMID: 10706145 [dostęp 2026-08-27].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.