Blue team

Blue team (z ang. „niebieski zespół”) – zespół specjalistów bezpieczeństwa teleinformatycznego odpowiedzialny za obronę systemów informatycznych organizacji. Zgodnie z definicją amerykańskiej dyrektywy DoDD 8570.1 jest to grupa wysoko wykwalifikowanych osób prowadzących systematyczne badania systemów lub produktów w celu ustalenia adekwatności zabezpieczeń, wykrycia ich niedostatków, przewidzenia skuteczności proponowanych środków zaradczych oraz potwierdzenia ich adekwatności po wdrożeniu[1]. Współcześnie terminem tym określa się wewnętrzny zespół bezpieczeństwa, który broni organizacji przed atakującymi – w tym przed red teamem – i stale doskonali jej zabezpieczenia[2]. Według definicji amerykańskiej instrukcji CNSSI 4009 blue team broni infrastruktury organizacji przed rzeczywistymi lub symulowanymi atakami przez dłuższy czas i w realistycznym kontekście operacyjnym, a w sformalizowanych ćwiczeniach nad przestrzeganiem reguł czuwa neutralny zespół sędziowski (tzw. white team)[3].

Geneza

Oba pojęcia wywodzą się z amerykańskich inicjatyw obronnych: red teamy pełniły funkcję zdolności ofensywnej, mającej rozpoznawać i wykorzystywać słabości organizacji oraz ich systemów, blue teamy zaś stanowiły środek obronny, zaprojektowany do wykrywania ataków red teamów, reagowania na nie i neutralizowania ich skutków[4]. Współcześnie pojęcie stosuje się szerzej – na wewnętrzne zespoły bezpieczeństwa, które na co dzień chronią zasoby organizacji i stale doskonalą jej zabezpieczenia[2].

Ćwiczenia z udziałem red teamu bywają wykorzystywane do szkolenia blue teamów i zespołów centrów operacji bezpieczeństwa: pozwalają im poznać rodzaj ruchu sieciowego, z jakim mogą się zetknąć w razie rzeczywistego ataku. Warunkiem skuteczności jest dostęp obrońców do danych z logów, systemów SIEM, rozpoznania zagrożeń oraz przechwyconego ruchu sieciowego, a także znajomość taktyk, technik i procedur odwzorowywanych przez atakujących[4].

Zadania

Do typowych zadań blue teamu należą: identyfikowanie i usuwanie podatności, zanim wykorzystają je atakujący, prowadzenie regularnych audytów bezpieczeństwa, monitorowanie ruchu sieciowego i analiza logów, a także szkolenie pracowników w zakresie rozpoznawania zagrożeń[2]. Blue team współpracuje przy tym z właścicielami i administratorami systemów przy budowaniu obrony sieci komputerowej[1].

W ramach przygotowań na incydenty zespół utwardza (tzw. hardening) konfiguracje systemów operacyjnych: ogranicza powierzchnię ataku przez minimalizowanie zainstalowanych pakietów i działających usług, stosuje szablony konfiguracyjne i wytyczne bezpieczeństwa, wykorzystuje filtrowanie ruchu oraz zapory sieciowe do ograniczania dostępu do portów, buduje scentralizowaną infrastrukturę logowania i alarmowania oraz stosuje systemy wykrywania włamań działające na hostach (HIDS)[5].

Podstawowym narzędziem pracy obrońców są systemy klasy SIEM (security information and event management), które w czasie rzeczywistym zbierają i analizują zdarzenia bezpieczeństwa z całej infrastruktury, wzbogacając je o zewnętrzne dane rozpoznania zagrożeń (threat intelligence), w tym wskaźniki kompromitacji (IoC)[6]. Uzupełniają je narzędzia EDR monitorujące stacje robocze i serwery oraz proaktywne polowanie na zagrożenia (threat hunting), czyli aktywne poszukiwanie śladów intruzów, którzy ominęli automatyczne mechanizmy detekcji[6]. Szczególnym wyzwaniem dla zespołów obronnych są długotrwałe, ukierunkowane kampanie grup określanych jako APT, których taktyki, techniki i procedury dokumentuje m.in. katalog MITRE ATT&CK[7]. Po wykryciu incydentu zespół zabezpiecza materiał dowodowy metodami informatyki śledczej[6].

Reagowanie na incydenty

W literaturze praktycznej pracę blue teamu przy obsłudze incydentu opisuje się sześcioma krokami: przygotowanie, identyfikacja, powstrzymanie, usunięcie zagrożenia, przywrócenie działania i wyciągnięcie wniosków[8]. Zbliżony, czterofazowy cykl obsługi incydentów – przygotowanie; wykrywanie i analiza; powstrzymywanie, usuwanie i odzyskiwanie; działania po incydencie – opisywała wytyczna NIST SP 800-61 Rev. 2 z 2012 roku, przez lata jeden z podstawowych dokumentów, na których zespoły obronne opierały swoje procedury[9]. W kwietniu 2025 roku NIST wycofał tę wersję i zastąpił ją wydaniem Rev. 3, przebudowanym tak, by odpowiadało strukturze Cybersecurity Framework 2.0 i wpisywało reagowanie na incydenty w szersze zarządzanie ryzykiem[10].

Organizacja pracy

Operacyjnym zapleczem blue teamu jest zwykle centrum operacji bezpieczeństwa (SOC), pracujące w trybie ciągłym i zorganizowane warstwowo: analitycy pierwszej linii segregują alerty, druga linia prowadzi pogłębioną analizę potwierdzonych incydentów, a najbardziej doświadczeni specjaliści zajmują się m.in. threat huntingiem i inżynierią detekcji[6]. Kompetencje obrońców potwierdzają wyspecjalizowane certyfikacje defensywne, np. GIAC Security Operations Certified (GSOC) powiązany ze szkoleniami blue-teamowymi instytutu SANS[11].

Ćwiczenia red team – blue team

Konfrontacja zespołu atakującego z obrońcami jest podstawą ćwiczeń sprawdzających odporność organizacji: red team przeprowadza kontrolowaną symulację ataku, a blue team musi go wykryć i odeprzeć, po czym oba zespoły wymieniają się wnioskami[12]. Model współpracy, w którym obie strony na bieżąco dzielą się ustaleniami, określa się mianem purple team („zespół fioletowy”); nie musi to być odrębny zespół, lecz sposób organizacji wspólnych ćwiczeń[12].

Największym tego typu przedsięwzięciem są doroczne ćwiczenia NATO Locked Shields, organizowane od 2010 roku przez centrum kompetencyjne CCDCOE w Tallinnie. Wielonarodowe blue teamy bronią w nich w czasie rzeczywistym infrastruktury krytycznej i systemów wojskowych fikcyjnego państwa Berylia przed tysiącami ataków; w edycji 2026 wzięło udział około 4 tysięcy uczestników z 41 państw, podzielonych na 16 zespołów[13][14].

Polskie zespoły regularnie plasują się w czołówce tych ćwiczeń: w 2022 roku wspólny zespół polsko-litewski zajął drugie miejsce wśród 24 drużyn[15], w 2025 roku drugie miejsce wywalczył zespół polsko-francuski[16], a w 2026 roku zespół polsko-czeski uplasował się na czwartym miejscu[14].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 DoDD 8570.1: Blue Team. Sypris Electronics. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-25)]. (ang.).
  2. 1 2 3 Teaganne Finn, Amanda Downie: What is blue team?. IBM, 2023-12-18. [dostęp 2026-08-29]. (ang.).
  3. ↑ Blue Team – Glossary. NIST Computer Security Resource Center. [dostęp 2026-08-29]. (ang.).
  4. 1 2 Rowland Johnson: How your red team penetration testers can help improve your blue team. SC Magazine UK, 2015-08-18. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-30)]. (ang.).
  5. ↑ Cyber Guardian: Blue Team. SANS Institute. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-27)]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 What is a security operations center (SOC)?. IBM. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  7. ↑ Groups – MITRE ATT&CK. MITRE. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  8. ↑ Don Murdoch: Blue Team Handbook: Incident Response Edition. Wyd. 2. CreateSpace Independent Publishing Platform, 2014. ISBN 978-1-5007-3475-6. (ang.).
  9. ↑ SP 800-61 Rev. 2. Computer Security Incident Handling Guide. National Institute of Standards and Technology. [dostęp 2026-08-29]. (ang.).
  10. ↑ NIST Revises SP 800-61: Incident Response Recommendations and Considerations for Cybersecurity Risk Management. National Institute of Standards and Technology, 2025-04-03. [dostęp 2026-08-29]. (ang.).
  11. ↑ GIAC Security Operations Certified (GSOC). GIAC. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  12. 1 2 Red Team, Blue Team i inne – co to za zespoły?. Netia. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
  13. ↑ Locked Shields. NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence. [dostęp 2026-08-29]. (ang.).
  14. 1 2 Zakończyły się ćwiczenia Locked Shields. Kto okazał się najlepszy?. CyberDefence24, 2026-04-24. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
  15. ↑ Sukces Polaków. Drugie miejsce w największych na świecie międzynarodowych cyberćwiczeniach NATO. CyberDefence24, 2022-04-22. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
  16. ↑ Szymon Palczewski: Ćwiczenia NATO. Eksperci PZU ważnym ogniwem polsko-francuskiego zespołu. CyberDefence24, 2025-05-16. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).