Bogdan Musiał

Bogdan Musiał
Państwo działania

Polska, Niemcy

Data i miejsce urodzenia

1960
Wielopole

Doktor habilitowany nauk humanistycznych
Doktorat

1998 – historia
Uniwersytet Hanowerski
promotor: Herbert Obenaus, Rex Rexheuser

Habilitacja

2005 – historia
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Pracownik naukowy
Instytut

Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie

Okres zatrudn.

1999–2004

Instytut

Instytut Pamięci Narodowej

Okres zatrudn.

2007–2010

Uczelnia

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Stanowisko

profesor nadzwyczajny

Okres zatrudn.

2010–2015

Bogdan Józef Musiał (ur. 1960 w Wielopolu) – polski i niemiecki historyk oraz politolog specjalizujący się w badaniu dziejów Niemiec, Polski i Rosji w XX wieku, zwłaszcza w okresie II wojny światowej i w latach międzywojennych[1]. Działacz opozycji antykomunistycznej w PRL. W latach 2010–2015 był zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W latach 2021–2022[2] dyrektor Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego.

Życiorys

W latach 1978–1984 pracował jako górnik w kopalniach węgla kamiennego „Wieczorek” oraz „Wujek” w Katowicach. Jednocześnie współpracował z Solidarnością. Prześladowany przez SB, w 1985 uciekł do Niemiec Zachodnich, gdzie uzyskał azyl polityczny[3], a w 1992 obywatelstwo. Zdał maturę w trybie wieczorowym[4], a w latach 1990–1998 studiował historię, socjologię i politologię na uniwersytetach w Hanowerze i Manchesterze[3], jednocześnie pracując jako mechanik. Tytuł magistra uzyskał w 1995[5]. Jako doktorant był stypendystą Fundacji im. Friedricha Eberta i Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie[6]. W 1998 obronił na Uniwersytecie Hanowerskim doktorat zatytułowany Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement. Eine Fallstudie zum Distrikt Lublin 1939–1944[7], przygotowany pod kierunkiem Herberta Obenausa i Rexa Rexheusera[6].

Pod koniec lat 90. wziął udział w debacie wokół niemieckiej wystawy „Wojna wyniszczająca. Zbrodnie Wehrmachtu 1941–1944”. Opublikował wówczas głośny artykuł naukowy, w którym wykazał, że kilka z prezentowanych fotografii przedstawia ofiary NKWD z czerwca 1941[8]. W latach 1999–2004 pracował w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie. Habilitację uzyskał na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w 2005[5], w latach 2007–2010 był pracownikiem Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej[1].

W latach 2010–2015 był profesorem nadzwyczajnym na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i kierował katedrą Studiów nad Europą Środkową i Wschodnią. Od 2018 do 2022 członek Rady przy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku[9]. Tłem dla jego odwołania ze stanowiska dyrektora Instytutu Strat Wojennych w sierpniu 2022 był konflikt z posłem Arkadiuszem Mularczykiem, przewodniczącym zespołu opracowującego raport o stratach wojennych zadanych Polsce przez III Rzeszę w okresie II wojny światowej, który miał posłużyć za podstawę żądań o reparacje wobec Niemiec[2].

Wystąpił jako komentator historyczny w filmach dokumentalnych Towarzysz generał (2009), New Poland (2010), Towarzysz generał idzie na wojnę (2011)[10][11]. W 2023 wystąpił na zaproszenie Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach[12].

Wybrane publikacje

W języku polskim

  • Rozstrzelać elementy kontrrewolucyjne! Brutalizacja wojny niemiecko-sowieckiej latem 1941 roku. Warszawa: Stowarzyszenie Kulturalne Fronda, 2001. ISBN 83-88747-40-1.
  • Na zachód po trupie Polski. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2009. ISBN 978-83-7648-236-1.
  • Przewrót majowy 1926 roku w oczach Kremla, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2009 (współredaktor: Jan Szumski). ISBN 978-83-7629-059-1.
  • Wojna Stalina 1939–1945. Terror, grabież, demontaże, Poznań: Zysk i S-ka, 2012. ISBN 978-83-7506-813-9.
  • Geneza paktu Hitler–Stalin. Fakty i propaganda, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2012 (współredaktor: Jan Szumski). ISBN 978-83-7629-368-4.
  • Sowieccy partyzanci 1941–1944. Mity i rzeczywistość, Poznań: Zysk i S-ka, 2014. ISBN 978-83-7506-945-7.
  • Kto dopomoże Żydowi…, Poznań: Zysk i S-ka, 2019. ISBN 978-83-8116-625-6.
  • Walizka Mengelego. Anatomia oszustwa (współpracownicy: Andrea Böltken, János Kemény, Oliver Musiał), Fundacja Historia i Kultura, Warszawa 2025. ISBN 978-83-971173-5-8.

W języku niemieckim

  • Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement. Eine Fallstudie zum Distrikt Lublin 1939–1944. Wiesbaden: Harrassowitz, 1999–2011. ISBN 978-3-447-04208-6.
  • „Konterrevolutionäre Elemente sind zu erschiessen”. Die Brutalisierung des deutsch-sowjetischen Krieges im Sommer 1941. Berlin: Propyläen, 2000–2001. ISBN 978-3-549-07126-7.
  • „Aktion Reinhardt”. Der Völkermord an den Juden im Generalgouvernement 1941–1944. Osnabrück: Fibre Verlag, 2004. ISBN 3-929759-83-7.
  • Sowjetische Partisanen in Weißrußland. Innenansichten aus dem Gebiet Baranovici 1941–1944. Eine Dokumentation. München: Oldenbourg Verlag, 2004. ISBN 3-486-64588-9.
  • Genesis des Genozids: Polen 1939–1941. 2004–2010 (współredaktor: Klaus-Michael Mallmann). ISBN 978-3-534-18096-7.
  • Kampfplatz Deutschland, Stalins Kriegspläne gegen den Westen. Berlin: Propyläen, 2008. ISBN 3-929759-83-7.
  • Sowjetische Partisanen 1941–1944. Mythos und Wirklichkeit. Paderborn: Schöningh, 2009. ISBN 978-3-506-76687-8.
  • Stalins Beutezug. Die Plünderung Deutschlands und der Aufstieg der Sowjetunion zur Weltmacht. Berlin: Propyläen, 2010. ISBN 978-3-549-07370-4.
  • Mengeles Koffer. Eine Spurensuche. Hamburg: Osbourg Verlag, 2019. ISBN 978-3955102005.

W języku angielskim

  • The Origins of „Operation Reinhard”: The Decision-Making Process for the Mass Murder of the Jews in the Generalgouvernment. Jad Waszem Studies 28, 2004, s. 113–153.
  • The Emergence of Ukraine. Self-Determination, Occupation, and War in Ukraine, 1917-1922. (współautor: Wolfram Dornik, m.in.). Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies Press Edmonton, 2015. ISBN 978-1-894865-40-1.

Życie prywatne

Miał brata Sławomira, zmarłego tragicznie przed 1999[6]. Na stałe mieszka w Niemczech[2].

Przypisy

  1. 1 2 Bogdan Musiał, Deutsche Nationalbibliothek. d-nb.de. [dostęp 2010-08-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]. (niem.).
  2. 1 2 3 Prof. Musiał nie jest już dyrektorem Instytutu Strat Wojennych. Ujawniamy przyczyny dymisji [online], dorzeczy.pl/ [dostęp 2023-01-07] (pol.).
  3. 1 2 Bogdan Musial. perlentaucher.de. [dostęp 2010-08-09]. (niem.).
  4. ↑ Christian Hartmann, Rezension: Musial, Bogdan: Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement, „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, 3 sierpnia 2000, s. 9.
  5. 1 2 Dr hab. Bogdan Józef Musiał, [w:] portal „Ludzie Nauki” [online], OPI PIB, MNiSW [dostęp 2025-07-08].
  6. 1 2 3 Bogdan Musial, Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement. Eine Fallstudie zum Distrikt Lublin 1939–1944, Wiesbaden: Harrassowitz, 1999, XI.
  7. ↑ Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement: eine Fallstudie zum Distrikt Lublin 1939–1944 [online], tib.eu [dostęp 2025-07-08].
  8. ↑ Bogdan Musiał: To nie była rosyjska zbrodnia. rp.pl, 2010-03-14. [dostęp 2010-08-09]. (pol.).
  9. ↑ Minister Kultury powołał członków Rady Muzeum. muzeum1939.pl. [dostęp 2018-02-09].
  10. ↑ Bogdan Musiał. filmweb.pl. [dostęp 2014-01-03].
  11. ↑ Pokaz filmu „Towarzysz Generał idzie na wojnę” – Uniwersytet Warszawski, 13 grudnia, godzina 20:00. wpolityce.pl, 8 grudnia 2011. [dostęp 2014-01-03].
  12. ↑ Były górnik, obecnie historyk, odwiedził kopalnię Wujek. Prof. Bogdan Musiał z prelekcją w ŚCWiS: "Jak górnicy obalili komunę" [online], pgg.pl, 10 lutego 2023.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.