Bogna Burska

Bogna Burska

Bogna Burska (2026)
Data i miejsce urodzenia	28 września 1974 Warszawa
Dziedzina sztuki	sztuka wizualna, dramatopisarstwo
Strona internetowa

Bogna Hanna Burska (ur. 28 września 1974 w Warszawie) – polska artystka wizualna, dramatopisarka i reżyserka teatralna, profesorka na Wydziale Intermediów gdańskiej ASP^[1].

W 2001 roku ukończyła z wyróżnieniem studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie^[2]. Od 2006 roku pracuje na Wydziale Rzeźby i Intermediów w Katedrze Intermediów Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku^[3]. W 2009 roku uzyskała tam stopień doktora sztuk plastycznych na podstawie rozprawy pt. Przestrzenny obraz czasu – rzeźby wideo, przygotowanej pod kierunkiem prof. Wojciecha Zamiary^[4], a w 2016 roku stopień doktora habilitowanego sztuk pięknych^[5][a]. W 2022 r. uzyskała tytuł profesora w dziedzinie sztuki^[5].

Jest współzałożycielką Warszawskiego Aktywu Artystów (WAA)^[3].

W 2025 r. projekt „Języki z wody” autorstwa Burskiej i Daniela Kotowskiego zwyciężył w konkursie na kuratorski projekt wystawy w Pawilonie Polskim podczas Biennale Sztuki w Wenecji w 2026 roku^[1]. Praca Burskiej i Kotowskiego jest artystyczną refleksją nad komunikacją i jej wielowymiarowością^[6].

W swoich pierwszych realizacjach malarskich tworzyła obrazy malowane palcami na płótnie, ścianach i szkle, komponując formy przypominające zakrzepłe smugi krwi^[7]. Aranżowała również wnętrza poprzez subtelne, niepokojące interwencje (Arachne, 2003)^[7]. Tworzyła mozaikowe układy kolorowych fotografii, zestawiając w nich uszkodzone fragmenty ludzkiego ciała z motywami kwiatów (Życie jest piękne, 2002)^[7]. W swoich pracach wideo wykorzystywała sekwencje z popularnych filmów i telewizyjnych relacji, podejmując polemikę z kanonami estetycznymi oraz przyzwyczajeniami zakorzenionymi w kulturze wizualnej^[7]. Od 2004 r. tworzy filmy w technice found footage^[8]. Przykładami są: Gra z przemieszczającymi się zwierciadłami (2006–2008) oraz kolejne realizacje – Tysiąc śmierci (2010/2011) i Bitwa pod Grunwaldem (2011). Burska w swojej twórczości ukazuje mechanizmy powstawania współczesnych narracji kulturowych^[9][10]. Jest autorką pierwszego od lat polskiego tekstu dramatycznego poświęconego środowisku sztuki współczesnej – Gniazdo. Sztuka o tym, jak użyć rzeczy w sposób nieodpowiedni i potem ich jeszcze nie zmarnować^[11] („Dialog”, 2013, nr 9) – oraz innych tekstów dramatycznych. Wystawia w Polsce i za granicą^[12][10].

Motywem często obecnym w jej wczesnych pracach jest krew^[3]. Białe płótna z czerwonymi smugami (bez tytułu, 2001), witraże z motywem krwi (Witraże, Kościół Mariawitów w Pogorzeli, 2002; Friedenskirche we Frankfurcie nad Odrą, 2004), fotografie poplamionego krwią śniegu (Droga, 2003) czy instalacja – ślepy korytarz z odbitymi śladami dłoni i ciała umazanego krwią (bez tytułu, BWA w Zielonej Górze, 2001; CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, 2002^[3]). Prace Burskiej stanowią refleksję nad rodzącą się agresją, przemocą, traumą, bólem i cierpieniem^[8].

Paweł Leszkowicz interpretował twórczość Burskiej w kontekście „pamięci architektury” – pamięci miejsca gromadzącego ludzkie emocje i ślady zdarzeń (2002)^[13]. Motyw ten szczególnie widoczny był w jednej z pierwszych realizacji artystki – instalacji bez tytułu zaprezentowanej w Galerii Białej w Lublinie (2002). Przestrzeń galerii została przekształcona w stylizowane mieszkanie, w którym znajdowały się pomieszczenia przypominające salon i pokój dziewczynki^[3]. Wśród codziennych przedmiotów umieszczono niepościelone łóżko z widoczną plamą krwi na prześcieradle – nie wyjaśniono po czym to ślad^[3]. Izabela Kowalczyk interpretuje tę pracę jako odniesienie do defloracji lub menstruacji, rozumianych jako element procesu dojrzewania (2003)^[14].

Feministyczna refleksja w twórczości Burskiej widoczna jest m.in. w instalacji wideo Arachne (2003)^[15]. W luksusowej, różowej sypialni artystka umieściła postać pajęczycy, odwołując się do mitu o Arachne^[3]. W feministycznej interpretacji mitu bohaterka staje się archetypem kobiecej twórczyni, a tkanie i przędzenie – metaforą kobiecej kreatywności. Jednocześnie praca porusza temat kobiecych pasji i fobii^[3][2].

W jej twórczości obecny jest również motyw mitologii popkulturowej, rozumianej jako symboliczne nacechowanie elementów kultury masowej. W filmie w technice found footage Deszcz w Paryżu (2004) artystka zestawia motywy krwi, łez i deszczu – powszechnie wykorzystywane w kulturze masowej symbole Paryża – by zdekonstruować mit tego miasta jako stolicy miłości i namiętności^[16]. Realizacja stanowi również refleksję nad rolami płciowymi i ich stereotypizacją^[16].

Prace Burskiej często stanowią refleksję nad pojęciem piękna i granicami sztuki. Do tego nurtu należy Książka (2004), cykl 24 fotografii zestawiających widoki zaplamionego krwią śniegu z obrazami pochmurnego nieba^[3].

Mieszka i pracuje w Warszawie oraz w Gdańsku^[3].

• 2025: Oddychaj, Łaźnia 2, Gdańsk
• 2018: Bunt Głuchych, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa^[17]
• 2011: Bogna Burska – filmy / Filmy Found footage 2004 – 2011 indywidualny przegląd filmów, Kino Lab, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa^[18]
• 2008: Déjà Vu, Mistecki Arsenał, Kijów^[17]
• 2006: Vazante Giedre Bartelt Galerie, Berlin; Un core cosi bianco, wyst. ind. Galeria PL, Rzym; Opady, wyst. ind. Kronika, Bytom; Małgorzata, wyst. ind. Galeria Biała, Lublin; YOU WON’T FEEL A THING, Kunsthaus Dresden; Na własną rękę, Zachęta Warszawa;
• 2005: Wnętrza Galeria Arsenał, Białystok; uwaga! polen kommen; Weimar; Miłość i demokracja, Stary Browar, Poznań;
• 2004: Salon telewizyjny Zachęta, Warszawa; Piękno, czyli efekty malarskie, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała; As White as Snow, as Red as Blood, Giedre Bartelt Galerie, Berlin;
• 2003: Doba romantyzmu Pałac Sztuki, Lwów; Biały Mazur, NBK Berlin; Seduced, Prague Biennale 1, Prague;
• 2002: Życie jest piękne Galeria CO2, Gliwice; Polska, Teatr Akademia, Warszawa; novart.pl, Kraków.

• Roman Lewandowski, Niebezpieczne związki krwi, „Arteon” 10/2006.
• Anna Łazar, „Małgorzata” Bogny Burskiej w galerii Biała, www.sekcja.org, 2006.
• Opady, kat. wyst. Galeria Kronika, Bytom 2005.
• Anna Jagiełło, Salon telewizyjny, www.free.art.pl/artmix.
• Anna Zientecka, Salon telewizyjny Bogny Burskiej, „Artifex” 7/2005.
• Mário A. Machado, Druga strona skóry, www.free.art.pl/artmix.
• Majstrowanie na peryferiach świadomości. Rozmowa; www.free.art.pl/artmix.
• Nie tworzę bólu. Rozmowa, www.free.art.pl/artmix.
• Izabela Kowalczyk, Ciemne strony małej dziewczynki, [w:] W poszukiwaniu małej dziewczynki, po red. tejże i Edyty Zierkiewicz, Poznań 2003.
• Paweł Leszkowicz, Architektura wnętrz – architektura przemocy. O sztuce Bogny Burskiej, www.free.art.pl/artmix, 2002.

• www.bognaburska.com. bognaburska.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
• ASP Gdańsk, Pracownia Intermediów: Bogna Burska.. asp.gda.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].