Bohater Abchazji
![]() Awers | |
Baretka | |
| Ustanowiono |
4 grudnia 1992 |
|---|---|
| Wielkość |
średnica – 35 mm |
Bohater Abchazji (abch. Аҧсны афырхаца, Aṕsny Afyrchaca) – najwyższe odznaczenie państwowe i tytuł honorowy nieuznawanej Republiki Abchazji[1]. Ustanowiony 4 grudnia 1992 roku podczas konfliktu gruzińsko-abchaskiego, tytuł ten jest przyznawany za akty waleczności i wyjątkową służbę dla państwa abchaskiego.
Historia
Tytuł i wręczany wraz z nim medal Złotej Gwiazdy zostały ustanowione 4 grudnia 1992 roku[2], we wczesnej fazie konfliktu gruzińsko-abchaskiego[3]. Przyznawany jest za akty waleczności i wyjątkową służbę dla Republiki Abchazji[2]. Odznaczenie może być przyznawane pośmiertnie[4], zarówno obywatelom Abchazji, jak i cudzoziemcom, którzy przyczynili się do wsparcia wysiłków militarnych Abchazji lub rozwoju kraju[2].
Opis
Złota Gwiazda Bohatera Abchazji ma kształt ośmioramiennej gwiazdy wykonanej z pozłacanego metalu, z promieniami rozchodzącymi się od jej środka. W centrum znajduje się stylizowany wypukły symbol słońca, osadzony kamieniem szlachetnym. Odległość między przeciwległymi ramionami gwiazdy wynosi 35 milimetrów. Na rewersie znajduje się napis „Аҧсны афырхаца” („Bohater Abchazji”) w języku abchaskim[2].
Gwiazda jest przymocowana za pomocą pierścienia i oczka do czworokątnej zawieszki, pokrytej jedwabną wstążką typu moiré, składającą się z czterech zielonych i trzech białych poziomych pasów, nawiązujących do barw abchaskiej flagi narodowej. Gwiazda noszona jest po lewej stronie klatki piersiowej, powyżej innych orderów i medali państwowych[2].
Znaczenie
Tytuł Bohatera Abchazji ma symboliczne znaczenie dla abchaskiej tożsamości narodowej. Odznaczeni są często upamiętniani podczas uroczystości publicznych i inicjatyw edukacyjnych. Członkowie rodzin zmarłych Bohaterów Abchazji są zapraszani do wygłaszania przemówień w szkołach, a ku ich czci wznoszone są pomniki oraz instalowane tablice pamiątkowe. Tytuł i odznaczenie to odgrywa ważną rolę w kształtowaniu narracji historycznej o walce Abchazów o niepodległość i jest ściśle związany z pamięcią o konflikcie gruzińsko-abchaskim[3].
Znani odznaczeni
Ludzie
- Giwi Agrba[5]
- Szamil Basajew[6][7]
- Mirab Kiszmarija[8]
- Witalij Wulf[9]
- Sułtan Sosnalijew[1]
- Siergiej Matosjan[10]
- Aszot Kosjan[11]
- Władimir Anua[12]
Miasta
Dwa miasta w Abchazji otrzymały tytuł Bohatera Abchazji w formie nawiązującej do radzieckiego Miasta-Bohatera[13][14]:
Przypisy
- 1 2 Franziska Smolnik: Secessionist Rule: Protracted Conflict and Configurations of Non-state Authority. Micropolitics of violence. Frankfurt, New York: Campus Verlag, 2016, s. 163. ISBN 978-3-593-50629-6. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Герой Абхазии. Администрация Президента Республики Абхазия. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- 1 2 M.J.H. Venhovens, Separated Memory: The Influence of Spatial Discourses on the Nation-Building Process of the Republic of Abkhazia, Utrecht University, 2013 (ang.).
- ↑ Аԥсны Афырхаҵа Артур Ҷыҭанаа игәалашәара азы Апрокуратура Хада аҿы Амемориалтә ӷәы аадыртит. Apsnypress. [dostęp 2026-01-06]. (abch.).
- ↑ Remembering Hero of Abkhazia, Lieutenant General Givi Agrba. Abkhaz World. [dostęp 2026-01-06]. (ang.).
- ↑ Олег Лукин: Чеченский фактор в грузино-абхазской войне 1992-1993 гг.. Prague Watchdog. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- ↑ Christofer Berglund, Ketevan Bolkvadze. Sons of the Soil or Servants of the Empire? Profiling the Guardians of Separatism in Abkhazia and South Ossetia. „Problems of Post-Communism”. 71 (1), s. 37–48, 2.01.2024. (ang.).
- ↑ Кабинет Министров РА – Кишмария Мираб Борисович--Министр обороны Республики Абхазия. km-ra.org. [dostęp 2017-05-27]. (ros.).
- ↑ Виталий Вольф посмертно удостоен звания „Герой Абхазии”. apsnypress.info, 27.09.2013. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- ↑ Elguja Kavtaradze. Armenian Geopolitical Interests in Occupied Abkhazia. „International Scientific Journal „The Caucasus and the World””. 28, s. 164–173, 15.12.2024. DOI: 10.52340/isj.2024.28.19. ISSN 1987-7293. (ang.).
- ↑ Спартак Жидков: Спартак Жидков: Армянский батальон в грузино-абхазской войне. regnum.ru, 4.11.2011. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- ↑ Министром обороны Абхазии назначен Владимир Ануа. AIAAIRA, 1.06.2020. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- ↑ Город-герой Ткуарчал преображается. apsnypress.info, 15.02.2013. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
- ↑ Абхазские города Гудаута и Ткуарчал удостоены почетного звания. vesti.ru, 29.09.2008. [dostęp 2026-01-06]. (ros.).
