Bolesław Binder
 | |
 podporucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 lipca 1898 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
28 lipca 1920 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1920 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca kompanii |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
    | |
Bolesław Henryk Binder ps. „Tkacz” (ur. 15 lipca 1898 w Warszawie, zm. 28 lipca 1920 w Łucku[1]) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Jana i Joanny z domu Różalska[2]. Miał brata Władysława Pawła[3]. Uczęszczał do Gimnazjum Polskiego w Częstochowie[4][5]. Od 1910 był członkiem tajnych młodzieżowych organizacji patriotycznych, m.in. do Organizacji Młodzieży Narodowej Szkół Średnich[6][7].
Podczas I wojny światowej, od 3 września 1914 służył w Legionach Polskich w 1 kompanii 5 pułku piechoty[8][2][6]. 15 listopada 1915 został awansowany do stopnia kaprala, a 1 września 1916 do stopnia sierżanta[7]. Od lipca 1917 ukrywał się w wyniku kryzysu przysięgowego formacji legionowych. Działał w Polskiej Organizacji Wojskowej na terenie Częstochowy[8][7]. 17 maja 1922 – za postawę wykazaną podczas walk w składzie I Brygady[9], w czasie bitwy pod Konarami[10], podczas odwrotu ze wsi Swojków[11] – został pośmiertnie odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[12], a jego towarzysz z pułku, poeta Stanisław Długosz ps. „Jerzy Tetera”, jeden ze swoich wierszy z tego okresu zatytułował „Swojków”[13].
W styczniu 1919 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[7]. Początkowo jako podoficer służył w 2 pułku piechoty Legionów[14], następnie został przeniesiony do 1 kompanii III baonu 5 pułku piechoty Legionów. 7 maja 1919 został mianowany z dniem 1 maja tego roku na stopień podporucznika piechoty[15][16]. Walczył na froncie polsko-bolszewickim dowodząc plutonem[8]. Szczególnie odznaczył się nad Styrem podczas walk odwrotowych, podczas których we wsi Szwajków samodzielnie powstrzymał oddział nieprzyjaciela pozwalając tym samym na wycofanie się wojsk polskich[17]. Poległ 28 lipca 1920 dowodząc 11. kompanią „w krwawych i gwałtownych walkach na odcinku Nawóz-Uhły”[18].
19 stycznia 1921 został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[19].
Rodziny nie założył[8].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6518[8] – pośmiertnie, 17 maja 1922[12][20][21]
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 12 marca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[22][6]
- Krzyż Walecznych – pośmiertnie[8][7][6]
- Odznaka „Za Wierną Służbę”[6]
Przypisy
- ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 52.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Władysław Paweł Binder | Fundacja 100 [online], www.fundacja100.pl [dostęp 2025-12-15].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ H. Wydawca Imich, Częstochowa. Gimnazjum Polskie, „BUdzs.481”, 1910 [dostęp 2025-12-15].
- 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
- 1 2 3 4 5 Bolesław Henryk Binder | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2025-12-15].
- 1 2 3 4 5 6 Polak (red.) 1991 ↓, s. 19.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
- ↑ Polska Zbrojna [online], polska-zbrojna.pl [dostęp 2026-08-12].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 18.
- ↑ Krzysztof Karol Daszyk, Stanisław Długosz (pseud. Jerzy Tetera) – bard pokolenia strzelecko-legionowego., cejsh.icm.edu.pl, 2015, s. 75-76, ISSN 0025-1429 [dostęp 2026-08-12].
- ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych, t. R.2, nr 56, Warszawa 1919, s. 1282.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 56 z 22 maja 1919 roku, poz. 1759.
- ↑ Polak (red.) 1991 ↓, s. 19, tu podano, że listopadzie 1919 otrzymał awans do stopnia porucznika.
- ↑ Polak (red.) 1991 ↓, s. 19 – tu błędnie wskazano, że za czyn ten został pośmiertnie odznaczony orderem „Virtuti Militari".
- ↑ Bąbiński 1929 ↓, s. 60, 67.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1921 roku, s. 198.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 5-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (29 (308)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 16 lipca 1922, s. 17 [dostęp 2025-05-20] (pol.).
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 5.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 100 (ISAP)
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934.
- Kazimierz Bąbiński: Zarys historji wojennej 5-go pułku piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
- Binder Bolesław Henryk. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.37-2711 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-15].