Bolesław Rogowski
| Data i miejsce urodzenia |
27 listopada 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
20–22 kwietnia 1940 |
| Zawód, zajęcie |
urzędnik |
| Miejsce zamieszkania | |
| Odznaczenia | |
    | |
Bolesław Rogowski (ur. 27 listopada 1892 w Jeziernej, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski działacz niepodległościowy, oficer, urzędnik, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Mariana i Emilii z Lewińskich urodzony 27 listopada 1892 w Jeziernej, w ówczesnym powiecie złoczowskim Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2][3]. W 1912 ukończył gimnazjum we Lwowie i podjął pracę w tamtejszej Dyrekcji Poczt i Telegrafów[4]. Działał w organizacji strzeleckiej[4].
4 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[5]. Walczył w szeregach 1 pułku piechoty[5]. Wziął udział w kampanii kieleckiej, bitwie pod Laskami (22–26 października 1914) i Łowczówkiem (22–26 grudnia 1914), a wiosną 1915 w walkach nad Nidą[5]. Jako żołnierz 5 kompanii V batalionu I Brygady leczył się co najmniej od 8 czerwca do 10 sierpnia 1915 w Szpitalu Rezerwowym nr 1 w Wiedniu, a następnie w Domu Rekonwalescentów Furth Eichgraben[5][6][7]. Później został przeniesiony do 1 pułku artylerii[5]. 9 kwietnia 1917 odnotowany w Komisariacie Werbunkowym do WP we Włocławku i przedstawiony do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola[5]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917), aresztowany i osadzony w więzieniu w Przemyślu[4]. Po uwolnieniu wstąpił do Polskiego Korpusu Posiłkowego i został przydzielony do 2 pułku piechoty[4]. Wziął udział w bitwie pod Rarańczą (15/16 lutego 1918), a następnie w szeregach 5 baterii artylerii II Korpusu Polskigo w Rosji walczył w bitwie pod Kaniowem (11 maja 1918)[4][8][9]. Uniknął niemieckiej niewoli, przedostał się do Białej Cerkwi, gdzie rozpoczął służbę w Polskiej Organizacji Wojskowej[4]. W styczniu 1919 wrócił do Polski[4].
4 marca 1919 został przyjęty z dniem 1 lutego 1919 do Wojska Polskiego jako chorąży byłych Legionów Polskich i byłego II Korpusu Polskiego w Rosji i mianowany podporucznikiem piechoty[10]. Został przydzielony do kompanii szturmowej 31 pułku piechoty[4]. Następnie pełnił funkcję instruktora w pułkowej szkole podoficerskiej[4]. W sierpniu 1919 objął dowództwo kompanii w 31 pp[4]. Wziął udział w wojnie z bolszewikami. Na froncie przebywał do października 1920[4]. 21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[11]. 1 czerwca 1921 nadal pełnił służbę w 31 pp[12]. Z dniem 25 października 1921 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 31 pp[13][14]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1209. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[15][16]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 85 pułku piechoty w Nowej Wilejce[17][18].
Po zwolnieniu z wojska zatrudnił się w Fabryce Wyrobów Tekturowych we Lwowie, w charakterze kierownika biura[4]. Po likwidacji fabryki wyjechał do Francji[4]. W lutym 1926 zaciągnął się do Legii Cudzoziemskiej, w której służył przez pięć lat[4]. 25 lutego 1931 przyjechał z Marsylii do Poznania i zameldował się na ul. Kolejowej[2]. 14 kwietnia 1932 wyjechał do Zawiercia[2]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Zawiercie i posiadał przydział w rezerwie do 27 pułku piechoty w Częstochowie[19]. Później przeprowadził się do Ciechanowa[3], a następnie do Kołomyi, gdzie pracował w ubezpieczalni społecznej[20]. Posiał wówczas przydział w rezerwie do Oficeerskiej Kadry Okręgowej Nr VI[1].
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie w Kozielsku[20]. Między 19 a 21 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 035/3 z 16 kwietnia 1940)[20]. Między 20 a 22 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany[20]. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.
11 stycznia 1932 ożenił się z Janiną Fojt (ur. 14 kwietnia 1902 w Wysokiej)[2].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[21]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[22][3][23]
- Krzyż Walecznych po raz pierwszy – 24 grudnia 1921 „za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”[8][1]
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986[24]
- Medal Zwycięstwa – 12 grudnia 1921[9]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 529.
- 1 2 3 4 Kartoteka ewidencji ludności 1870–1931. Archiwum Państwowe w Poznaniu. [dostęp 2026-02-28]..
- 1 2 3 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-02-28].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Kiński 1996 ↓, s. 260.
- 1 2 3 4 5 6 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Rogowski Bolesław. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-02-28].
- ↑ III Lista strat 1915 ↓, s. 26.
- ↑ IV Lista strat 1916 ↓, s. 17.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 24 grudnia 1921, s. 1684.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 14 kwietnia 1922, s. 276.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 29 z 15 marca 1919, poz. 908.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 22 grudnia 1920, s. 1370.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 111.
- ↑ Pierwsza lista 1921 ↓, s. 13 (piechota).
- ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 240.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 497.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 437.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 371.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 322.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 15, 464.
- 1 2 3 4 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 637.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-02-28].
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..
Bibliografia
- Lista strat Legionu Polskiego od lipca do października 1915. Piotrków: Centralny Oddział Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1915-10-01.
- IV Lista strat Legionów Polskich. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1916-01-01.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Pierwsza lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Jan Kiński. Pro memoria. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 2 (156), 1996. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. ISSN 0043-7182.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.