Boris Dmitrijewski

Boris Dmitrijewski urodził się 3 maja 1922 jako pierwsze i jedyne dziecko Nikołaja Michajłowicza i Anny Iwanownej z domu Szczagina. Ojciec pochodził z rodziny prostych kapłanów prawosławnych z miejscowości Polanka w obwodzie riazańskim. W 1917 walczył podczas rewolucji październikowej po stronie bolszewików. Natomiast matka wywodziła się z rodziny bogatych chłopów. Z powodu pochodzenia oboje przeprowadzili się do Moskwy, gdzie wynajęli mieszkanie, znaleźli pracę jako księgowi oraz wzięli ślub^[1].

Od 1936 Dmitrijewski uczył się w moskiewskim gimnazjum nr 39 (obecnie szkoła nr 57). Nie uczył się najlepiej, ale też nie najgorzej, przez kolegów zapamiętany jako psotny i wysportowany – interesował się gimnastyką. W klasie poznał również swoją przyszłą żonę, Ludmiłę Aleksandrową Jemeljanową, która początkowo miała pomóc mu w nauce języka niemieckiego; później zostali parą. Szkołę ukończył w 1941^[2].

Po ataku Niemiec na Związek Radziecki 22 czerwca 1941 ojciec Borisa, Nikołaj, wstąpił do Armii Czerwonej^[2]. Już w październiku, po okrążeniu w okolicach Smoleńska, został wzięty do niewoli niemieckiej^[3]. Natomiast sam Boris został powołany 12 sierpnia 1941 i trafił do Saratowa, do 2. Szkoły Pancernej, którą ukończył w grudniu 1942 w stopniu podporucznika^[2]. W 1943 wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, w kwietniu tego samego roku został dowódcą czołgu T-34 w 3. Gwardyjskim Korpusie Pancernym^[4].

W maju 1943 Boris Dmitrijewski trafił na front. Pierwszy raz wsławił się podczas operacji sumskiej, później walczył w okolicach Połtawy. W listopadzie 1943 otrzymał urlop i na miesiąc wrócił do Moskwy. Chciał wtedy ożenić się z Ludmiłą, do której pisał wielokrotnie listy. Kobieta nie chciała się jednak spieszyć. W lutym 1944 Dmitrijewski wrócił na front, dwa miesiące później jego brygadę przerzucono do Rumunii. Walczył tam do czerwca, w tym czasie brał udział m.in. w wyzwoleniu wsi Vascani i Rediu. Po włączeniu brygady w skład 3. Frontu Białoruskiego, Dmitrijewski i jego żołnierze trafili w okolice Smoleńska. Brali oni udział w wyzwoleniu kilkunastu miast, w tym Borysowa, Mińska, Oszmiany i Wilna^[2]. Następnie trafili do 1. Frontu Nadbałtyckiego, w ramach którego walczyli w okolicach Kłajpedy i w Prusach Wschodnich^[1].

Na początku 1945 Dmitrijewski ponownie pojechał do Moskwy, wtedy wziął również ślub z Ludmiłą^[5]. Następnie, po powrocie na front, jego brygada trafiła na Pomorze Środkowe, gdzie została włączona w skład 2. Frontu Białoruskiego. Brała udział w wyzwalaniu wsi Bischofswalde (dziś Biskupnica) oraz w walkach w okolicach jeziora Elsenau (Olszanowskie) i stacji kolejowej Schübben-Zanow^[4] (Skibno^[6]). W czasie walk o Lębork 10 marca, porucznik w okolicach Pogorzelic miał rzekomo samodzielnie pokonać kolumnę wojsk nieprzyjaciela, składającą się z 200 pojazdów^[7]. 11 marca, w trakcie walk o Wejherowo, miejscowa cementownia, w której się znajdował, została ostrzelana przez wojska niemieckie, a on sam odniósł rany. Został przewieziony do szpitala polowego w Lęborku, gdzie zmarł 12 marca 1945 z powodu utraty znacznej ilości krwi^[2][8] (niektóre źródła podają, że zmarł w drodze do szpitala)^[9]. Został pochowany w jednym z lęborskich parków, a później na cmentarzu żołnierzy radzieckich w Lęborku^[10].

W latach 1968–1993 jego imię nosiła jedna z ulic w moskiewskiej dzielnicy Chamowniki (obecnie 1. Aleja Zachatiewska)^[11]. 15 marca 2005 ponownie stał się patronem ulicy w tym mieście, tym razem we wschodnim okręgu administracyjnym Moskwy w rejonie Kosino–Uchtomskim^[12]. W jej pobliżu, 3 czerwca 2019, na Linii Niekrasowskaja metra moskiewskiego otwarto stację Ulica Dmitrijewskogo^[13]. W szkole, w której się uczył, dziś znajduje się muzeum jego imienia^[14].

Do grudnia 1989 jedna z ulic na Osiedlu Kaszubskim w Wejherowie nosiła imię Borisa Dmitrijewskiego (na wniosek miejscowej „Solidarności” zmieniono jej nazwę na Pomorską)^[15]. Znajdował się przy niej również kamień pamiątkowy z 1975, obecnie przeniesiony na miejscowy cmentarz żołnierzy radzieckich^[16].

W Lęborku o pamięć Dmitrijewskiego troszczą się uczniowie Szkoły Podstawowej nr 8, co roku pielęgnują oni grób żołnierza. W latach 70. i 80. XX wieku działał w niej hufiec ZHP noszący jego imię^[17].

W 2010, na podstawie losów Borisa Dmitrijewskiego, nakręcono film Byłem szczęśliwy (ros. Я был счастлив^[18]) w reżyserii Tatiany Donskiej^[19].

• 
  Ulica Dmitrijewskiego w Moskwie
• 
  Stacja metra Ulica Dmitrijewskogo
• 
  Kamień pamiątkowy na cmentarzu w Wejherowie