Bory Chrobotkowe Karaska
kod: PLH140047 | |
| specjalny obszar ochrony siedlisk | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Położenie | |
| Mezoregion | |
| Data utworzenia |
2018 |
| Akt prawny |
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bory Chrobotkowe Karaska (PLH140047) |
| Powierzchnia |
1124,52 ha |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
 53°15′29″N 21°17′43″E/53,258056 21,295278 | |
Bory Chrobotkowe Karaska (PLH140047[1]) – specjalny obszar ochrony siedlisk (SOO) w ramach sieci Natura 2000 położony w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, na terenie gmin: Baranowo, Czarnia, Myszyniec i Kadzidło[2], na Równinie Kurpiowskiej[3]. Składa się z dwóch powiązanych funkcjonalnie enklaw, wyodrębnionych w celu ochrony siedliska sosnowego boru chrobotkowego i populacji sasanki otwartej Pulsatilla patens, o łącznej powierzchni 1124,52 ha[4].
Bory Chrobotkowe Karaska, jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, zostały zatwierdzone 8 lutego 2011 roku decyzją Komisji z dnia 10 stycznia 2011 roku w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny[1]. Jako specjalny obszar ochrony siedlisk zostały wyznaczone 12 maja 2018 roku rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 marca 2018 roku w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bory Chrobotkowe Karaska (PLH140047)[4].
Przedmiotem ochrony w obszarze są siedlisko 91T0, tj. sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum), oraz populacja sasanki otwartej Pulsatilla patens, która jednak występuje na tym terenie sporadycznie[4].
Obszar obejmuje ciąg wyniesień, rozciągających się na linii północny zachód-południowy wschód, zbudowanych z piasków fluwioglacjalnych najmłodszego poziomu sandrowego i piasków eolicznych, gdzieniegdzie ukształtowanych w wydmy śródlądowe. Wysokości względne, w odniesieniu do otaczającej równiny pokrytej starszymi piaskami sandrowymi i częściowo torfami, dochodzą do 15 m[3].
W granicach SOO przeważają dwa typy siedliskowe lasu – bór suchy (Bs) i bór świeży (Bśw) – zdominowanego przez zróżnicowaną wiekowo sosnę zwyczajną Pinus sylvestris. Zbiorowiska tychże borów układają się wzdłuż gradientu wilgotności. Obniżenia terenu zajmują Molinio-Pinetum i Querco roboris-Pinetum molinietosum, na piaskach fluwioglacjalnych dominuje bór świeży Peucedano-Pinetum typicum; na piaskach eolicznych i wydmach wariant chrobotkowy Peucedano-Pinetum typicum i Peucedano-Pinetum pulsatilletosum. Szczyty i zbocza wydm porasta bór chrobotkowy Cladonio-Pinetum. Uzupełniającym elementem krajobrazu są nieregularnie rozmieszczone, niewielkie murawy napiaskowe[3].
Flora roślin naczyniowych jest stosunkowo uboga i liczy około 50 gatunków. Występują tu między innymi: śmiałek pogięty Avenella flexuosa, pomocnik baldaszkowy Chimaphila umbellata, mącznica lekarska Arctostaphylos uva-ursi, sasanka otwarta Pulsatilla patens, widłak goździsty Lycopodium clavatum, kolcowidłak jałowcowaty Spinulum annotinum i widlicz spłaszczony Diphasiastrum complanatum[3].
Wśród chrobotków zidentyfikowano między innymi: chrobotka widlastego Cladonia furcata, leśnego C. arbuscula, reniferowego C. rangiferina i rzadziej w tym obszarze występującego chrobotka zwyrodniałego C. phyllophora[3].
Przypisy
- 1 2 Komisja Europejska, Decyzja Komisji z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, s. 376. (Dz. Urz. UE L 33 z 08.02.2011)
- ↑ Obszar Natura 2000: Bory Chrobotkowe Karaska, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2025-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-29].
- 1 2 3 4 5 Natura 2000 – Standardowy Formularz Danych. Bory Chrobotkowe Karaska, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, s. 1–6 (pol.).
- 1 2 3 Minister Środowiska, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 marca 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bory Chrobotkowe Karaska (PLH140047), Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, s. 1–15. (Dz. U. z 2018 r. poz. 796 (ISAP))