Bothrops osbornei

Bothrops osbornei[1]
Freire-Lascano, 1991
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Nadrząd

lepidozaury

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Rodzina

żmijowate

Podrodzina

grzechotniki

Rodzaj

Bothrops

Gatunek

Bothrops osbornei

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Bothrops osbornei – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae) i podrodziny grzechotników (Crotalinae).

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1991 roku Antonio Freire Lascano w „Publicaciones de Trabajos Científicos del Ecuador Universidad Técnica de Machala”. Autor nadał wężowi nazwę Bothrops osbornei[3][4]. Jako miejsce typowe podał Sacramento, kanton Pallatanga, Chimborazo w Ekwadorze. Holotyp INHMT 1924 to samica o długości 396 mm[a][5][4]. Nie wyróżnia się podgatunków[1][4].

Etymologia

  • Bothrops: gr. βoθρος bothros „rów, wgłębienie”[6]; ωψ ōps, ωπος ōpos „oko”[7].
  • osbornei – na cześć Stevena Thomasa Osborne’a, kolegi autora pierwszego opisu[8].

Morfologia

Jest to duży wąż o długości dochodzącej nawet do 1440 mm[9]. Nowo narodzone lub młodociane osobniki mają barwę od jasnożółtej do jasnobrązowej. Tęczówka żółta lub pomarańczowo-żółta z czarnymi plamkami, źrenice czarne pionowe. Dorosłe mają ubarwienie brązowe. Głowa trójkątna, szyja znacznie cieńsza niż głowa, jest nieco ciemniejsza od reszty ciała. Ma symetrycznie rozłożone ciemnobrązowe plamki. Od oka w stronę szyi rozciąga się słabo widoczny brązowawy, dosyć szeroki pasek, który kończy się w okolicach kącika warg. Uzębienie typu kanałozębnego (solenoglypha). Podobnie jak wszystkie grzechotniki, ma jamki policzkowe, niewielkie zgłębienie znajdujące się pomiędzy okiem a nozdrzem, wyposażone w receptory podczerwieni, umożliwiające mu wyczuwanie ofiary i polowanie w całkowitej ciemności. Na grzbiecie znajduje się od 16 do 18 par ciemnobrązowych trapezoidalnych plam. Dolna część głowy kremowa lub żółta z drobnymi czarnymi plamkami. Brzuch zmienia się od kremowego do jasnobrązowego z małymi brązowymi kropkami na bocznych brzegach tarczek brzusznych, staje się ciemniejszy z wiekiem i u dużych okazów może być jednolicie czekoladowobrązowy lub czarny. Ogon chwytny, jego końcowa część różowa ze słabymi ciemnobrązowymi przebarwieniami[8][9][10].

Wymiary[9][10]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 1330 1440
Łuski grzbietowe (rzędy) 25–37 25–37
Tarczki brzuszne 169–188 179–189
Tarczki podogonowe 66–74 59–73
Tarczki nadwargowe SL[b] 7–8 7–8

Występowanie

Bothrops osbornei występuje w Ekwadorze i na skrajnym północnym zachodzie Peru (region Tumbes). W Ekwadorze odnotowano go na zachodnich stokach pasma górskiego Andów na wysokościach od około 500 do 2370 m n.p.m., w prowincjach Pichincha, Cotopaxi i Chimborazo[9][10].

Ekologia i zachowanie

Bothrops osbornei jest wężem naziemno-nadrzewnym, prowadzącym nocny tryb życia. Zamieszkuje stare lub umiarkowanie zniszczone wiecznie zielone lasy górskie, skraje lasów i pastwiska z rozproszonymi drzewami. Większość czasu spędzają zwinięte na poziomie gruntu lub siedząc na roślinności do 3,5 m nad ziemią. W ciągu dnia znajdowano osobniki odpoczywające na skałach, na roślinności lub chowające się w wysokiej trawie lub pod kłodami drzew. Żerują z zasadzki[9][10]. Młode osobniki żywią się żabami (m.in. Pristimantis achatinus), dorosłe natomiast głównie gryzoniami. Zarówno młode, jak i dorosłe osobniki wabią ofiarę, poruszając jaskrawo kolorowymi ogonami jako przynętą[9][10].

Bothrops osbornei jest gatunkiem bardzo silnie jadowitym. Dawka śmiertelna LD50 2,6 mg/kg. W przypadku ukąszenia przez Bothrops osbornei ludzi, jad zwykle powoduje silny ból, obrzęk, krwawienie, gorączkę i martwicę[9][10].

Inkubacja jaj odbywa się w ciele samicy, która „rodzi” już wyklute młode, o długości wahającej się od 27,5 do 29,4 cm. W jednym miocie liczba osobników waha się od 14 do 27[9].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Bothrops osbornei jest klasyfikowany jako gatunek narażony (VU, ang. Vulnerable). Liczebność populacji nie jest znana, podobnie jak jej trend. Gatunek jest opisywany rzadki i spotykany sporadycznie[2].

Uwagi

  1. ↑ INHMT – Instituto de Nacional de Higiene y Medicina Tropical Leopoldo Izquieta Perez, Guayaquil, obecnie Instituto Nacional de Investigacion en Salud Publica (INSPI). Guayas, Ekwador[11].
  2. ↑ SL – ang. Supralabial – tarczki nadwargowe

Przypisy

  1. 1 2 Bothrops osbornei, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-06-28] (ang.).
  2. 1 2 Bothrops osbornei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-06-28] (ang.).
  3. ↑ Freire-Lascano A., Dos nuevas especies de Bothrops en el Ecuador, „Publicaciones de Trabajos Científicos del Ecuador Universidad Técnica de Machala”, Machala: Universidad Técnica de Machala, 1991, s. 1 (hiszp.).
  4. 1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann, Bothrops osbornei FREIRE-LASCANO, 1991, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-28] (ang.).
  5. ↑ Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 120. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  6. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 33.
  7. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 155.
  8. 1 2 Campbell, J.A. & Lamar, W.W.: The venomous reptiles of the western hemisphere (Vol. 1). Nowy Jork: Comstock Publishing, Cornell University, 2004, s. 402. ISBN 1-893777-01-4. (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 A. Arteaga, Osborne's Lancehead (Bothrops osbornei), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J) [online], 2024 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 6 A. Rodríguez-Guerra, Bothrops osbornei, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2022 (hiszp.).
  11. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.