Bothrops pulcher

Bothrops pulcher[1]
(Peters, 1862)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Nadrząd

lepidozaury

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Rodzina

żmijowate

Podrodzina

grzechotniki

Rodzaj

Bothrops

Gatunek

Bothrops pulcher

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Bothrops pulcher – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae) i podrodziny grzechotnikowatych (Crotalinae).

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1862 roku Wilhelm Peters w „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Autor nadał wężowi nazwę Trigonocephalus pulcher[4][5]. Nie podał miejsca typowego. Holotyp ZMB 3868 to samica[a][2][5][6]. Nie wyróżnia się podgatunków[1][5].

Etymologia

  • Bothrops: gr. βoθρος bothros „rów, wgłębienie”[7]; ωψ ōps, ωπος ōpos „oko”[8].
  • pulcher – łac. pulcher – „piękny, przystojny, porządny”[5].

Morfologia

Jest to średni, smukły, nadrzewny wąż o długości dochodzącej nawet do 990 mm[9]. Tęczówka żółta z czarnymi plamkami, źrenice czarne pionowe. Grzbiet od zielonkawożółtego do ciemnozielonego z tendencją do ciemniejszego odcienia od strony głowy. Głowa trójkątna, szyja znacznie cieńsza niż głowa. Od oka w stronę szyi rozciąga się dobrze widoczny czarny, dosyć szeroki pasek, który kończy się w okolicach kącika warg. Uzębienie typu kanałozębnego (solenoglypha). Podobnie jak wszystkie grzechotniki, ma jamki policzkowe, niewielkie zgłębienie znajdujące się pomiędzy okiem a nozdrzem, wyposażone w receptory podczerwieni, umożliwiające mu wyczuwanie ofiary i polowanie w całkowitej ciemności. Na grzbiecie znajduje się od 29 do 37 czarnych pasów z bladymi obrzeżami. Brzuch żółty z czarnymi plamkami, które zwiększają się z tyłu. Ogon chwytny, jego końcowa część jest zwykle kremowa lub różowa u osobników młodocianych i ciemnozielona u osobników dorosłych[2][9][10].

Wymiary[2][9]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 772 996
Łuski grzbietowe (rzędy) 19–23 19–23
Tarczki brzuszne 167–178 173–181
Tarczki podogonowe 63–64 53–60
Tarczki nadwargowe SL [b] 7–9 7–9

Występowanie

Bothrops pulcher występuje w Ekwadorze, na skrajnym północnym zachodzie Peru przy granicy z Ekwadorem oraz w południowej Kolumbii. Występuje na stokach Andów na wysokościach od około 300 do prawie 3000 m n.p.m. W Ekwadorze odnotowano ten gatunek w prowincjach Morona Santiago, Napo, Zamora Chinchipe, Loja, Pastaza[2][9].

Ekologia i zachowanie

Bothrops pulcher jest wężem nadrzewnym, prowadzącym nocny tryb życia. Zamieszkuje stare lub wtórne wiecznie zielone lasy górskie, granice lasów i plantacje (manioku i psianki lulo). Większość czasu spędzają zwinięte na roślinności od 0,6 m do 6 m nad ziemią. W czasie ulewnych deszczy spotykany jest na poziomie gruntu. Żerują z zasadzki[2][9]. Młode osobniki żywią się głównie bezkręgowcami, dorosłe natomiast głównie gryzoniami i żabami. Zarówno młode, jak i dorosłe osobniki wabią ofiarę, poruszając jaskrawo kolorowymi ogonami jako przynętą[2][9].

Bothrops pulcher jest gatunkiem silnie jadowitym. W przypadku ukąszenia przez niego ludzi, jego jad powoduje silny ból, krwawienie, obrzęk, a prawdopodobnie także śmierć[2][9].

Inkubacja jaj odbywa się w ciele samicy, która „rodzi” już wyklute młode, w jednym miocie liczba osobników waha się od 13 do 14[9].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Bothrops pulcher jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern). Liczebność populacji nie jest znana, podobnie jak jej trend. Gatunek jest opisywany jako rzadki[3].

Uwagi

  1. ↑ ZMB – Zoologischen Museum Berlin, obecnie Museum fur Naturkunde (MfN)[11].
  2. ↑ SL – ang. Supralabial – tarczki nadwargowe

Przypisy

  1. 1 2 Bothrops pulchra, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-07-01] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 A. Rodríguez-Guerra, Bothrops pulcher, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2019 (hiszp.).
  3. 1 2 Bothrops pulchra, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-07-01] (ang.).
  4. ↑ Wilhem Carl Hartwig Peters, Über die craniologischen Verschiedenheiten der Grubenottern (Trigonocephali) und über eine neue Art der Gattung Bothriechis, „Monatsber. königl. Akad. Wiss”, Berlin 1862, s. 672 (niem.).
  5. 1 2 3 4 P. Uetz & J. Hallermann, Bothrops pulcher (PETERS, 1862), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-07-01] (ang.).
  6. ↑ Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 112. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  7. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 33.
  8. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 155.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 A. Arteaga, Andean Forest-Pitviper Bothrops pulcher, [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J) [online], 2020 [dostęp 2025-07-01] (ang.).
  10. ↑ Campbell, J.A. & Lamar, W.W.: The venomous reptiles of the western hemisphere (Vol. 1). Nowy Jork: Comstock Publishing, Cornell University, 2004, s. 319. ISBN 1-893777-01-4. (ang.).
  11. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.