Boycott, Divestment and Sanctions

Protest BDS przed sklepem marki Next w Exeter (10 lutego 2024).

Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) – palestyński[1][2][3] ruch non violence[4][5], promujący bojkoty, wycofywanie inwestycji i sankcje gospodarcze wobec Izraela.

Cele i działalność

Inicjatywa powstała 9 lipca 2005[6], w pierwszą rocznicę wydania przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości opinii doradczej, w której uznano barierę na Zachodnim Brzegu za naruszenie prawa międzynarodowego[7][8][9].

Deklarowanym celem BDS jest wywarcie nacisku na Izrael, aby spełnił, według ruchu BDS, swoje zobowiązania wynikające z prawa międzynarodowego, które obejmują: wycofanie się z okupowanych terytoriów, usunięcie bariery separacyjnej na Zachodnim Brzegu, pełną równość dla obywateli arabskich w Izraelu oraz wspieranie „praw palestyńskich uchodźców do powrotu do swoich domów i majątków”[10].

Ruch jest organizowany i koordynowany przez Palestinian BDS National Committee[9]. BDS jest wzorowany na Anti-Apartheid Movement z Południowej Afryki[11][12]. Zwolennicy opisują go jako ruch na rzecz praw człowieka[13] i porównują sytuację Palestyńczyków pod polityką Izraela do sytuacji czarnoskórych mieszkańców RPA podczas apartheidu. Protesty i konferencje wspierające ruch były organizowane w wielu krajach[7][14].

Niektórzy krytycy zarzucają ruchowi BDS antysemityzm[15][16][17][18][19], zarzut, który sam ruch określa jako próbę utożsamienia antysyjonizmu z antysemityzmem. Od 2015 rząd Izraela przeznacza znaczące środki na kampanie przedstawiające BDS jako antysemicki i zachęca do podejmowania działań prawnych wobec ruchu w innych krajach[20].

Przypisy

  1. ↑ BDS-backed Twitter bot network is targeting Eurovision, Israel charges [online], timesofisrael.com [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-25] (ang.).
  2. ↑ Oliver Holmes, Israel says it will not allow in activists planning to 'disturb' Eurovision, „the Guardian”, theguardian.com, 7 maja 2019 [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-21] (ang.).
  3. ↑ This is the dark side of Eurovision in Israel, „The Independent”, independent.co.uk [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-13] (ang.).
  4. ↑ BDS: how a controversial non-violent movement has transformed the Israeli-Palestinian debate, „the Guardian”, theguardian.com, 14 sierpnia 2018 [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-23] (ang.).
  5. ↑ US Supreme Court will not hear challenge to Arkansas anti-BDS law [online], Middle East Eye [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  6. ↑ Sriram Ananth, The Politics of the Palestinian BDS Movement, „Socialism and Democracy”, 27 (3), 2013, s. 129–143, DOI: 10.1080/08854300.2013.836317, ISSN 0885-4300 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  7. 1 2 Omar Barghouti, BDS: Boycott, Divestment, Sanctions : the Global Struggle for Palestinian Rights, Haymarket Books, 2011, s. 12, ISBN 978-1-60846-114-1 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  8. ↑ Daniel Coleman, Countering Displacements: The Creativity and Resilience of Indigenous and Refugee-ed Peoples [online] [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2023-12-19] (ang.).
  9. 1 2 Michael Bueckert, Boycotts and Backlash: Canadian Opposition to Boycott, Divestment, and Sanctions (BDS) Movements from South Africa to Israel, „CURVE”, 2020, s. 203 [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-26] (ang.).
  10. ↑ Charles Tripp, The Power and the People [online], 2013, s. 125 [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2023-12-05] (ang.).
  11. ↑ Jens Hanssen, Amal N. Ghazal, The Oxford Handbook of Contemporary Middle-Eastern and North African History [online], s. 693 [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2023-12-19] (ang.).
  12. ↑ Karine Lamarche, The Backlash Against Israeli Human Rights NGOs: Grounds, Players, and Implications, „International Journal of Politics, Culture, and Society”, 32 (3), 2019, s. 301–322, DOI: 10.1007/s10767-018-9312-z, ISSN 1573-3416 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  13. ↑ David Feldman, Boycotts: From the American Revolution to BDS, Cham: Springer International Publishing, 2019, s. 1–19, DOI: 10.1007/978-3-319-94872-0_1, ISBN 978-3-319-94872-0 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  14. ↑ Lee Jones, Sanctioning Apartheid: Comparing the South African and Palestinian Campaigns for Boycotts, Disinvestment, and Sanctions: From the American Revolution to the Campaign to Boycott Israel, s. 199, DOI: 10.1007/978-3-319-94872-0_11 (ang.).
  15. ↑ Eric Goldstein, Biden Should Defend the Right to Call for a Boycott [online], Human Rights Watch, 1 lutego 2021 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  16. ↑ Sina Arnold, A Collision of Frames: The BDS Movement and Its Opponents in the United States, David Feldman (red.), 2019, s. 228, DOI: 10.1007/978-3-319-94872-0_12 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  17. ↑ Joel S. Fishman, The BDS message of anti-Zionism, anti-Semitism, and incitement to discrimination, „Israel Affairs”, 18 (3), 2012, s. 412, DOI: 10.1080/13537121.2012.689521, ISSN 1353-7121 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  18. ↑ Mohamed Buheji, Aamir Hasan, Challenging Injustice - Stretching the 'Academic Boycott' After War on Gaza 2023 [online], 2024 (ang.).
  19. ↑ Joseph Nasr, Riham Alkousaa, Germany designates BDS Israel boycott movement as anti-Semitic, „U.S.”, reuters.com [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-04] (ang.).
  20. ↑ Noa Landau, Mossad Involved in Anti-boycott Activity, Israeli Minister's Datebooks Reveal [online], haaretz.com, 2019 (ang.).

Strony zewnętrzne