Bronisław Troński
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
      | |
Bronisław Troński (ur. 23 września 1921 w Wilnie, zm. 15 stycznia 2012 w Warszawie[1]) – polski prawnik, dziennikarz, pisarz i scenarzysta, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego, korespondent zagraniczny PAP.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Feliksa[2] i Marii z domu Łapin[3].
W okresie okupacji niemieckiej, od 1941 był żołnierzem ZWZ-AK Okręgu Białostockiego. W grodzieńskim Obwodzie AK pełnił funkcję oficera informacyjno-wywiadowczego w sztabie obwodu i kierował jego pracą oraz był redaktorem naczelnym konspiracyjnego pisma „Dekada”. Ukończył szkołę podchorążych inspektoratu grodzieńskiego. W 1943 aresztowany przez Gestapo został odbity z więzienia i otrzymał rozkaz wyjazdu do Warszawy w lipcu 1944. Uczestniczył w powstaniu warszawskim (używał ps. „Jastrząb”) w 1. kompanii Grupy „Północ” - zgrupowania „Leśnik” AK. 11 sierpnia 1944 na Muranowie został ranny. Po upadku powstania wyszedł z Warszawy z ludnością cywilną do obozu w Pruszkowie, z którego zbiegł[3]. Wspomnienia z okresu walk powstańczych zawarł w książce Tędy przeszła śmierć (1957)[4].
Po wojnie powrócił do Warszawy, studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim i Warszawskim oraz Akademii Nauk Politycznych w Warszawie. Był wieloletnim korespondentem prasowym, radiowym i telewizyjnym na Dalekim Wschodzie, Bałkanach i w Maghrebie oraz specjalnym wysłannikiem do krajów Europy i Azji Południowej. wiceprezesem Związku Powstańców Warszawskich oraz inicjatorem utworzenia Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego 1944, którego został honorowym prezesem[5].
Powieść z 1981 pt. Jest pan wolny zdobyła II miejsce w konkursie na „Powieść Roku” czytelników „Kultury”, i została wznowiona w 1989. Wydana w 2003 książka pt. Zachowane w pamięci została uznana za książkę 2003 roku przez Polski Klub Publicystyki Międzynarodowej[6].
Jego synem jest aktor Marcin Troński z małżeństwa z aktorką Izabellą Wilczyńską-Szalawską (rozwód). Drugą żoną była Janina Zającówna[1].
Zmarł w Warszawie. Pogrzeb odbył się 25 stycznia 2012 w katedrze polowej Wojska Polskiego, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[7] (kwatera 18D kolumbarium lewe B-3-2)[8].
Publikacje
- 1957: Tędy przeszła śmierć
- 1957: Wspomnienia dziennikarzy z okupacji hitlerowskiej (współautor)
- 1961: Na dachu świata
- 1979: Słońce nad Starą Płaniną
- 1980: W cieniu nadziei
- 1981: Jest pan wolny
- 1981: Turcja bez tajemnic
- 1984: Algierskie osobliwości
- 1988: Mozaika Śródziemnomorska
- 1989: Tańczący Prezydent
- 1990: Smak ziemi obiecanej
- 1993: I w Ostrej świecisz bramie
- 1997: Człowiek na ruchomych piaskach
- 1998: W ojczyźnie Boga i Proroków
- 2003: Zachowane w pamięci
Scenariusze do filmów dokumentalnych
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (30 czerwca 2004)[9]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (9 lipca 1999)[10]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)[3]
- Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami[3]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (11 stycznia 1955)[2]
- Złota Odznaka honorowa m. st. Warszawy „Za Zasługi dla Warszawy” (4 stycznia 1972)[11]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Pisarz i dziennikarz Bronisław Troński nie żyje. gazeta.pl. [dostęp 2012-01-15].
- 1 2 M.P. z 1955 r. Nr 45, poz. 440 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 11 stycznia 1955 r. nr 0/71 - na wniosek Zarządu Głównego Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa”.
- 1 2 3 4 Powstańcze Biogramy - Bronisław Troński [online], www.1944.pl [dostęp 2025-11-28].
- ↑ Bronisław Troński: Tędy przeszła śmierć. Warszawa: Czytelnik, 1957.
- ↑ Zmarł pisarz i dziennikarz Bronisław Troński [online], dzieje.pl [dostęp 2025-11-28].
- ↑ Powstanie Warszawskie 1944 - Oficjalna strona Stowarzyszenia Pamięci Powstania Warszawskiego 1944 [online], www.sppw1944.org [dostęp 2025-11-28].
- ↑ Bronisław Troński. wyborcza.pl. [dostęp 2012-01-23].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2025-11-28].
- ↑ M.P. z 2004 r. Nr 56, poz. 937 (ISAP) „za wybitne zasługi w działalności na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za osiągnięcia w pracy społecznej w Związku Powstańców Warszawskich”.
- ↑ M.P. z 1999 r. Nr 31, poz. 481 (ISAP) „w uznaniu wybitnych zasług w działalności na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za zaangażowanie w działalności kombatanckiej”.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, poz. 31, 30 kwietnia 1972, Załącznik Nr 6b.
Bibliografia
- Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 979–980.