Buffalo jump



Buffalo jump – formacja skalna którą Indianie Ameryki Północnej, począwszy od kultury Clovis, wykorzystywali do masowego polowania i zabijania bizonów preriowych.
Metoda polowania
Myśliwi zaganiali bizony i spychali je z urwiska; proces ten służył do łamania nóg zwierzętom i unieruchamiania ich, choć często wciąż żyły i odczuwały ogromny ból. Członkowie plemienia czekali u podnóża urwiska, a następnie zbliżali się z włóczniami i łukami, aby dokończyć polowanie[1]. Ze względu na dużą liczbę bizonów spychanych z urwiska, praktyka ta była krytykowana jako wysoce marnotrawna. Wiele zwierząt spadających z urwiska nie było dobijanych, ponieważ większość z nich gniła lub marnowała się. Wynikało to głównie z prymitywnych narzędzi i technik zbierania, dostępnych ówczesnej ludności tubylczej. Takie narzędzia i metody uniemożliwiały dobicie tak wielu umierających bizonów wystarczająco szybko, aby zapobiec procesowi rozkładu, w związku z czym ogromne ilości niedobitych, zmarnowanych tusz pozostawiano na otwartej przestrzeni, by gniły[2][3]. Miejsca przetrzymywania upolowanych bizonów dostarczają istotnych dowodów archeologicznych, ponieważ w pobliżu zawsze znajdowały się miejsca przetwórstwa i obozowiska. Stanowiska te dostarczają informacji o tym, jak rdzenni Amerykanie wykorzystywali bizony jako pożywienie, odzież i schronienie. W szczególności Indianie z Wielkich Równin polegali na bizonach, aby przetrwać[3].
W jednym ze swoich dzienników podróżnik i odkrywca Meriwether Lewis opisuje, jak podczas ekspedycji Lewisa i Clarka ćwiczono buffalo jump:
[...] Wybiera się jednego z najaktywniejszych i najzwinniejszych młodych mężczyzn i przebiera się go w szatę ze skóry bizona [...] Ustawia się w pewnej odległości między stadem bizonów a przepaścią odpowiednią do tego celu; pozostali Indianie otaczają stado z tyłu i z boków, a na ustalony sygnał wszyscy jednocześnie ruszają w kierunku bizonów; przebrany Indianin dba o to, by ustawić się wystarczająco blisko bizonów, by mogły go zauważyć, gdy rzucą się do ucieczki, i biegnąc przed nimi, podążają za nim w pełnej szybkości w stronę przepaści; Indianin w międzyczasie dba o to, by ukryć się w jakiejś szczelinie [...] Ta część buffalo jump, jak mi powiedziano, jest niezwykle niebezpieczna[4][5].
Jednym z miejsc gdzie w ten sposób polowano na bizony jest Head-Smashed-In Buffalo Jump w kanadyjskiej prowincji Alberta.
Przypisy
- ↑ Bison Encounters. Discover Lewis & Clark. [dostęp 2026-02-01]. (ang.).
- ↑ Steven A. LeBlanc: Constant Battles: Why We Fight. St. Martin’s Publishing Group, 2004, s. 32. ISBN 978-0-312-31090-5.
- 1 2 Imagine It! Hunting Without Guns. Texas Beyond History. [dostęp 2026-02-01]. (ang.).
- ↑ May 29, 1805. Discover Lewis & Clark. [dostęp 2026-02-01]. (ang.).
- ↑ Joseph L. Gardner: Mysteries of the Ancient Americas: The New World Before Columbus. Pleasantville: Reader’s Digest Association, 1986, s. 90. ISBN 978-0-89577-183-4.
Linki zewnętrzne
- Scena przedstawiająca buffalo jump w serwisie YouTube