Bug-out bag

Zestaw ewakuacyjny przygotowany według zaleceń Amerykańskiego Czerwonego Krzyża

Bug-out bag (pol. plecak ewakuacyjny, także: plecak ucieczkowy, torba ucieczkowa) – podręczny plecak lub torba z wyposażeniem, które ma umożliwić przetrwanie przez krótki okres (przyjmuje się zwykle 72 godziny) w sytuacji, gdy konieczne jest niezwłoczne opuszczenie domu, na przykład podczas klęski żywiołowej, awarii przemysłowej lub konfliktu zbrojnego[1][2]. W języku angielskim używa się także określeń „go-bag”, „grab bag”, „72-hour kit”, „GOOD bag” (od get out of Dodge) czy „bail-out bag”[1].

Przygotowanie takiego zestawu zalecają obywatelom instytucje ochrony ludności wielu państw, m.in. amerykańska FEMA, szwedzka agencja ds. ochrony ludności MSB oraz polskie MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa[3][4][2]. Kompletowanie plecaków ewakuacyjnych jest też popularne w ruchach preppersów i miłośników survivalu[5].

Pochodzenie terminu

Angielski termin bug out wywodzi się z żargonu wojskowego z okresu wojny koreańskiej, w którym oznaczał szybkie wycofanie się z zajmowanych pozycji; pokrewne określenie bail-out bag odnosi się do zestawów awaryjnych lotnictwa wojskowego[6]. Standard 72 godzin wynika z założenia przyjmowanego przez organizacje ratownicze, że dotarcie z pomocą do poszkodowanych może zająć do trzech dób[1].

Ewakuacja czy pozostanie na miejscu

Plecak ewakuacyjny jest elementem szerszego planowania na wypadek sytuacji kryzysowych, w którym rozróżnia się dwa podstawowe modele postępowania: ewakuację (ang. bug out) oraz pozostanie w miejscu zamieszkania lub schronieniu (ang. bug in, shelter in place). Wybór zależy od rodzaju zagrożenia – na przykład przy powodzi czy pożarze zaleca się zwykle ewakuację, a przy skażeniu chemicznym lub radiacyjnym pozostanie w uszczelnionym pomieszczeniu do czasu komunikatu służb[3][2]. Poradniki ochrony ludności zalecają w związku z tym równoległe przygotowanie: zapasów domowych na wypadek pozostania na miejscu (żywność, woda, źródła światła) oraz spakowanego zawczasu plecaka na wypadek nakazu ewakuacji[2][4]. Zawartość plecaka bywa przydatna także bez opuszczania domu, np. podczas rozległej awarii zasilania[3].

W literaturze z zakresu redukcji ryzyka katastrof zwraca się uwagę, że promowanie plecaków ewakuacyjnych jest tanim narzędziem budowania odporności społeczności, ale jego skuteczność zależy od dopasowania zawartości do lokalnych zagrożeń i indywidualnych potrzeb (np. leków, potrzeb dzieci i osób starszych), a uniwersalne listy mają charakter jedynie wyjściowy[1].

Zalecenia instytucji ochrony ludności

Stany Zjednoczone

Amerykańska FEMA w serwisie Ready.gov zaleca zestaw na co najmniej trzy doby, obejmujący m.in.: wodę (ok. 4 litry na osobę na dobę), trwałą żywność, radio na baterie z odbiorem komunikatów pogodowych, latarkę, apteczkę, zapasowe baterie, gwizdek, maskę przeciwpyłową, folię i taśmę klejącą (do uszczelnienia pomieszczenia), środki higieniczne, klucz lub kombinerki do zakręcenia mediów, otwieracz do konserw, mapy lokalne oraz telefon z ładowarką i powerbankiem; od czasu pandemii COVID-19 lista obejmuje także maseczki i środki dezynfekujące[3].

Szwecja

Szwedzka agencja ds. ochrony ludności MSB (Myndigheten för samhällsskydd och beredskap) w 2018 roku rozesłała do wszystkich 4,8 mln gospodarstw domowych broszurę Om krisen eller kriget kommer („Gdyby nadszedł kryzys lub wojna”), zawierającą zalecenia dotyczące zapasów żywności, wody i ciepła, znaczenia sygnałów alarmowych i lokalizacji schronów; zaktualizowaną wersję broszury dystrybuowano ponownie w 2024 roku[4].

Polska

W 2026 roku MSWiA, MON i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa opublikowały „Poradnik bezpieczeństwa” – powszechny poradnik postępowania w sytuacjach kryzysowych, omawiający m.in. sygnały alarmowe, zasady ewakuacji i pozostania w miejscu schronienia, zapasy domowe oraz zawartość plecaka ewakuacyjnego[2][7]. Na liście RCB znalazły się m.in. dokumenty i gotówka, woda i żywność, apteczka z zapasem przyjmowanych leków, latarka, powerbank, radio na baterie, odzież na zmianę, środki higieniczne i kopie ważnych dokumentów; wersję papierową poradnika zaplanowano dostarczyć do każdego gospodarstwa domowego[8]. 31 lipca 2026 roku RCB rozesłało obywatelom alert SMS zachęcający do pobrania poradnika; w pierwszych godzinach po wysyłce strona z publikacją była przeciążona i część użytkowników zgłaszała problemy z jej otwarciem[9][10].

Typowa zawartość

Zawartość plecaka powinna być dostosowana do lokalnych zagrożeń, pory roku i potrzeb domowników; zestaw powinien pozostawać możliwie lekki, aby dało się go szybko zabrać i nieść przez dłuższy czas[1][3]. Typowe listy obejmują[3][8]:

  • wodę pitną i sposób jej uzdatniania (filtr, tabletki),
  • trwałą, łatwą w przygotowaniu żywność na ok. 3 doby,
  • apteczkę wraz z zapasem stale przyjmowanych leków,
  • latarkę, zapasowe baterie i powerbank,
  • radio zasilane bateriami lub korbką,
  • dokumenty (albo ich kopie) i gotówkę w drobnych nominałach,
  • odzież na zmianę dostosowaną do pory roku, okrycie przeciwdeszczowe,
  • środki higieniczne,
  • zapałki lub zapalniczkę, nóż wielofunkcyjny, gwizdek,
  • mapę okolicy i kompas,
  • folię NRC lub śpiwór.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Christina J. Pickering: The Promotion of 'Grab Bags' as a Disaster Risk Reduction Strategy. PLOS Currents: Disasters, 2018-07-06. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Poradnik na czas kryzysu i wojny. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. [dostęp 2026-08-21].
  3. 1 2 3 4 5 6 Build A Kit. Ready.gov (FEMA). [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  4. 1 2 3 Sweden distributes 'be prepared for war' leaflet to all 4.8m homes. The Guardian, 2018-05-21. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  5. ↑ The VICE Starter Pack to Casual Doomsday Prepping. Vice, 2021. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-04)]. (ang.).
  6. ↑ J. Allan South: The Sense of Survival. Orem: Timpanogos Publishers, 1990, s. 221. ISBN 0-935329-00-5.
  7. ↑ Plecak ewakuacyjny i systemy alarmowe. MSWiA przypomina o poradniku bezpieczeństwa. Polska Agencja Prasowa. [dostęp 2026-08-21].
  8. 1 2 Plecak, który może uratować życie. RCB ujawnia, co jest niezbędne w kryzysowych momentach. Gazeta.pl. [dostęp 2026-08-21].
  9. ↑ Alert RCB z linkiem do poradnika. Strona nie działa po kliknięciu. Polsat News, 2026-07-31. [dostęp 2026-08-21].
  10. ↑ RCB rozsyła „Poradnik bezpieczeństwa”. Użytkownicy zgłaszają usterki. TVN24, 2026-07-31. [dostęp 2026-08-21].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.