Bund (Australia)

Bund
Jewish Labour Bund
‏ייִדישער אַרבעטער בונד‎
Państwo

 Australia

Stan

 Wiktoria

Data założenia

1928

Adres siedziby

Waks House, Caulfield

Ideologia polityczna

socjalizm

Młodzieżówka

Socjalistiszer Kinder-Farband

Strona internetowa

Bund (pełna nazwa: Jewish Labour Bund, jid. ‏ייִדישער אַרבעטער בונד‎ lub Jewish Labour Bund Melbourne jid. ‏ייִדישער אַרבעטער בונד מעלבורן‎) – australijska, żydowska partia polityczna oraz stowarzyszenie, będące australijskim oddziałem Bundu. Powstała w 1928 roku w Melbourne.

Historia

Australisjski oddział Bundu został założony przez żydowskich imigrantów z Europy Wschodniej. Pierwsze spotkanie organizacji odbyło się w Melbourne w 1928 roku, a partii przewodził wówczas Sender Burstin – imigrant i działacz Bundu z Polski[1][2].

Od początku działalności organizacja angażowała się w działalność polityczną wśród Żydów oraz nie-Żydów. W latach 30. XX wieku australisjki Bund wspierał powstanie społeczności żydowskiej w Birobidżanie[2]. Działacze partii angażowali się również w powstanie w Melbourne szkół jidyszowych oraz organizacji kulturalnej Kadima[2].

W 1940 roku do Australii przybył pochodzący z Białegostoku Jacob Waks, który stał się jednym z przywódców australijskiego Bundu, doprowadził on również do zbliżenia Bundu do Australijskiej Partii Pracy[3][2]. Podczas II wojny światowej Waks wpływał na rząd australijski, w celu wydawania wiz dla żydowskich uchodźców z Europy[2]. Po wojnie Bund wspierał imigrację europejskich Żydów do Australii, organizowano pomoc oraz opiekę dla przybywających uchodźców, m.in. poprzez Australian Jewish Welfare and Relief Society[2].

Od 1950 roku przy partii działa australijski oddział Socjalistiszer Kinder-Farband[4][5]. Od 2008 roku Bund prowadzi jidyszowy chór Mir Kumen On[4]. Partia organizuje również festiwal żydowski In One Voice Festival[4]. Od 1985 roku w stanie Wiktoria Bund zarejestrowany jest także jako organizacja pożytku publicznego[6].

Organizacja uznawana jest za „ostatni bastion” Bundu na świecie[7].

Przypisy

  1. ↑ Sender Burstin (1903-1986) [online], Australian Centre for Jewish Civilisation [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Bund [online], Australian Centre for Jewish Civilisation [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  3. ↑ Jacob Waks (1891-1956) [online], Australian Centre for Jewish Civilisation [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  4. 1 2 3 Affiliated Organisations | Jewish Labour Bund Melbourne [online], Jewish Labour Bund [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  5. ↑ ABOUT US [online], skif [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  6. ↑ Jewish Labour Bund Inc. [online], www.acnc.gov.au [dostęp 2025-07-05].
  7. ↑ Judy Maltz, Australian Shtetl: Inside Melbourne's Yiddish culture renaissance, „Haaretz.com” [dostęp 2025-07-04] [zarchiwizowane z adresu 2022-07-17] (ang.).