Bylica dwuletnia

Bylica dwuletnia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	bylica
Gatunek	bylica dwuletnia
	Nazwa systematyczna
	Artemisia biennis Willd.; Phytographia 1: 11 (1794)

Bylica dwuletnia (Artemisia biennis Willd.) – gatunek roślin z rodziny astrowatych. Jest gatunkiem rodzimym dla zachodniej części Ameryki Północnej; obszaru od Kalifornii i Nowego Meksyku na południu po Alaskę i Terytoria Północno-Zachodnie na północy^[3]. Jako gatunek introdukowany została rozprzestrzeniona w strefie umiarkowanej pozostałej części Ameryki Północnej oraz w zachodniej i północnej Europie^[3]. W Polsce była stwierdzona jako przejściowo zawleczona w I połowie XX wieku w Szczecinie^[4], współcześnie w Rzeszowie^[5]. Ma status gatunku lokalnie zadomowionego (kenofitu)^[6].

Morfologia

Pokrój: Roślina zielna z cienkim, wrzecionowatym korzeniem i prosto wzniesioną łodygą osiągającą od 10 do 60 cm wysokości (sporadycznie jednak nawet do 180 cm^[7]), rozgałęziającą się w górnej części. Łodyga jest naga, zielona^[4], czasem czerwieniejąca^[7] i płytko bruzdowana^[4] lub kreskowana^[7].
Liście: Siedzące, pojedynczo lub podwójnie pierzastosieczne, w ogólnym zarysie podługowato jajowate, osiągające od 4 do 13 cm długości i od 1,5 do 4 cm szerokości^[7]. Odcinki liści są lancetowate, nierówno ząbkowane^[4]^[7] z odcinkiem szczytowym silnie wydłużonym^[4]. Na osi liścia brak małych łatek między głównymi odcinkami liścia^[8]. Blaszki z obu stron są nagie^[7], od spodu z wypukłym nerwem^[4].
Kwiaty: Zebrane w kulistawojajowate, siedzące lub krótkoszypułkowe, wzniesione koszyczki o średnicy ok. 2–4 mm^[4]^[7]. Koszyczki tworzą bardzo gęsty kwiatostan złożony. Okrywę koszyczka tworzą listki obłonione, nagie, z jasnobrązowymi smugami. Kwiaty w koszyczku mają żółte korony. Brzeżne kwiaty są żeńskie, środkowe obupłciowe^[4].
Owoce: Eliptyczne^[4], nagie^[7] niełupki długości do 1 mm^[4].
Gatunki podobne: Bylica roczna Artemisia annua ma luźniejsze kwiatostany i zwisające koszyczki^[7]. Bylica Tourneforta Artemisia tournefortiana różni się listkami okrywy, które nie mają smug i są szeroko obłonione; poza tym na osi liścia między głównymi odcinkami występują u tego gatunku drobne łatki^[8].

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna i dwuletnia^[4]. Kwitnie od lipca do października^[8]^[4]. W Ameryce Północnej rośnie w miejscach zaburzonych, ze zdartą pokrywą roślinną, na brzegach wymoklisk, w miejscach pustynnych^[7], jako gatunek zawlekany zwykle na siedliskach ruderalnych^[4].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-07-13] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-07-13] (ang.).
1 2 3 Artemisia biennis Willd., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-07-13] .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 WaldemarW. Żukowski WaldemarW., Artemisia L., Bylica, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych, t. XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 298 .
↑ AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM. (red.), Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce: dodatek, Kraków: Uniwersytet Jagielloński. Instytut Botaniki, 2019, s. 36, ISBN 978-83-956282-0-7, OCLC 1143739807 .
↑ B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 2012, s. 114. ISBN 978-83-62940-34-9.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Artemisia biennis Willdenow, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-07-13] .
1 2 3 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2004, s. 486. ISBN 83-01-14342-8.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-07-13] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-07-13] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 Artemisia biennis Willd., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-07-13] .

[zukowski-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 WaldemarW. Żukowski WaldemarW., Artemisia L., Bylica, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych, t. XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 298 .

[5] AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM. (red.), Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce: dodatek, Kraków: Uniwersytet Jagielloński. Instytut Botaniki, 2019, s. 36, ISBN 978-83-956282-0-7, OCLC 1143739807 .

[Obce2012-6] B. Tokarska-Guzik, Z. Dajdok, M. Zając, A. Zając, A. Urbisz, W. Danielewicz: Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. Warszawa: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 2012, s. 114. ISBN 978-83-62940-34-9.

[america-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Artemisia biennis Willdenow, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-07-13] .

[klucz-8] 1 2 3 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2004, s. 486. ISBN 83-01-14342-8.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]