Bylica miotłowa
![]() | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
bylica miotłowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Artemisia scoparia Waldst. & Kit. Descr. Icon. Pl. Hung. 1: 66 (1802)[3] | |
Bylica miotłowa (Artemisia scoparia Waldst. & Kit.) – gatunek roślin z rodziny astrowatych. Występuje w niemal w całej Eurazji z wyjątkiem zachodnich i północnych krańców Europy oraz północno-wschodnich i południowych krańców Azji. Rośnie też w północno-wschodniej Afryce w Egipcie[3]. Jako introdukowany obecny jest w Wielkiej Brytanii, na Archipelagu Malajskim, Półwyspie Indochińskim oraz w stanie Maryland w Ameryce Północnej[3]. W Polsce uznawana jest za gatunek rodzimy na Lubelszczyźnie i wzdłuż środkowej i dolnej doliny Wisły. Poza tym występuje jako gatunek zawlekany na rozproszonych stanowiskach w całym kraju[4]. Gatunek ekspansywny[5].
Morfologia


- Pokrój
- Roślina zielna z cienkim, wrzecionowatym korzeniem i jedną, dwiema lub trzema[6], sztywno wzniesionymi[5] łodygami osiągającymi od 30 do 60 cm, rzadko do 80 cm wysokości. Młode łodygi są owłosione, później łysieją. Zwykle są purpurowobrunatne i rozgałęziają się od nasady[6].
- Liście
- Dolne liście ogonkowe, dwu- i trzykrotnie pierzastosieczne, zasychają w czasie kwitnienia. Środkowe i wyższe liście siedzące, podwójnie lub pojedynczo pierzastosieczne, najwyższe są niepodzielone. Odcinki liści są nitkowate[6], osiągają 1 mm szerokości i 5–15 mm długości[5]. Młode liście są szaro jedwabiście owłosione, z wiekiem łysieją od góry, czasem też od spodu[6].
- Kwiaty
- Zebrane w kulistawe, osadzone na krótkich szypułkach, wzniesione lub zwisające koszyczki o średnicy ok. 2 mm[5][6]. Koszyczki tworzą wiechowaty kwiatostan złożony. Okrywę koszyczka tworzą listki obłonione, nagie, lancetowate do jajowatych. Kwiaty są bardzo nieliczne, o czerwonawych koronach. Brzeżne kwiaty są żeńskie i płodne, środkowe obupłciowe i płonne[6].
- Owoce
- Drobne niełupki długości 0,4 do 0,7 mm i szerokości do 0,4 mm, walcowate, zielonobrunatne, podłużnie pomarszczone[6].
- Gatunki podobne
- Najczęściej mylona jest z bylicą polną Artemisia campestris, która ma podobne liście i koszyczki, ale jest byliną o drewniejącym kłączu, ma pędy często w dole pokładające się[6][5]. Inne roczne bylice w Europie Środkowej mają szersze odcinki liści i większe koszyczki[5].
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna i dwuletnia[6][5]. Kwitnie od lipca do października[5]. Rośnie na piaskach nadrzecznych, a jako gatunek zawlekany zwykle na siedliskach ruderalnych, polach i ubogich pastwiskach[6][5].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-07-13] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-07-13] (ang.).
- 1 2 3 Artemisia scoparia Waldst. & Kit., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-07-13].
- ↑ Adam Zając, Maria Zając (red.), Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 73, ISBN 83-915161-1-3.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2004, s. 486. ISBN 83-01-14342-8.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Waldemar Żukowski, Artemisia L., Bylica, [w:] Bogumił Pawłowski, Adam Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych, t. XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 297.
- African Plant Database ID: 135986
- BioLib: 41319
- EoL: 483339
- EUNIS: 154272
- Flora of China: 200023326
- Flora of North America: 200023326
- FloraWeb: 613
- GBIF: 3120713
- iNaturalist: 158721
- IPNI: 180092-1
- ITIS: 506833
- NCBI: 72351
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): gcc-142288
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:180092-1
- Tela Botanica: 6954
- identyfikator Tropicos: 2717187
- USDA PLANTS: ARSC4
- IRMNG: 10596017
- CoL: GWW4
