C1 Ariete
 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ pojazdu | |
| Trakcja |
gąsienicowa |
| Załoga |
4 osoby |
| Historia | |
| Produkcja |
1995-2002 |
| Egzemplarze |
200 |
| Dane techniczne | |
| Silnik |
IVECO V-12 MTCA 12-cylindrowy turbodoładowany diesel |
| Długość |
9520 mm |
| Szerokość |
3420 mm (bez ekranów bocznych) |
| Wysokość |
2450 mm (do stropu wieży) |
| Prześwit |
440 mm |
| Masa |
bojowa: 48 000 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość |
>65 km/h |
| Zasięg pojazdu |
550 |
| Pokonywanie przeszkód | |
| Brody (głęb.) |
bez przygotowania: 1,2 m |
| Rowy (szer.) |
3,0 m |
| Ściany (wys.) |
2,1 m |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 1 x armata czołgowa OTO Melara kalibru 120 mm 2 x czkm kalibru 7,62 mm | |
| Wyposażenie | |
| 2 × 4 wyrzutniki granatów dymnych | |
| Użytkownicy | |
| Włochy | |
C1 Ariete – współczesny, włoski czołg podstawowy produkowany przez firmy Iveco i OTO Melara (obecnie Leonardo S.p.A.). Produkcja została zakończona w 2002 roku. Zmodernizowana wersja nosi oznaczenie C2.
Historia
Na początku lat 80. XX wieku na zlecenie sił zbrojnych rozpoczęto we Włoszech prace nad nowym czołgiem podstawowym III generacji powojennej, następcą eksploatowanych i produkowanych na licencji czołgów Leopard 1[1]. Wcześniej już zdobyto doświadczenia przy projektowaniu eksportowego czołgu OF-40, będącego odpowiednikiem Leoparda 1[2]. W 1984 roku sformułowano wymagania dla nowego czołgu, w tym uzbrojenie w armatę gładkolufową kalibru 120 mm, silne opancerzenie z pancerzem specjalnym i masa poniżej 50 ton[2]. Projekt powstał w konsorcjum tworzonym przez koncerny Iveco-Fiat (odpowiedzialny za projekt układu napędowego i silnika) oraz OTO Melara (pozostałe układy czołgu i końcowa integracja konstrukcji). Pierwszy prototyp czołgu był gotowy w 1986 roku[2]. W 1988 roku powstała prototypowa seria pięciu wozów przeznaczonych do testów.
Przewidywano produkcję około 700 sztuk, ale po zakończeniu zimnej wojny plany te zredukowano i w 1995 roku zamówiono 200 czołgów[2]. Produkcja seryjna rozpoczęła się w 1995 roku i trwała do 2002 roku[2]. W tym czasie wyprodukowano zamówione 200 egzemplarzy czołgu.
Uzbrojenie
Ariete może prowadzić ogień do celów stacjonarnych i ruchomych, zarówno w dzień, jak i w nocy, także gdy sam czołg jest w ruchu. Uzbrojenie czołgu stanowi gładkolufowe działo kalibru 120 mm firmy OTO Melara o lufie długości 44 kalibrów wyposażonej w osłonę termiczną i eżektor usuwający gazy prochowe i oporopowrotnik. Lufa jest hydraulicznie stabilizowana w dwóch płaszczyznach i może strzelać każdym typem amunicji – także APFSDS i HEAT. Jednostka ognia wynosi 42 sztuki amunicji, z czego 15 w wieży, a 27 w kadłubie. Dodatkowym uzbrojeniem czołgu jest współosiowy z działem karabin maszynowy kalibru 7,62 mm oraz drugi takiego samego kalibru zamontowany na dachu wieży.
Opancerzenie
Dokładna grubość i skuteczność opancerzenia nie jest znana. Szacuje się, że jest ono stosunkowo słabe jak na czołgi XXI-wieczne – warstwowy pancerz specjalny z przodu kadłuba i przodu wieży odpowiada jakością starszym wersjom czołgów Leopard 2A4 i M1A1 Abrams[3]. Boki wieży prawdopodobnie tworzy jedynie jednolita płyta pancerna grubości 80–100 mm[3].
Część czołgów (prawdopodobnie 30) otrzymało dla służby w Iraku pakiet PSO (Peace Support Operation) składający się z dodatkowych zewnętrznych modułów chroniących przód wieży (przypuszczalnie płyty stalowe) oraz boki kadłuba i wieży (prawdopodobnie panele typu NERA[3].
Wyposażenie
Systemem kontroli ognia czołgu jest TURMS FCS opracowany i produkowany przez Galileo Avionica z Florencji. W jego skład wchodzi panoramiczny dzienno-nocny peryskop dowódcy (pole obserwacji poziomej – 360°, pionowej – od -10° do +60°), stabilizowany celownik działonowego z układem obserwacji w podczerwieni, dalmierz laserowy MTL8 i komputer COSMO opracowujący dane meteorologiczne (zwłaszcza o prędkości wiatru), dane o ruchu czołgu, zużyciu lufy (maksymalna jej żywotność to 800 strzałów), typie amunicji i celu dla uzyskania optymalnej skuteczności ognia. Prowadzić ogień może zarówno dowódca, jak i działonowy. Dowódca, którego stanowisko znajduje się po prawej stronie wieży, obok wspomnianego peryskopu dysponuje monitorem termowizyjnym połączonym z termowizorem działonowego. Kierowca (jego stanowisko jest po prawej stronie kadłuba) używa trzech peryskopów, w tym jednego noktowizyjnego. Czołg wyposażony jest w okrężny system ostrzegania przed opromieniowaniem laserem RALM oraz systemy ochrony przed skutkami użycia broni ABC. Na obu ścianach bocznych wieży zainstalowano uruchamiane elektrycznie wyrzutnie granatów dymnych.
Napęd i układ jezdny
Silnikiem Ariete jest 12-cylindrowa jednostka napędowa Fiata MTCA o mocy maksymalnej 937 kW pozwalający na rozwinięcie prędkości 65 km/h na drodze. Układ jezdny składa się z siedmiu pokrytych gumą kół jezdnych z zawieszeniem na wałkach skrętnych, 4 rolek prowadzących, koła napinającego z przodu i napędowego z tyłu na każdej burcie, hamowane za pomocą hamulca hydrodynamicznego i hamulców tarczowych. Kąt rampowy wynosi 60%, maksymalna możliwa do pokonania szerokość rowu – 3 m, a wysokość ściany pionowej – 120 centymetrów.
Służba
Czołgi Ariete weszły na uzbrojenie tylko wojsk lądowych (Esercito) Włoch. Uzbrojono w nie cztery pułki pancerne, o numerach: 4 w Persano, 31 w Lecce, 32 w Tauriano i 132 w Coredenons, liczące po 41 (według innych danych 44) czołgi[2]. W latach 2003–2006 w składzie kontyngentu włoskiego brały udział w misji stabilizacyjnej w Iraku, przy czym część otrzymała dodatkowe opancerzenie[4].
W 2023 roku armia włoska posiadała 150 czołgów Ariete[4].
Modernizacja
W połowie II dekady XXI wieku podjęto prace nad modernizacją wyprodukowanych czołgów, początkowo znane pod skrótem AMV (Aggiornamento di Mezza Vita – modernizacja w połowie cyklu życia)[4]. W 2019 roku wojsko zawarło umowę z konsorcjum CIO (Iveco i OTO Melara) na skonstruowanie trzech prototypów[4]. Zdjęcia pierwszego prototypu ujawniono w lutym 2022 roku, a w 2023 roku poddawano je testom[5]. 2 sierpnia 2023 roku zawarto umowę na modernizację 90 czołgów z opcją na dalsze 35[5]. Oznaczenie zmodernizowanego czołgu zmieniono na C2[5]. Miały być one dostarczane w latach 2025–2029[5].
Masa bojowa w pełni wyposażonego czołgu z dodatkowym opancerzeniem sięga 62,5 tony[5]. Uzbrojenie pozostało takie samo, z tym że napędy wieży i armaty zmieniono z elektrohydraulicznych na elektryczne, przewidziano też wymianę układu stabilizacji[6]. Celownik działonowego GOE-10VZD został zmieniono na nowszy Lothar SD, a przyrząd obserwacyjno-celowniczy dowódcy SP-T-694 na Attila D[6]. Unowocześniono też inne wyposażenie elektroniczne, między innymi instalując system wspomagania dowodzenia Leonardo C2D/N EVO i nowy system ostrzegania przed opromieniowaniem laserem RALM-02/V2, połączony z wyrzutniami granatów dymnych[7]. Czołg otrzymał mocniejszy silnik IVECO Vector 12 o mocy 1500 KM (1104 kW), nowy układ napędowy Renk HSWL-295TM z hydrokinetyczną skrzynią biegów, i ulepszony układ jezdny, w tym szersze o 20% gąsienice[7]. Ulepszono też opancerzenie – z przodu wieży zamontowano dodatkowe wielowarstwowe osłony (m.in. z tytanem i pancerzem ceramicznym), a po bokach wieży i kadłuba pancerz reaktywny ROMOR[7].
Przypisy
- ↑ Nita 2025 ↓, s. 20.
- 1 2 3 4 5 6 Kucharski 2020 ↓, s. 28.
- 1 2 3 Kucharski 2020 ↓, s. 29.
- 1 2 3 4 Nita 2025 ↓, s. 21.
- 1 2 3 4 5 Nita 2025 ↓, s. 22.
- 1 2 Nita 2025 ↓, s. 23.
- 1 2 3 Nita 2025 ↓, s. 24-25.
Bibliografia
- Igor Witkowski. Czołg C-1 Ariete. „Nowa Technika Wojskowa”. 1992. nr 5 (11). s. s. 5-6. ISSN 1230-1655.
- Foss F.Ch.: Jane’s tank & combat vehicle recognition guide. New York: HarperCollinsPublishers, 2000. ISBN 0-00-472452-6.
- Bartłomiej Kucharski. Modernizacja czołgu C1 Ariete. „Wojsko i Technika”. Nr 3/2020, s. 28–31, marzec 2020. Warszawa.
- Michał Nita. Włoski czołg po nowemu. Zmodernizowany C2 Ariete. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 7/2025, s. 20, lipiec 2025. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655.