Camptostoma

	Camptostoma
	P.L. Sclater, 1857
	; Koszykotyranik czubaty (C. obsoletum)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	tyrankowate
Podrodzina	elenie
Plemię	Euscarthmini
Rodzaj	Camptostoma
	Typ nomenklatoryczny
	Camptostoma imberbe P.L. Sclater, 1857
Synonimy
	Myiaphanistes Reichenbach, 1850; Myiopatis Cabanis & F. Heine, Sr., 1859; Myiophanistes G.R. Gray, 1869; Renggerornis W. Bertoni, 1901;
	Myiaphanistes Reichenbach, 1850; Myiopatis Cabanis & F. Heine, Sr., 1859; Myiophanistes G.R. Gray, 1869; Renggerornis W. Bertoni, 1901;
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście

Camptostoma – rodzaj ptaków z podrodziny elenii (Elaeniinae) w obrębie rodziny tyrankowatych (Tyrannidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej i Północnej^[6].

Morfologia

Długość ciała 9,5–10,5 cm, masa ciała 7–9 g^[7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1857 roku angielski zoolog Philip Lutley Sclater w artykule zatytułowanym Lista dodatkowych gatunków ptaków meksykańskich, uzyskana przez pana Auguste’a Sallé z okolic Jalapa i S. Andres Tuxtla, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) koszykotyranik północny (C. imberbe).

Etymologia

Myiaphanistes: gr. μυια muia, μυιας muias ‘mucha’; φαινω phainō ‘ujawnić’^[8]. Gatunek typowy: Reichenbach nie podał żadnego gatunku; (późniejsze oznaczenie)^[4] Muscicapa obsoleta Temminck, 1824.
Camptostoma: gr. καμπτος kamptos ‘zakrzywiony, skrzywiony’; στομα stomia, στοματος stomatos ‘usta’^[9].
Myiopatis: gr. μυια muia, μυιας muias ‘mucha’; πατεω pateō ‘jeść’^[10]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Hylophilus cinerascens^[b] zu Wied-Neuwied, 1831.
Renggerornis: Johann Rudolf Rengger (1795–1832), szwajcarski przyrodnik w Paragwaju w latach 1810–1826; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’^[11]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Renggerornis leucophthalmus W. Bertoni, 1901 (= Muscicapa obsoleta Temminck, 1824).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[12]:

Camptostoma imberbe P.L. Sclater, 1857 – koszykotyranik północny
Camptostoma flaviventre P.L. Sclater & Salvin, 1865 – koszykotyranik panamski
Camptostoma caucae Chapman, 1914 – koszykotyranik kolumbijski
Camptostoma pusillum (Cabanis & F. Heine, Sr., 1860) – koszykotyranik mały
Camptostoma napaeum (Ridgway, 1888) – koszykotyranik oliwkowy
Camptostoma sclateri (von Berlepsch & Taczanowski, 1884) – koszykotyranik peruwiański
Camptostoma obsoletum (Temminck, 1824) – koszykotyranik czubaty

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Myiaphanistes Reichenbach, 1850.
↑ Podgatunek C. obsoletum.

Przypisy

1 2 P.L. Sclater. List of additional species of Mexican Birds, obtained, by M. Auguste Sallé from the environs of Jalapa and S. Andres Tuxtla. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1857 (25), s. 203, 1857. (ang.).
↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lxv. (niem.).
↑ J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 2: Schreivögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1859–1860, s. 58. (niem.).
1 2 G.R. Gray: Hand-list of genera and species of birds, distinguishing those contained in the British Museum. Cz. 1. London: printed by order of the Trustees, 1869, s. 356. (ang.).
↑ A. de W. Bertoni: Aves nuevas del Paraguay. Continuación á Azara. Asunción: Talleres nacionales de H. Kraus, 1901, s. 130. (hiszp.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Tyrant flycatchers. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-14]. (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Tyrant Flycatchers (Tyrannidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Camptostoma, DOI: 10.2173/bow.tyrann2.01 [dostęp 2025-10-18] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Myiaphanistes [dostęp 2025-10-19] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Camptostoma [dostęp 2025-10-19] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Myiopatis [dostęp 2025-10-19] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Renggerornis [dostęp 2025-10-19] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Euscarthmini von Ihering,H, 1904 (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-18].

[4] Niepoprawna późniejsza pisownia Myiaphanistes Reichenbach, 1850.

[12] Podgatunek C. obsoletum.

[autor-1] 1 2 P.L. Sclater. List of additional species of Mexican Birds, obtained, by M. Auguste Sallé from the environs of Jalapa and S. Andres Tuxtla. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1857 (25), s. 203, 1857. (ang.).

[rei-2] H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. ryc. lxv. (niem.).

[cab&hei-3] J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 2: Schreivögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1859–1860, s. 58. (niem.).

[gray-5] 1 2 G.R. Gray: Hand-list of genera and species of birds, distinguishing those contained in the British Museum. Cz. 1. London: printed by order of the Trustees, 1869, s. 356. (ang.).

[ber-6] A. de W. Bertoni: Aves nuevas del Paraguay. Continuación á Azara. Asunción: Talleres nacionales de H. Kraus, 1901, s. 130. (hiszp.).

[ioc-7] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Tyrant flycatchers. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-14]. (ang.).

[botw-8] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Tyrant Flycatchers (Tyrannidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Camptostoma, DOI: 10.2173/bow.tyrann2.01 [dostęp 2025-10-18] (ang.).

[9] The Key to Scientific Names ↓, Myiaphanistes [dostęp 2025-10-19] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Camptostoma [dostęp 2025-10-19] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Myiopatis [dostęp 2025-10-19] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Renggerornis [dostęp 2025-10-19] .

[mk-14] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Euscarthmini von Ihering,H, 1904 (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-18].

[1]

[2]

[3]

[a]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[b]

[11]

[12]