Cassytha

*Cassytha*
	; Kwiaty Cassytha filiformis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	wawrzynowce
Rodzina	wawrzynowate
Rodzaj	Cassytha
	Nazwa systematyczna
	Cassytha Osbeck; C.Linnaeus, Sp. Pl.: 35 (1753)
	Typ nomenklatoryczny
	C. glaucescens R. Brown
Synonimy
	Calodium Lour.; Ozarthris Raf.; Rombut Rumph. ex Adans.; Rumputris Raf.; Spironema Raf.; Volutella Forssk.;
	Calodium Lour.; Ozarthris Raf.; Rombut Rumph. ex Adans.; Rumputris Raf.; Spironema Raf.; Volutella Forssk.;
	Homonimy
	Cassytha Mill. = Rhipsalis Gaertn.

Cassytha – rodzaj pnączy z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje 22 gatunki^[3]. W większości występują one w Australii (19 gatunków, w tym 16 to endemity^[6]), nieliczne gatunki rosną w Azji Południowo-Wschodniej i Australazji, dwa gatunki rosną w południowej Afryce i jeden (Cassytha filiformis) jest szeroko rozprzestrzeniony na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej^[3]. Są to półpasożyty^[7].

Owoce są jadalne. Pędy w Queensland wykorzystywane były do wypychania materacy. Lokalnie rośliny z tego rodzaju wykorzystywane są jako lecznicze. We wschodniej Azji Cassytha filiformis służy do barwienia na brązowo^[6].

Nazwa rodzaju utworzona została z greckiej nazwy kanianki Cuscuta – kasytas^[8].

Morfologia

Pokrój: Pnącza o cienkich, zielonych do brązowych pędach, przyczepiających się do krzewów i drzew za pomocą ssawek, będących zmodyfikowanymi korzeniami^[7]^[9].
Liście: Zredukowane do drobnych łusek^[9].
Kwiaty: Obupłciowe, drobne, trzykrotne, na szypułkach lub siedzące, wsparte łuskowatymi przysadkami i dwoma podkwiatkami, przylegającymi od zewnątrz do okwiatu. Kwiaty tworzą kłosowaty, groniasty lub główkowaty kwiatostan. Okwiat złożony jest z dwóch okółków po trzy listki, z których trzy zewnętrzne są bardzo drobne. Okwiat zamyka się po przekwitnieniu. Pręcików jest 9, w dwóch okółkach po trzy, czasem z pręcikami środkowego lub najbardziej wewnętrznego okółka zredukowanymi do prątniczków. Zalążnia siedząca, zamknięta jest w okwiecie, zwieńczona krótką szyjką i drobnym znamieniem^[9].
Owoce: Zamknięte w całości w mięśniejącym dnie kwiatowym i okwiecie. Liścienie są mięsiste i nierówne^[9].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales)^[2]^[5].

Rodzaj tradycyjnie wyodrębniany był w monotypową podrodzinę Cassythoideae^[10]^[7]. W niektórych ujęciach wyodrębnia się Cassythaceae nawet jako odrębną rodzinę^[11]. Współcześnie jednak badania genetyczne wykazały, że kladem bazalnym w obrębie wawrzynowatych jest jedyny przedstawiciel tej rodziny ze słupkiem dolnym – Hypodaphnis zenkeri, wyodrębniany w efekcie w randze podrodziny Hypodaphnideae Reveal^[2]^[12]. Kolejna linia rozwojowa nazywana jest podrodziną Cryptocaryeae i obejmuje 6 rodzajów (w tym np. Cryptocarya, Beilschmiedia, Endiandra). Dopiero kolejny klad tworzy Cassytha zagnieżdżona w efekcie mocno w głębi rodziny^[2].

Wykaz gatunków^[3]

Cassytha aurea J.Z.Weber
Cassytha candida (J.Z.Weber) J.Z.Weber
Cassytha capillaris Meisn.
Cassytha ciliolata Nees
Cassytha filiformis L.
Cassytha flava Nees
Cassytha flindersii (J.Z.Weber) J.Z.Weber
Cassytha glabella R.Br.
Cassytha larsenii Kosterm.
Cassytha melantha R.Br.
Cassytha micrantha Meisn.
Cassytha nodiflora Meisn.
Cassytha paniculata R.Br.
Cassytha pedicellosa J.Z.Weber
Cassytha peninsularis J.Z.Weber
Cassytha pergracilis (Hatus.) Hatus.
Cassytha phaeolasia (F.Muell.) Benth.
Cassytha pomiformis Nees
Cassytha pondoensis Engl.
Cassytha pubescens R.Br.
Cassytha racemosa Nees
Cassytha rufa J.Z.Weber

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-09-23] (ang.).
1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-09-23] (ang.).
1 2 3 4 5 Cassytha Osbeck. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-09-23].
↑ Cassytha. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-09-23].
1 2 GenusCassytha Osbeck. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2025-09-23].
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 170, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 52. ISBN 978-1-4020-9608-2.
↑ Henk van derH. Werff Henk van derH., Cassytha Osbeck, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-09-23] .
1 2 3 4 Henk van der Werff: Cassytha Osbeck. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2025-09-23].
↑ Gurcharan Singh: Plant Systematics. Enfield: Science Publishers, 2004, s. 323-324. ISBN 1-57808-351-6.
↑ L. Watson, M.J. Dallwitz: Lauraceae Juss.. [w:] The Families of Angiosperms [on-line]. delta-intkey.com. [dostęp 2019-04-26].
↑ Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 112-114. ISBN 978-1842466346.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-09-23] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-09-23] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Cassytha Osbeck. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-09-23].

[ing-4] Cassytha. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-09-23].

[grin-5] 1 2 GenusCassytha Osbeck. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2025-09-23].

[mabb-6] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 170, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[armen-7] 1 2 3 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 52. ISBN 978-1-4020-9608-2.

[america-8] Henk van derH. Werff Henk van derH., Cassytha Osbeck, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-09-23] .

[china-9] 1 2 3 4 Henk van der Werff: Cassytha Osbeck. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2025-09-23].

[singh-10] Gurcharan Singh: Plant Systematics. Enfield: Science Publishers, 2004, s. 323-324. ISBN 1-57808-351-6.

[watson-11] L. Watson, M.J. Dallwitz: Lauraceae Juss.. [w:] The Families of Angiosperms [on-line]. delta-intkey.com. [dostęp 2019-04-26].

[maarten-12] Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 112-114. ISBN 978-1842466346.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]