Cate Archer

Catherine Ann (Cate) Archer, krypt. „The Fox”^[1] – postać fikcyjna, protagonistka gier komputerowych z serii No One Lives Forever studia Monolith Productions, przedstawiona jako agentka brytyjskiej organizacji antyterrorystycznej UNITY wyposażona w zestaw broni oraz gadżetów i wykonująca zadania w różnych częściach świata pozostając w ukryciu bądź poprzez bezpośrednie starcia z wrogami.

Jest główną bohaterką utrzymywanych w klimacie filmów szpiegowskich i seriali telewizyjnych z lat 60. XX wieku strzelanek pierwszoosobowych The Operative: No One Lives Forever (2000) i No One Lives Forever 2: A Spy in H.A.R.M.’s Way (2002), a także pojawia się w Contract J.A.C.K., oficjalnym prequelu do drugiej części gry.

Archer urodziła się w Glasgow w Szkocji^[2] pod koniec marca 1942 roku w uprzywilejowanej rodzinie angielsko-szkockiej. Jej matka zmarła wkrótce po jej narodzinach, a ojciec popełnił samobójstwo w 1956 roku. Zanim dołączyła do UNITY, Archer była złodziejką. Została odkryta przez agenta UNITY Brunona Lawrie’ego, gdy Archer ukradła mu zegarek z wbudowanym urządzeniem śledzącym. Kiedy dotarła do swojego mieszkania, Lawrie już tam czekał. Podziwiając jej talent i odwagę, postanowił dać jej propozycję zostania agentką w UNITY^[3] – fikcyjnej brytyjskiej agencji podobnej do MI6, zajmującej się zwalczaniem terroryzmu na całym świecie. Lawrie szybko stał się jej mentorem i bliskim przyjacielem^[1].

Archer została zepchnięta na sam dół hierarchii, wykonując jedynie proste zadania. Akcja pierwszej gry serii, The Operative: No One Lives Forever, ma miejsce w 1967 roku, kiedy to wszyscy najważniejsi agenci UNITY zostali zabici w ciągu kilku dni z powodu podejrzenia o zdradę w agencji. Archer niechętnie zostaje wezwana do działania^[1][4], by odkryć kto stał za ich zabójstwami^[5]. Jej przełożony mówił: „Jesteś pierwszą agentką, jaką UNITY kiedykolwiek zatrudniło”. Dodał: „Komitet jest staromodny. Potrzebują czasu, żeby przyzwyczaić się do myśli o kobiecie w tej branży”^[6]. Jej pozycja w trakcie wykonywania powierzonych jej zadań była stale podkopywana przez przełożonych – podkreślali oni, iż tajne służby to świat zdominowany przez mężczyzn^[7].

W grze No One Lives Forever 2: A Spy in H.A.R.M.’s Way, która rozgrywa się po wydarzeniach z pierwszej części, koncentrując się na napięciu między Stanami Zjednoiczonymi a Związkiem Radzieckim w sprawie wyspy Chios, Archer jest już pełnoprawną i szanowaną agentką UNITY^[1], stawiając czoła bardziej śmiercionośnym wrogom^[4].

Archer to kobieta o średniej długości brązowych włosach z opaską, z zielonymi oczami i ustami pomalowanymi czerwoną szminką^[2]. Wydawcy gry, Monolith Productions, opisali ją jako osobę „niezwykle kompetentną, niezwykle inteligentną, bezwstydnie konfrontacyjną i olśniewająco atrakcyjną”^[3]. W trakcie rozgrywki jest ona ubrana w różnorodnych stylizowanych strojach z lat 60. XX wieku. Ma do dyspozycji szereg konwencjonalnej i eksperymentalnej broni oraz gadżetów – w The Operative: No One Lives Forever jest ich ponad trzydzieści, w tym rewolwer kalibru .38, karabin AK-47, kuszę myśliwską, perfumy z kwasem, wybuchowe szminki czy robot-pudel^[8], a w No One Lives Forever 2: A Spy in H.A.R.M.’s Way m.in. w pistolet strzelający specjalną amunicją dezaktywującą kamery, shurikeny czy pułapki na niedźwiedzie^[1].

Gra umożliwia wykonanie zadań przez Archer w różnych miejscach na świecie, także w takich lokalizacjach jak wnętrze zatopionego frachtowca czy laboratorium, zarówno w bezpośrednim starciu z wrogami, jak i w bardziej subtelny sposób, pozwalając przemykać się obok strażników i kamer bezpieczeństwa. Podczas misji może odzyskiwać różne przedmioty wywiadowcze, co pozwala ma rozwój postaci^[8][1], z czego w No One Lives Forever 2 system umiejętności oparty został na punktach doświadczenia^[1].

Prace nad The Operative: No One Lives Forever rozpoczęły się w 1998 roku, po premierze dwóch innych tytułów Monolith Productions: Shogo: Mobile Armor Division i Blood II: The Chosen^[4].

Pierwotnie głównym bohaterem No One Lives Forever miał być Adam Church, brytyjski tajny agent pracujący dla MI0^[4]. Główny projektant gry Craig Hubbard wspominał: „Został pomyślany jako facet, do którego dzwonisz, gdy agenci 007 tego świata nie dają rady”. Bohatera ogłoszono na targach E3 w 1999 roku, na 17 miesięcy przed premierą gry. Zapowiedź ta wywołała na tyle dużo porównań do Jamesa Bonda, że dystrybutor marki Metro-Goldwyn-Mayer dowiedział się o planowanej grze i wysłał wezwanie do zaprzestania jej rozpowszechniania^[6]. W siedzibie Monolith Productions przeprowadzono burzę mózgów, którą zakończyła producentka Samantha Ryan, mówiąc w rozmowie Hubbardem: „A może kobieta szpieg?”^[7]. Ostatecznie zdecydowano się na damską postać, zachowując przy niej podstawowe cechy charakterystyczne dla Bonda^[5].

Postać Cate Archer w grze została wzorowana na modelce i aktorce Mitzi Martin^[9][8]. Głosu Archer użyczyła amerykańska aktorka głosowa Kit Harris^[10], która również nagrała dialogi dla postaci Inge Wagner, jednej z głównych antagonistek The Operative: No One Lives Forever. Pierwotnie Harris nagrała głos protagonistki z mocniejszym szkockim akcentem. Zmieniono je jednak po tym, jak szkocki producent gry uznał, że jej akcent jest zbyt niski i nieodpowiedni, dlatego też Harris nagrała jej kwestie Archer z brytyjskim akcentem^[4][11].

W kontynuacji gry, No One Lives Forever 2: A Spy in H.A.R.M.’s Way, twarz Archer została zmieniona tak, aby bardziej przypominała angielską modelkę i aktorkę Jean Shrimpton. Głosu postaci użyczyła amerykańska aktorka Jen Taylor^[4], która nagrała również partie głosowe dla ninja Isako^[12].

Cate Archer jest jedyną grywalną postacią w głównych grach serii, The Operative: No One Lives Forever z 2000 roku i No One Lives Forever 2: A Spy in H.A.R.M.’s Way w 2002 roku^[4]. W drugiej z tych produkcji dostępny jest kooperacyjny tryb wieloosobowy, w którym gracz wciela się w agenta UNITY ratującego nieprzytomną Archer^[13]. Pojawia się również na krótko (jako postać niezależna)^[14] i jako grywalna postać w trybie wieloosobowym gry Contract J.A.C.K.^[15].

Trzecia część gry z serii No One Lives Forever nie była planowana przez Monolith Productions, skupiając się na pracy nad nową serią o bardzo podobnej rozgrywce do No One Lives Forever, lecz niemającą z nią nic wspólnego^[4].

Postać Cate Archer porównywano do Jamesa Bonda, a także do Austina Powersa z uwagi na zaprezentowane w grze elementy humorystyczne nawiązujące do popkultury lat 60. XX wieku^[1][11][16]. Porównywano ją także do Emmy Peel^[4] czy Lary Croft^[7].

W 2007 roku Archer została umieszczona przez serwis Tom’s Games na liście 50 największych postaci kobiecych w historii gier wideo: „Jako zachwycająco retro brytyjska agentka z lat 60., Archer jest żeńskim odpowiednikiem Jamesa Bonda. Jest nieodparcie seksowna, uparta i biegła w posługiwaniu się wszelkiego rodzaju gadżetami w stylu Bonda”^[17]. W tym samym roku zajęła one 6. miejsce na liście najlepszych „dziewczyn gier wideo” serwisu ActionTrip, a Uros „Vader” Pavlovic stwierdził: „Poza tym, że jest jedną z najatrakcyjniejszych bohaterek gier, jest żeńskim odpowiednikiem Jamesa Bonda i niewiele dziewczyn może się z nią równać. Jest seksowna i po prostu nie ma niczego, z czym nie mogłaby sobie poradzić”^[18].

W 2008 roku amerykański magazyn Play wymienił ją jako jedną ze swoich ulubionych postaci kobiecych w szóstym wydaniu cyklu „Girls of Gaming”, stwierdzając, że jest „tak twarda jak Bourne i tak elegancka jak Bond”, jednocześnie zaznaczając, że chcieliby zobaczyć jej powrót w innym tytule^[19]. W tym samym roku Archer została sklasyfikowana na 25. miejscu na liście „najgorętszych dziewczyn z gier” witryny GameDaily, uznając ją za atrakcyjną pomimo konserwatywnego ubioru w porównaniu do innych postaci kobiecych^[20] oraz na 3. miejscu na liście „dziewczyn gier” serwisu UGO.com, porównując ją do Emmy Peel i nazywając żeńskim odpowiednikiem Bonda pod względem atrakcyjności^[21]. Była jedną z postaci prezentowanych na liście UGO z 2008 roku zawierającej 11 najlepszych szpiegów we wszystkich mediach, stwierdzając, że „doskonale oddaje styl swingującego szpiega”^[22].

W 2009 roku była jedną z 64 postaci wybranych do ankiety GameSpot na najlepszego bohatera gier wszech czasów, ale przegrała w pierwszej rundzie ze Strider Hiryu^[23]. Michał „Myszasty” Nowicki z serwisu Gram.pl w swoim felietonie z 2010 roku stwierdził, iż Archer to „jedna z najciekawszych i zarazem najbardziej charakterystycznych kobiecych postaci w historii gier wideo”^[24]. W 2011 roku na łamach serwisu GamesRadar nazwano ją „Miss 2000” w swoim artykule o najseksowniejszych nowych postaciach dekady^[25].

Rick Lane z serwisu Eurogamer w 2017 roku stwierdził, iż „Cate jest filarem NOLF, fundamentem, który daje Monolith pewność siebie, by śmiało wypłynąć na szerokie wody w swojej czułej parodii powieści szpiegowskich z lat 60.”^[5]. Alex McHugh w 2019 roku umieścił ją na 8. miejscu najlepszych postaci kobiecych w grach komputerowych^[26]. W artykule z 2021 roku Jeffrey Carter z serwisu Collider napisał, że Archer była „postacią niezwykłą, z ciętym jak brzytwa dowcipem i pasującą do niej garderobą”^[27].