Cecylia York
| wicehrabina Welles | |
| Okres | |
|---|---|
| Jako żona |
Johna Wellesa |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Miejsce spoczynku |
nieznane |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Rodzeństwo |
Edward V, Elżbieta, Ryszard Shrewsbury, Maria, Małgorzata, Anna, Katarzyna, Brygida, Jerzy |
| Małżeństwo | |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
2 córki zmarłe w dzieciństwie |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
Margaret, Richard (istnienie niepewne) |
Cecylia York (ur. 20 marca 1469 w Londynie[1], zm. 24 sierpnia 1507[2]) – królewna angielska z dynastii Plantagenetów (linia Yorków), córka Edwarda IV i Elżbiety Woodville, siostra m.in. Edwarda V i Elżbiety York.
Życiorys
Pochodzenie
Urodziła się 20 marca 1469 w Pałacu Westminsterskim[1]. Była trzecią córką Edwarda IV, króla Anglii i jego żony Elżbiety Woodville[3.1]. Miała 9 rodzeństwa: Elżbietę, Marię, Małgorzatę, Annę, Katarzynę, Brygidę, Edwarda, Ryszarda i Jerzego, ale tylko Elżbieta, Anna, Brygida i Katarzyna przeżyły dzieciństwo[3.1]. Ze strony matki z jej pierwszego małżeństwa z Johnem Greyem miała przyrodnich braci: Thomasa i Richarda[3.1].
Dzieciństwo
W 1470 na Anglię najechała była królowa Małgorzata Andegaweńska, która połączywszy swe siły z hrabią Warwick Ryszardem Neville’em (kuzynem ojca Cecylii) oraz George'em księciem Clarence (stryjem Cecylii) zamierzała strącić z tronu Edwarda IV[3.2]. Ten wraz z Anthonym, swoim szwagrem, uciekł do Flandrii[3.2]. Elżbieta Woodville opuściła dwór królewski i schroniła się w Opactwie Westminsterskim[3.2]. Zabrała ze sobą swoją matkę Jakobinę i córki: Elżbietę, Marię i Cecylię[3.2]. Tam przyszedł na świat następca tronu Edward[3.2]. Po wygranej przez Yorków bitwie pod Barnet królowa wraz z córkami przeniosła się do Tower[3.2]. Zwolennicy Lancasterów próbowali zaatakować Tower, ale bezskutecznie[3.2]. Ostatecznie Edward IV powrócił do władzy w maju 1471 a jego rodzina powróciła na dwór[3.2].
Plany małżeńskie
Król planował wydać Cecylię za następcę tronu Szkocji, młodszego od niej o 4 lata Jakuba[1]. Zaręczyny odbyły się pod koniec 1474[1]. Cecylię zaczęto tytułować szkocką królewną. Do ślubu ostatecznie nie doszło; kontrakt przedmałżeński rozwiązano w październiku 1482[4]. Żoną Jakuba prawie 30 lat później została Małgorzata, córka jej siostry Elżbiety.
Śmierć ojca
Po śmierci ojca w kwietniu 1483 i strąceniu z tronu Edwarda V przez stryja Ryszarda III Cecylia wraz z rodzeństwem została uznana za nieślubne dziecko (Edward miał przed ślubem z Elżbietą ożenić się z lady Eleonorą Talbot) i odsunięta od dziedziczenia[5]. Jej bracia Edward V i Ryszard zostali osadzeni w Tower; zaginęli (zginęli?) w niewyjaśnionych okolicznościach[5].
Pozbawiona władzy królowa-wdowa uciekła z dworu królewskiego wraz z córkami i schroniła się w Opactwie Westminsterskim. 23 stycznia 1484 parlament uchwalił Titulus Regius, który oficjalnie ogłosił Cecylię i jej rodzeństwo dziećmi nieślubnymi bez prawa do dziedziczenia tronu[6.1]. 1 marca 1484 król publicznie oświadczył, że zaopiekuje się swoimi bratanicami i wyda je za mąż[6.1]. Elżbieta Woodville pogodziła się z Ryszardem III w efekcie czego Cecylia i jej siostry trafiły na dwór królewski pod opiekę stryja lub odesłano je na rozkaz króla do Yorkshire[6.1].
Król zaaranżował małżeństwo Cecylii z Ralphem Scrope'em, do którego doszło najprawdopodobniej tuż przed Bitwą pod Bosworth[4]. Małżonkowie byli spokrewnieni (ich wspólnym przodkiem była Joan Beaufort, wnuczka Edwarda III), ale Scrope był znacznie niżej urodzony niż królewna[4].
Życie pod rządami Tudorów
Po przegranej przez Ryszarda III bitwie pod Bosworth rządy w Anglii objął Henryk VII Tudor. Najbardziej wpływową kobietą na dworze królewskim została jego matka Małgorzata Beaufort. W 1486 małżeństwo Cecylii i Ralpha zostało unieważnione[4].
Cecylia poślubiła przyrodniego brata Małgorzaty Beaufort, wicehrabiego Johna Wellesa[6.2]. Do ślubu doszło pomiędzy wrześniem 1485 a grudniem 1487[2]. Z uwagi na unieważnienie jej pierwszego małżeństwa z Ralphem Scrope’em (1486) możliwe jest zawężenie daty zawarcia związku z Wellesem do okresu pomiędzy 1486 a 1487. Z tego małżeństwa urodziły się 2 córki, które zmarły przed 1499[6.3]. Cecylia owdowiała 9 lutego 1499[7]. Była w dobrych relacjach ze swoją szwagierką, która wielokrotnie jej pomagała, także finansowo[6.3].
W 1487 Cecylia niosła tren podczas koronacji swojej starszej siostry Elżbiety, żony Henryka VII[6.4]. W 1492 nie pojawiła się na pogrzebie swojej matki[3.3]. W 1501 wzięła udział w ślubie swego siostrzeńca, następcy tronu Artura z Katarzyną Aragońską, której niosła tren[6.5]. Nie wzięła udziału w uroczystościach pogrzebowych swojej siostry - królowej - w 1503[6.5].
Mezalians z Thomasem Kyme'em
Pomiędzy lutym 1503 a styczniem 1504 wyszła za mąż za Thomasa Kyme'a[2]. Był to mezalians; małżonek był znacznie niższego stanu niż Cecylia, gdyż nie należał do szlachty ani arystokracji[2]. Jego rodzina pochodziła z Lincolnshire[2]. Król Henryk VII nie został poproszony o zgodę na to małżeństwo i na wieść o nim rozgniewał się, karząc Cecylię odebraniem części majątku po zmarłym mężu[2]. Dzięki wstawiennictwu Małgorzaty Beaufort po czasie król złagodził swoją karę[6.3].
Małżonkowie żyli na wyspie Wight a Thomas miał równy udział w administrowaniu majątkiem[2]. To małżeństwo prawdopodobnie było bezpotomne, choć niektóre źródła wskazują, że urodziło się 2 dzieci: Richard i Margaret[2]. Za brakiem potomstwa Cecylii przemawia fakt, że źródła milczą o jej dzieciach podczas rządów Henryka VIII[2] w przeciwieństwie do potomków jej młodszej siostry Katarzyny, hrabiny Devon.
Śmierć
Zmarła 24 sierpnia 1507[2]. Źródła nie są zgodne co do miejsca śmierci: mogło to nastąpić na wyspie Wight lub w Hatfield[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Cecily of York, Viscountess Welles | Unofficial Royalty [online], 13 lutego 2023 [dostęp 2025-09-20] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mary Anne Everett Green, Lives of the Princesses of England, from the Norman Conquest, [w:] books google, 1854, s. 422, 433-435 (ang.).
- Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwu róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, ISBN 978-83-245-8088-0.
- 1 2 3 4 Douglas Richardson, CECILY PLANTAGENET'S 1ST MARRIAGE, 2004, s. 175-177.
- 1 2 Philippa Gregory, David Baldwin, Michael Jones, Kobiety wojny dwu róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 184, ISBN 978-83-245-8088-0.
- Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ PixelToCode, John, 1st Viscount Welles [online], Westminster Abbey [dostęp 2025-09-21] (ang.).