Cefn-mawr

Cefn-mawr
Ilustracja
Widok na akwedukt Pontcysyllte i wieś Cefn-mawr w tle
Państwo

 Wielka Brytania

Księstwo

 Walia

Hrabstwo

Wrexham

Populacja (2021)

 

• liczba ludności

6905[a]

Kod pocztowy

LL14

Położenie na mapie Wrexham
Mapa konturowa Wrexham, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cefn-mawr”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Cefn-mawr”
Położenie na mapie Walii
Mapa konturowa Walii, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Cefn-mawr”
Ziemia52°58′33″N 3°04′30″W/52,975833 -3,075000

Cefn-mawr[1] (lub Cefn Mawr) – wieś w północno-wschodniej Walii (Wielka Brytania), w hrabstwie Wrexham, historycznie w Denbighshire, w gminie (community) Cefn[2], położona nad północnym (lewym) brzegiem rzeki Dee, na wzniesieniu ponad doliną Vale of Llangollen, 11 km na południowy zachód od miasta Wrexham[3]. Tworzy zwarty obszar zabudowany z sąsiednią wsią Acrefair, zamieszkany przez 6905 osób (2021)[4]. Na zachód od wsi znajduje się akwedukt Pontcysyllte, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[3].

Co najmniej od średniowiecza w okolicznych kamieniołomach prowadzono wydobycie piaskowca. Wieś rozwinęła się na przełomie XVIII i XIX wieku, a jej powstanie jest ściśle związane z budową akweduktu i prowadzącego przezeń kanału. Na potrzeby prac budowlanych powstała tutaj huta żelaza. Otwarcie kanału ułatwiło transport towarów, tym samym stymulując rozwój przemysłu, w tym eksploatację okolicznych złóż węgla i gliny. Powstały tu zakłady ceramiczne i chemiczne. Szczytowy okres działalności przemysłowej przypadł na początek XX wieku. Poszczególne gałęzie przemysłu zanikły do końca XX wieku[3]. Jako ostatnie w 2013 roku zakończyły działalność zakłady chemiczne[3][5]. Na przestrzeni lat zakład należał m.in. do koncernu Monsanto[3].

Przez wieś prowadzi linia kolejowa Shrewsbury–Chester. W latach 1848–1960 znajdowała się tu stacja kolejowa Cefn (do 1849 roku pod nazwą Rhosymedre). Na północ od wsi znajdowała się druga stacja – Acrefair (1862–1965; do 1863 roku pod nazwą Cefn Mawr) na nieistniejącej obecnie linii Vale of Llangollen Railway[6][7].

Nazwa wsi nawiązuje do lokalnej rzeźby terenu, oznacza w języku walijskim „wielki grzbiet”[3].

Uwagi

  1. ↑ Wraz z sąsiednią wsią Acrefair.

Przypisy

  1. ↑ Cefn-mawr. [w:] Standard Welsh Place-names [on-line]. Welsh Language Commissioner. [dostęp 2026-08-23].
  2. ↑ Cefn Mawr. Coflein. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Cefn Mawr Conservation Area, Wrexham County Borough Council, s. 4, 6–10 [dostęp 2026-08-23] (ang.).
  4. ↑ Towns and cities, characteristics of built-up areas, England and Wales: Census 2021 – Table 1d: Usual resident population by individual BUA, Wales, 2021. Office for National Statistics. [dostęp 2026-05-08]. (ang.).
  5. ↑ Closure marks end of an era. NorthWalesLive, 2013-04-19. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  6. ↑ Georeferenced Maps: OS Six Inch, 1888-1915. National Library of Scotland. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  7. ↑ Michael Quick, Railway Passenger Stations in Great Britain: A chronology, wyd. 5, 2023, s. 44, 125 [dostęp 2026-08-23] (ang.).