Celeste (gra komputerowa)

Celeste
Ilustracja
Grafika z okładki gry
Producent

Maddy Makes Games

Wydawca

Maddy Makes Games

Reżyser

Maddy Thorson

Główny programista

Maddy Thorson

Data wydania

25 stycznia 2018

Gatunek

platformowa

Tryby gry

gra jednoosobowa

Strona internetowa

Celeste – komputerowa gra platformowa wyprodukowana przez niezależne studio Maddy Makes Games i wydana w 2018 roku.

Rozgrywka

Screenshot przedstawiający fragment mapy z gry Celeste
W grze Celeste sterowana przez gracza postać Madeline jest w stanie wykonać skok w powietrzu w dowolnym z ośmiu kierunków.

Celeste to dwuwymiarowa gra platformowa[1]. Gracz kontroluje rudowłosą dziewczynę o imieniu Madeline, której celem jest dotarcie na szczyt góry Celeste[2]. Sterując postacią, gracz może biegać, skakać, przez ograniczony czas wspinać się po ścianach[3][4] oraz przemieszczać się w każdym z ośmiu kierunków[5][6].

Niektóre obiekty zapewniają Madeline dodatkowe zdolności[7], na przykład: zielone klejnoty uzupełniają jej zdolność pędu bez konieczności lądowania na ziemi[4][8]. Inne działania obiektów to przenoszenie w inne miejsce[9], lub przekazywanie pędu przez obiekty[10]. Istnieją także bańki, które poruszają się po kontakcie z postacią gracza[4], oraz platformy, które przemieszczają się wraz z jej pędem[11].

Dzięki ułatwieniom dostępu można obniżyć poziom trudności rozgrywki, co umożliwia skorzystanie z następujących opcji: obniżenia prędkości gry, nieograniczonego korzystania ze zdolności doskoku[3][8] lub nadania Madeline nieśmiertelności[11][12]. Przy włączaniu ułatwień pojawia się informacja, że zalecane jest korzystanie z nich tylko w ostateczności, ponieważ gra z założenia ma być bardzo trudna[13]. Porażka nie oznacza przegranej i nie jest w żaden sposób karana; wręcz przeciwnie – każda kolejna próba odzwierciedla wytrwałość Madeline[14].

Podstawowa gra składa się z ośmiu rozdziałów oraz darmowego rozszerzenia. Są one podzielone na wiele wyzwań na jednej planszy (ekranie), z punktami kontrolnymi (checkpointami) pomiędzy planszami (ekranami)[4][8]. W grze istnieją także poboczne ścieżki i dodatkowe zadania, które odblokowuje się poprzez zbieranie specjalnych przedmiotów: truskawek, kaset magnetofonowych i kryształowych serc[4][8][11]. Niektóre rozdziały zawierają bossa[8]. Każdy z rozdziałów posiada „stronę B”, która wykorzystuje główną mechanikę, lecz ze zwiększonym poziomem trudności[7]. Aby odblokować stronę B, należy odnaleźć ukrytą kasetę magnetofonową w odpowiadającym jej rozdziale[9]. Po ukończeniu wszystkich ośmiu stron B odblokowywane są rozdziały „strony C”, które są krótsze, ale o zwiększonym poziomie trudności[15].

Najważniejsze elementy historii są dialogami obowiązkowymi, natomiast pozostałe to dialogi opcjonalne, które gracz może pominąć[16].

Fabuła

Madeline, główna postać z gry

Głównym celem gry jest dotarcie postacią Madeline do fikcyjnej wersji góry Celeste. Po drodze bohaterka zmaga się z demonami oraz przemierza zrujnowane miasta, upiorne budynki, dżungle i doliny nękane burzowymi wiatrami[8].

Madeline postanawia wyruszyć na górę, aby coś osiągnąć i zmierzyć się z własnym lękiem oraz depresją, po serii życiowych trudności i złych wyborów[17]. Początkowo sama nie do końca rozumie, po co to robi[4], a starsza kobieta Granny, którą spotyka u podnóża góry, ostrzega ją przed wyprawą. Madeline odpowiada jednak złośliwą uwagą i bagatelizuje ostrzeżenia staruszki[18].

Po drodze Madeline spotyka pochodzącego z Seattle[19] fotografa o imieniu Theo[4], który uwielbia robić selfie[7] i publikować je na Instagram[19]. Pomaga on Madeline przetrwać atak paniki[13] i uczy ją uspokajania się[4] poprzez ćwiczenia oddechowe z wykorzystaniem piórka[18]. W toku gry między nimi rozwija się głęboka relacja przechodząca w przyjaźń, zahaczająca o wątek romantyczny, jednak w pewnym momencie Theo sugeruje, że Madeline mogłaby się umówić z jego siostrą[13].

W dalszej części gry Madeline napotyka Badeline, złego sobowtóra, który ją nęka i wyśmiewa[19]. Krytykując wszytko, co robi, mroczna postać określa siebie jako pragmatyczną część Madeline[20].

W trzecim rozdziale Madeline wchodzi do Celestial Resort i spotyka pana Oshiro[21], który był właścicielem hotelu, a obecnie pojawia się jako duch. Nie potrafi rozstać się z hotelem, który stanowi obecnie rozpadającą się ruinę, co symbolizuje jego dawne życie. Pozostaje więc w stanie wiecznego zaprzeczenia. Madeline postanawia mu pomóc, więc wspólnie z nim podąża przez hotel, kosztem własnych celów i dobrego samopoczucia. Gdy przekracza krytyczny poziom, pragnie pozbyć się niedawno poznanego ducha, przekształcając go w przerażającą manifestację jego własnego lęku[22].

W piątym rozdziale Madeline odwiedza świątynię luster[23]. Istnieje w niej ukryty monolog, w którym Madeline dzieli się swoimi uczuciami i wypowiada się na temat własnej depresji[24]. Po ucieczce z niej, Madeline i Theo rozbijają obóz, aby lepiej się poznać. W tej scenie gracz w całości kieruje dialogami obu postaci, samodzielnie wybierając ich wypowiedzi spośród dostępnych opcji[16].

Na końcu gry Madeline zdobywa szczyt Celeste, łączy się z Badeline w jedną osobę oraz ostatecznie znajduje ukojenie po śmierci Granny[19].

Spis rozdziałów

Rozdział Nazwa Przypis
I Forsaken City [25]
II Old Site [26]
III Celestial Resort [21]
IV Golden Ridge [27]
V Mirror Temple [23]
VI Reflection [28]
VII The Summit [29]
VIII Core [30]

Produkcja

Prototyp Celeste

Koncepcja

Pierwotną wersję Celeste opracowali Maddy Thorson i Noel Berry w sierpniu 2015 na PICO-8, wirtualną konsolę do gier, podczas czterodniowego game jamu. Częściowo z powodu ograniczeń czasowych podczas wydarzenia, Thorson i Berry chcieli, aby podstawowa rozgrywka była minimalistyczna z dodatkowymi mechanikami, dodającymi złożoności, do czego ich zdaniem pasował pomysł postaci zmagającej się ze wspinaczką na górę[31][32]. Prototyp nazwano „Everest”[33]. Od samego początku postanowiono, że projekt będzie przygodą dla jednego gracza. Wykorzystywali wiedzę zdobytą z procesu tworzenia poprzedniej gry Thorson, TowerFall (2013)[32]. Po opracowaniu wersji na PICO-8, którą po premierze Celeste zaczęto nazywać Celeste Classic[34], zespół chciał rozwinąć grę, przeznaczając na jej rozwój więcej czasu i wprowadzając mniej ograniczeń[32]. Później Celeste Classic została dodana do Celeste jako minigra[31].

Rozgrywka

Thorson i Berry wymienili wiele gier, które miały wpływ na rozgrywkę Celeste, m.in. Metroid (1986), Donkey Kong Country 2 (1995) oraz Kero Blaster (2014)[32]. Thorson przyznała, że największe inspiracje czerpali z gry Super Mario Bros. 3 (1988), zwłaszcza jeśli chodzi o podejście do rozwiązywania problemów[35].

Thorson chciała, aby zestaw ruchów Madeline był minimalny, a jednocześnie odzwierciedlał wrażenie boulderingu, co zainspirowało ograniczoną wytrzymałość Madeline podczas wspinaczki po ścianach[36]. System wytrzymałości został dodatkowo ukształtowany przez znaczenie przestrzeni pionowej, jaką zapewnia temat wspinaczki górskiej[37]. Ze względu na konieczność bardziej precyzyjnej kontroli podczas rozgrywki, twórcy zdecydowali się nie korzystać z istniejącego już silnika fizyki, aby móc z góry określić wyniki w określonych sytuacjach[38]. Precyzyjna rozgrywka wpłynęła również na styl artystyczny, ponieważ zespół uważał, że pixel art może wyraźniej przekazywać informacje graczowi, a sam styl był mu znany[39]. Zespół często dostosowywał atrybuty Madeline i przeprojektowywał poziomy[40].

Zespół deweloperski Celeste na gali Game Developers Choice Awards 2018

Podczas fazy projektowania zespół chciał, aby Celeste była grą trudną, ale jednocześnie sprawiedliwą dla gracza i modyfikował lub usuwał poziomy lub mechaniki, które uznał za niesprawiedliwie trudne[32]. Zespół priorytetowo traktował intencje gracza ponad wymaganie niemal idealnego wykonania, chociaż wyzwania w późniejszej fazie gry wymagają większej precyzji[41]. Przyczynia się do tego kilka mechanik, np. tzw. coyote time, który pozwala graczom na krótki skok po oderwaniu się od ziemi. Mechanika ta została nazwana na cześć postaci Wilusia E. Kojota z serii Zwiariowane Melodie, który potrafi zawisnąć w powietrzu i spaść dopiero po uświadomieniu sobie sytuacji[42][32]. Dodatkowe mechaniki obejmują także możliwość wykonania skoku nieznacznie przed dotknięciem ziemi, mechanikę symulującą zaokrąglone rogi, aby zapobiec zderzeniu gracza z rogiem[43] oraz mechanikę pozwalającą graczom na odskoczenie od ściany, gdy znajdują się nieznacznie przed nią, zamiast wymagać bezpośredniego kontaktu[42]. Mechaniki te zostały zaprojektowane tak, aby Celeste mogła być zarówno wymagająca, jak i wyrozumiała, w zależności od preferencji gracza[44]. Gra została ponadto zaprojektowana tak, aby trudniejsze wyzwania miały bardziej przejrzyste rozwiązania[45].

Systemy takie jak truskawki, strony B oraz tryb wspomagania zostały zaprojektowane, aby umożliwić graczowi dostosowanie poziomu trudności Celeste[46]. Thorson wyjaśniła, że możliwość użycia trybu wspomagania, by uczynić grę mniej wymagającą, służyła jako przeciwwaga dla opcjonalnej zawartości, takiej jak truskawki, która czyni ją bardziej wymagającą[47]. Wdrożenie trybu ułatwień dostępu nastąpiło po zaobserwowaniu publicznej dyskusji wokół gry Cuphead (2017), która pojawiła się, gdy wielu graczy uznało grę za zbyt trudną oraz niewybaczającą błędów. Tryb ułatwień początkowo nosił nazwę „Cheat Mode”, lecz Thorson uznała, że nazwa jest zbyt osądzająca i zdecydowała się na „Assist Mode” jako alternatywę[46]. Przekazała, że tryb został dodany w późnej fazie rozwoju[47], a Berry dodał, że jego opracowanie zajęło tylko „kilka dni pracy”[12], choć zbalansowanie gry jako całości wymagało obszernych testów rozgrywki[32].

Fabuła

Historię gry napisała Thorson[48]. Na początku rozwoju zespół miał niewiele wskazówek co do historii w grze, ale pragnął, aby była bardziej ona introspektywna niż TowerFall[49]; inspirowano się filmami studia Ghibli, m.in. Spirited Away (2001)[50]. Inspiracja do historii Celeste pojawiła się w trakcie rozwoju, gdy Thorson osiągnęła „punkt krytyczny”, w którym jej depresja i lęk stały się zbyt poważne, by je ignorować. Chciała zgłębić te idee w grze, ale stworzenie narracji wokół własnych doświadczeń było trudne, ponieważ zmagania te utrzymywały się w czasie rozwoju. Podczas tworzenia historii zespół nie konsultował się ze specjalistami od zdrowia psychicznego i zdecydował się oprzeć ją wyłącznie na własnych doświadczeniach, dzięki czemu historia stała się osobista i łatwa do zrozumienia, zamiast reprezentować chorobę psychiczną jako całość[22]. Twórcy byli zaskoczeni. jak dużą rolę odgrywa fabuła w Celeste, w związku z czym podjęto decyzję o opóźnieniu premiery gry, aby lepiej połączyć fabułę z rozgrywką i sprawić, by doświadczenia Madeline w narracji odzwierciedlały doświadczenia gracza w trakcie rozgrywki[51].

Przez większość okresu rozwoju forma zakończenia pozostawała niepewna. Thorson początkowo wiedziała, że chce, aby Madeline spadła z góry, zanim ostatecznie dotrze na szczyt, ale nie wiedziała, jak to zostanie zrealizowane ani jak zostanie ujęte w całej historii. Później postanowiła ukazać graczowi, że zmagania Madeline nie stały się „magicznie lepsze” po dotarciu na szczyt oraz że próba Madeline pozbycia się lęku poprzez zmuszenie swojego „drugiego ja” do podporządkowania się była błędna i że zamiast tego musi nauczyć się żyć obok niego[22]. Po zakończeniu prac nad grą Thorson przyznała, że ponieważ była „w trakcie odkrywania swojej queerowości” podczas pracy nad projektem, historia Celeste nieumyślnie miała queerowe podteksty[48]. W 2020 roku Thorson potwierdziła, że Madeline była kobietą transpłciową, po tym jak postać ta pojawiła się z flagą reprezentującą osoby transpłciowe podczas zakończenia Farewell[52][53], co, jak przyznała, z perspektywy czasu było oczywiste, ponieważ tożsamość płciowa Madeline nieświadomie odzwierciedlała jej własną[54][55]. Thorson napisała, że prawdopodobnie inaczej napisałaby historię Madeline, gdyby wiedziała wtedy, że obie są osobami transpłciowymi, choć podkreśla, że dzięki temu, w jakim momencie życia była, pisząc fabułę gry, postać Madeline odzwierciedla jej próbę zrozumienia własnej tożsamości[55].

Muzyka

Lena Raine, kompozytorka muzyki do gry Celeste (zdjęcie z 2018 roku)

Większość muzyki do Celeste skomponowała Lena Raine[56][57]. Dodatkowi kompozytorzy stworzyli remiksy utworów Raine na potrzeby większości poziomów strony B[58]. Muzyka Raine wpłynęła na projekt wizualny niektórych poziomów[59]. Projektant dźwięku Kevin Regamey[60] dodał efekty dźwiękowe do rozgrywki, po czym Raine wprowadziła atmosferyczną muzykę[61].

Konkretne dźwięki w muzyce Celeste były już na etapie projektowania dostosowywane do konkretnych tematów. Zdaniem Raine utwór „In The Mirror” był jednym z najdziwniejszych, jakie skomponowała. Jego ciężkie sekwencje syntezatorowe ,zostały zaprojektowane tak, aby odpowiadały „kosmicznym horrorom” doświadczanym przez Madeline. Raine stwierdziła, że kojarzą się jej one z Vangelisem i Łowcą androidów (1982). W „Resurrections” stworzyła „inny” dźwięk, który ewoluujący od prostszej melodyjnej progresji „First Steps” ku „eterycznemu dźwiękowi przywodzącemu na myśl przestrzeń, która nie wydawała się całkiem realna”, gdyż utworów odtwarzany jest podczas sekwencji świadomego snu. „In the Mirror” zawiera wykonane przez Raine partie wokalne, stanowiące wewnętrzny dialog Madeline, odwrócony ze względu na tematykę luster[58]. Podczas tworzenia utworu zależało jej na umieszczeniu w tle niemal niezrozumiałego, nieruchomego dźwięku. Postanowiła nagrać siebie w ciemnej szafie, próbując wyrazić słowami to, co utożsamiała ze zmaganiami Madeline[56]. Raine zaznaczyła, że stara się „wstrzyknąć jakąś część” siebie do swoich projektów muzycznych[58].

Każda postać w utworze „Celeste” reprezentowana jest przez inny instrument. Madeline symbolizuje fortepian, Badeline – syntezator, Theo – gitara, a Oshiro – syntezator „podobny do theremina”. Granny stanowi wyjątek, gdyż, jak twierdzi Raine, „uosabia potęgę góry i jest postacią niemal wszechobecną”. Motyw Badeline pojawiający się po raz pierwszy w utworze „Resurrections”, a następnie powracający w kilku innych kompozycjach, jest w całości napisany w tonacji molowej, w przeciwieństwie do motywu Madeline, który jest „z reguły radosny” i jedynie sporadycznie przechodzi w tonację molową. W utworze „Anxiety” Raine starała się oddać nastrój ataku paniki, sprawiając, że fortepianowe dźwięki reprezentujące Madeline zostały „pochłonięte” przez syntezatorowy motyw Badeline[58].

Marketing i upowszechnienie

Początkowo prace nad grą Celeste były tajemnicą poliszynela. Oficjalnie grę ogłoszono w lipcu 2016. Podczas prezentacji Thorson i Berry transmitowali jej rozwój na platformie Twitch. Po miesiącu udostępniono wersję demonstracyjną gry na Indie Megabooth podczas PAX West. Początkowo premierę gry zapowiedziano na 2017 rok[34], ponieważ twórcy chcieli, aby premiera gry zbiegła się z premierą Nintendo Switch zapowiadaną na marzec 2017[62], jednak jeszcze w grudniu stwierdzono, że premiera odbędzie się raczej w połowie 2017 roku[63]. W lutym 2017 zaprezentowano pierwszy oficjalny zwiastun gry[64]. W kwietniu 2017 roku uruchomiono profil na Instagramie prowadzony rzekomo przez fikcyjną postać z gry – Theo, który, jak wiadomo z fabuły gry, uwielbia robić zdjęcia i zamieszczać je w mediach społecznościowych. Dzięki temu profilowi można lepiej poznać tę postać, a także zapoznać się z treściami z rozgrywki[65].

Gra została wydana 25 stycznia 2018 roku na platformach: Nintendo Switch, PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows, macOS oraz Linux[5][66]. 9 lipca 2020 roku ogłoszono, że gra zostanie wydana w usłudze Google Stadia[67], gdzie 29 września została dodana do kolekcji gier dostępnych w ramach subskrypcji Stadia Pro[68].

Wyniki sprzedaży

W 2018 roku gra Celeste sprzedała się w ponad 500 tysiącach egzemplarzy[69][70]. Przed premierą Farewell Thorson zapowiedziała, że Celeste „wkrótce osiągnie sprzedaż miliona egzemplarzy”[71] – liczba ta została osiągnięta do marca 2020 roku[72].

W 2018 roku ścieżka dźwiękowa została odtworzona ponad 4 miliony razy na Spotify oraz zakupiona ponad 6000 razy[73].

Odbiór

 Odbiór gry
Recenzje
Publikacja Ocena
Eurogamer Rekomendacja[8]
„Game Informer” 9/10[10]
GameSpot 9/10[74]
IGN 10/10[75]
Polygon 8/10[7]
Push Square 8/10[6]
VideoGamer.com 9/10[76]
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
Metacritic

92/100 (NS)[77]
91/100 (PS4)[78]
94/100 (XONE)[79]
88/100 (PC)[78]

OpenCritic

92/100[80]

Odbiór krytyków

Gra spotkała się z pozytywnym odbiorem[81]. W agregatorze recenzji OpenCritic otrzymała ocenę 92/100 (na podstawie 74 opinii krytyków)[80], natomiast agregatorze recenzji Metacritic uzyskała średnią ocen wynoszącą 92/100 (na podstawie opinii 36 krytyków) na Nintento Switch[77], 91/100 (na podstawie opinii 7 krytyków) na PlayStation 4[78], 94/100 (na podstawie opinii 10 krytyków) na Xbox One[79] oraz 88/100 (na podstawie opinii 18 krytyków) na komputery osobiste[78]. Gra otrzymała rekomendację serwisu Eurogamer[8]. IGN określił ją „niespodziewanym arcydziełem”, wystawiając maksymalną ocenę[75].

Sterowanie i poziom trudności

Recenzenci chwalili sterowanie w grze. Część z nich uznało je za jedno z najlepszych w grach[5][75][1][76], określano je jako płynne[6][74]. Polygon opisał ruch w grze jako „spójny”, stwierdzając, że gracze przez cały czas mieli kontrolę nad postacią[7]. Chwalono także implementację i różnorodność mechanik gry[10], chociaż Hardcore Gamer stwierdził, że „geniusz” Celeste wynikał „z prostoty”[4]. Pozytywne opinie dotyczyły również przedmiotów kolekcjonerskich w grze[9], chociaż Game Informer zwrócił uwagę na brak znaczącej zewnętrznej motywacji do ich zbierania[10]. W Paste napisano, że Thorson „opanowała projektowanie poziomów” w Celeste, ponieważ trudność gry nie wynikała z potrzeby osiągania celów, lecz z ich rozróżniania[82].

Podejście Celeste do trudności zostało wysoko ocenione przez krytyków. Polygon porównał jej poziom trudności do gier „masocore”[7], a wielu recenzentów ze względu na wysoki poziom trudności porównało Celeste do Super Meat Boy[5][75][83][7][9][10][20][4][11][82]. Wielu recenzentów podkreślało, że porażkę w grze zawsze odczuwało jako swoją winę[75][7][74][6][76], a sukcesy były niezwykle satysfakcjonujące[9][76]. PC Gamer stwierdził, że Celeste operuje poziomem trudności w sensowny sposób, „który spodoba się nie tylko masochistom i speedrunnerom”[20]. Z kolei Shacknews nazwał sekwencje z bossami w grze „irytującymi” ze względu na ich nieprzewidywalność[84]. Wprowadzony tryb ułatwiający rozgrywkę został doceniony[3][9][4][11][83]. Nintendo Life pochwaliło możliwość dostosowywania rozgrywki i jej nienachalność[9], natomiast Rock Paper Shotgun stwierdził, że Celeste rozwiązuje problem trudności „tak elegancko, że wszyscy powinni zwracać na to uwagę”[83]. Krytyczka Laura Dale zarzuciła, że brak wyraźnych wskazówek, iż Madeline jest postacią transpłciową (poza flagą umieszczoną na końcu gry) może być zabiegiem mającym zadowolić osoby oczekujące reprezentacji LGBT w grach, a jednocześnie nie zrazić tych, które mogłyby się temu sprzeciwiać[85].

Fabuła

Recenzenci chwalili fabułę Celeste. Nintendo Life opisało jej otoczenie jako „tętniące życiem i fantastyczne”[9], a niektórzy uznali temat wspinaczki górskiej za metaforę trudności życiowych[82][83][86]. Hardcore Gamer określił postacie gry jako „wspaniałe” i „zapadające w pamięć”[4], podczas gdy inni opisali je jako „sympatyczne”[3][75] lub takie, z którymi łatwo się utożsamiać[3][4][9][75][74][83]. Dialogi zostały ogólnie pochwalone[4], a VideoGamer.com docenił, w jaki sposób dodatkowo przyczyniły się do tego, że narracja była łatwa do zrozumienia[76]. Krytycy opisali historię jako „serdeczną”, „wzruszającą” lub „rozgrzewającą serce”[7][8][82][84]; niektórzy uznali, że narracja jest „aktualna”[8][75], podczas gdy inni uznali ją za inspirującą[4][9][83]. Recenzenci docenili sposób, w jaki fabuła łączy się z rozgrywką[74][6][76][75][20], chociaż magazyn Paste stwierdził, że wykonanie było „nieco niezręczne” i że „Celeste zdecydowanie lepiej sprawdza się jako gra niż jako prowokująca do myślenia eksploracja choroby psychicznej”, choć poza tym doceniono w grze sposób przedstawienia depresji i lęku[82].

Dźwięk

Ścieżka dźwiękowa Celeste została wysoko oceniona: kilku krytyków uznało ją za jedną z najlepszych ścieżek dźwiękowych do gier wideo[1][4][75], a wielu doceniło sposób, w jaki uzupełnia rozgrywkę[3][5][9][11][75][74]. IGN zwrócił uwagę, że różnorodne instrumenty i wariacje zmieniają się, dostosowując do scen oraz tempa gry, co pomaga lepiej wczuć się w rozgrywkę i fabułę, a także pozwala nawiązać głębszą więź z Madeline i górą Celeste[75]. Serwis Kotaku napisał, że utwór „Anxiety” w szczególności uchwycił „poczucie prawdziwego niepokoju”[87]. Przyznano również, że ścieżki dźwiękowej przyjemnie się słucha nawet przez dłuższy czas[6][74]. Krytycy chwalili także pewne aspekty muzyki, takie jak partie syntezatora i fortepianu[7][9], oraz remiksy utworów obecnych na poziomach strony B[11][75].

Grafika

Krytycy chwalili pikselową grafikę gry[4][5][6][7][8][9][11][74][84]: Ars Technica oraz Nintendo Life doceniły jej różnorodność[5][9], a Polygon zauważył, że dzięki niej postacie i otoczenie gry wyglądają „żywo i zapadają w pamięć”[7]. Uznanie zyskał również styl artystyczny obecny w przerywnikach filmowych, Eurogamer określił go jako „piękny w swej prostocie”[8], a Nintendo Life i GameSpot podkreśliły, jak uzupełnia pikselową grafikę[9][74]. Nintendo Life oraz Rock Paper Shotgun pochwaliły również animacje gry[9][83].

Rozszerzenie Farewell

Kotaku w recenzji Farewell napisało, że jest to „idealne zwieńczenie” i „cudowne pożegnanie” Celeste[88], USgamer.net stwierdziło, że ten rozdział naprawdę przypomina pożegnanie z Celeste[89]. Kotaku pochwalił mechanikę rozdziału, wskazując, że „bawi się oczekiwaniami” poprzez „ciągłe ponowne wymyślanie”, a poziomy obecne w Farewell to „jedne z najlepszych i najbardziej satysfakcjonujących” wyzwań w Celeste oraz „jedne z najlepiej zaprojektowanych poziomów w jakiejkolwiek grze”[88], Recenzentka USgamer.net przyznała jednak, że nie była w stanie ukończyć rozdziału ze względu na jego poziom trudności[89]. Krytycy zauważyli subtelne oznaki transpłciowości Madeline w Farewell i to, jak podsyciły one dociekania fanów dotyczące wcześniejszych oznak transpłciowości tej postaci[52][53][55].

Odbiór społeczności

Po wydaniu Celeste zyskała oddane grono fanów, w tym aktywną społeczność speedrunnerów[90]. Niektórzy gracze stworzyli nowe niestandardowe poziomy gry, korzystając z modyfikacji[48][91]. Według USgamera społeczność była „ogromną częścią sukcesu Celeste”[60]. Kotaku zauważyło, że gra niewątpliwie przyciągnęła społeczność queer, a wielu queerowych członków społeczności Celeste poczuło się „wzmocnionych” przez grę, gdyż wątek postaci Madeline przypominał zmagania społeczności LGBTQ[48].

Przy projektowaniu gry twórcy aktywnie brali pod uwagę speedrun, jako jedną z głównych grup odbiorców, co jest raczej niespotykane w branży gier komputerowych. Thorson przyznała, że celem nie było ani ułatwianie, ani utrudnianie speedrunów, lecz sprawienie, by były one przyjemniejsze[90]. Projektant dźwięku, Kevin Regamey, związany ze środowiskiem speedrunnerów, przyczynił się do lepszego uwzględnienia tego aspektu. Zespół programistów dążył do tego, by speedrunning stał się bardziej dostępny także dla mniej zaawansowanych graczy[48][60]. Jak relacjonuje Thorson, zespół chciał umożliwić najlepszym graczom ciągłe odkrywanie nowych technik, z których mogliby korzystać także mniej doświadczeni użytkownicy[90]. Programiści prowadzili rozmowy z członkami społeczności, by lepiej dostosować wybrane aktualizacje do potrzeb speedrunnerów[48]. Społeczność speedrunningowa Celeste doceniała zaangażowanie twórców i chwaliła ich podejście, ponieważ wprowadzane zmiany nie eliminowały technik wykorzystywanych w speedrunach[90]. Według Kotaku, speedruny Celeste wpisują się w kluczowy motyw wytrwałości obecny w grze[48].

Po wydaniu rozszerzenia Farewell w 2019 roku, symbole queer wywołały debatę na temat tożsamości płciowej Madeline wśród fanów Celeste[52][85]. Epilog pokazuje flagę osób transpłciowych na biurku Madeline, a niektórzy fani twierdzili, że te znaki, jak również punkty fabuły w całej grze, sugerują, że Madeline jest kobietą transpłciową[52][53]. Inni fani nie podzielali tego zdania, a jeden z krytyków zauważył, że niejednoznaczna prezentacja queerowości Madeline w grze umożliwiła prowadzenie tej debaty[52]. Dopiero rok później Thorson przyznała, że postać Madeline rzeczywiście jest osobą transpłciową. Przeprosiła fanów, którzy poczuli się urażeni milczeniem twórców oraz zbyt dyskretnym przedstawieniem tego wątku w grze. Wyjaśniła, że na etapie rozpoczęcia prac nad grą nie był to zamierzony zabieg. Kwestia tożsamości płciowej postaci była skomplikowana, ponieważ silnie wiązała się z osobistą tożsamością płciową Thorson – przeczucie pojawiło się podczas procesu twórczego, natomiast pewność przyszła dopiero po ukończeniu gry. Ostatecznie zespół zdecydował się oficjalnie potwierdzić tę kwestię, by rozwiać wszelkie wątpliwości[55].

Wyróżnienia

IGN nominowało Celeste w kategorii „Gra Roku 2018” w swoim plebiscycie[92]. Polygon uznał Celeste za piątą najlepszą grę roku 2018[86], USgamer przyznał jej drugie miejsce w tym samym rankingu[93], a Ars Technica uznała ją za najlepszą grę roku 2018[94], Natomiast Shacknews wyróżnił Celeste jako najlepszą niezależną grę roku 2018[95].

W 2022 roku amerykański magazyn USA Today umieścił ją na czternastym miejscu w rankingu 100 najlepszych gier wszech czasów[96].

Nagrody i nominacje

Rok Nagroda Kategoria Wynik Źródło
2018 Independent Games Festival Doskonałość w dźwięku nominacja [97]
Nagroda publiczności wygrana
Golden Joystick Awards Gra roku nominacja [98]
Najlepsza gra niezależna (indie) nominacja [99]
The Game Awards 2018 Najbardziej angażująca gra wygrana [100]
Najlepsza gra niezależna wygrana
Najlepsza ścieżka dźwiękowa nominacja
Gra roku nominacja
Gamers' Choice Awards Ulubiona gra nominacja [101]
Ulubiona gra dla jednego gracza nominacja
Ulubiona gra niezależna nominacja
Titanium Awards Najlepsza gra niezależna (indie) nominacja [102]
2019 D.I.C.E. Awards Najlepsza gra akcji wygrana [103]
Outstanding Achievement for an Independent Game wygrana
SXSW Gaming Awards Najlepsza narracja nominacja [104][105]
Nagroda im. Matthew Crumpa za innowacyjność kulturalną wygrana
Najlepsza ścieżka dźwiękowa nominacja
Najpopularniejsza gra roku nominacja
Gra roku nominacja
Game Developers Choice Awards Gra roku nominacja [106][107]
Najlepszy dźwięk wygrana
Najlepszy design nominacja
Game Audio Network Guild Awards Najlepsza muzyka w grze niezależnej (indie) nominacja [108]
Wybór publiczności G.A.N.G. / MAGFEST wygrana
British Academy Games Awards Najlepsza gra nominacja [109]
Gra wykraczająca poza rozrywkę nominacja
Design nominacja
Innowacja nominacja
Muzyka nominacja
ASCAP Composers' Choice Awards Muzyka roku 2018 (gry video) wygrana [110]

Rozszerzenia i kontynuacje

Początkowo twórcy gry zapowiadali, że nie chcą ani nie planują tworzyć sequeli[71], gdyż opowiedzieli historię, którą zamierzali przedstawić[32]. Mimo tych początkowych deklaracji już przy okazji pierwszej rocznicy premiery gry powstało darmowe rozszerzenie Farewell[111]. Później wydano kolejne tytuły: sequel Celeste 2: Lani's Trek (z okazji trzeciej rocznicy gry)[112] grę 3D Celeste 64: Fragments of the Mountain (z okazji szóstej rocznicy)[113].

Farewell

Z okazji pierwszej rocznicy udostępniono bezpłatny dodatek do gry – Farewell. Wprowadza on dodatkowy, dziewiąty rozdział (bez strony B ani C). Poziom ten różni się od podstawowych etapów: nie zawiera typowych truskawek, za to pojawiają się meduzy służące jako spadochrony, eksplodujące rozdymki, które mogą wystrzelić Madeline, oraz klejnoty umożliwiające jej wykonanie dwóch dashy[114]. Choć rozszerzenie miało zadebiutować przy okazji pierwszej rocznicy, z powodu opóźnienia[71] premierę przesunięto na 9 września 2019 roku[111].

Fabuła dodatkowego poziomu rozgrywa się po wydarzeniach z głównej gry: Madeline powraca na Górę Celeste, aby odwiedzić grób starszej kobiety – Granny, tajemniczej staruszki, która jednocześnie prowadziła ją i droczyła się z nią przez całą główną grę. Główna historia Celeste koncentruje się na akceptacji siebie i odnalezieniu spokoju w zmaganiach życia. W tej części gry chodzi o znalezienie pocieszenia w obliczu śmierci oraz o naukę radzenia sobie z niespodziewaną ciemnością, aż do momentu, gdy można wspiąć się coraz wyżej ku światłu[88].

Celeste 2: Lani's Trek

Z okazji trzeciej rocznicy gry, 26 stycznia 2021 roku, wydano sequel zatytułowany Celeste 2: Lani's Trek[112], znany także jako Celeste Classic 2. Gra wprowadza nową postać – Lani, która również wspina się na Górę Celeste, korzystając z haka na linie. Choć gra jest zbliżona do oryginału, część wyzwań i mechanik została zmodyfikowana[115]. Była to jednak produkcja krótsza i znacznie mniej rozbudowana niż pierwowzór. Maddy Thorson, Noel Berry i Lena Raine stworzyli ją w zaledwie cztery dni. Tytuł napisano na PICO-8. Oryginalna Celeste umożliwiała uruchomienie Celeste 2 z poziomu gry[116].

Celeste 64: Fragments of the Mountain

W styczniu 2024 roku, z okazji szóstej rocznicy wydania oryginału, zespół przedstawił kolejną grę: Celeste 64: Fragments of the Mountain, którą udostępniono bezpłatnie[113][117]. Gracz ponownie wciela się w Madeline podróżującą na Górę Celeste, tym razem jednak w wersji nawiązującej stylistycznie do piątej generacji gier komputerowych. Gra spotkała się z pozytywnym odbiorem społeczności. Gracze porównywali ją między innymi do Super Mario 64[118].

Przypisy

  1. 1 2 3 Julie Muncy, 'Celeste' Is Exactly How the Nintendo Switch Continues to Win, Wired, 26 stycznia 2018, ISSN 1059-1028 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-26] (ang.).
  2. ↑ Celeste [online], www.gram.pl [dostęp 2023-08-08] (pol.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Heather Alexandra, Celeste: The Kotaku Review [online], Kotaku, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Kyle LeClair, Review: Celeste [online], Hardcore Gamer, 1 lutego 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Sam Machkovech, Celeste review: With amazing twists, this 2D game reaches great heights [online], Ars Technica, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Push Square, Review: Celeste (PS4) [online], Push Square, 27 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Russ Frushtick, Celeste review [online], Polygon, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Christian Donlan, Celeste review, „Eurogamer.net”, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Jon Cousins, Review: Celeste [online], Nintendo Life, 26 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 Ben Reeves, Celeste Review – A Mountain Worth Climbing [online], Game Informer, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-29] (ang.).
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 Neal Ronaghan, Celeste Review – Review [online], Nintendo World Report, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-07] (ang.).
  12. 1 2 Allegra Frank, Celeste is hard, but its creators are smart about difficulty [online], Polygon, 26 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-28] (ang.).
  13. 1 2 3 Jenna, "Celeste" Is a Very Difficult Video Game for People Who Know What It's Like to Have Something to Prove [online], Autostraddle, 12 kwietnia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  14. ↑ Adam, When Mechanics Tell the Story: Games That Master Ludonarrative [online], Goomba Stomp Magazine, 14 lipca 2025 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  15. ↑ Bradley Russell, How to Unlock Celeste C-Side Levels [online], GameRevolution, 3 stycznia 2019 [dostęp 2025-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-09] (ang.).
  16. 1 2 How The Storytelling of Celeste Mirrors Its Gameplay [online], Channel Cousin, 16 listopada 2019 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  17. ↑ Caty McCarthy, Celeste Review: Mountains May Depart [online], USgamer.net, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-01-10] (ang.).
  18. 1 2 Chantelle McColl, A retelling of anxiety through the thoughtful platformer Celeste [online], Byteside, 19 sierpnia 2021 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  19. 1 2 3 4 Kat Bailey, Celeste's Five-Year Journey to Becoming One of the Most Important Trans Games Ever [online], IGN, 24 czerwca 2023 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2024-03-26] (ang.).
  20. 1 2 3 4 Shaun Prescott, Celeste review [online], PC Gamer, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-29] (ang.).
  21. 1 2 Chapter 3- Celestial Resort – Celeste Guide [online], IGN, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-05] (ang.).
  22. 1 2 3 Celeste Taught Fans And Its Own Creator To Take Better Care Of Themselves [online], Kotaku, 16 kwietnia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-30] (ang.).
  23. 1 2 Chapter 5- Mirror Temple – Celeste Guide [online], IGN, 8 lutego 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-18] (ang.).
  24. ↑ Chapter 5 – Mirror Temple – Celeste Walkthrough, „Neoseeker” [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-15].
  25. ↑ Chapter 1- Forsaken City – Celeste Guide [online], IGN, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-06] (ang.).
  26. ↑ Chapter 2- Old Site – Celeste Guide [online], IGN, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  27. ↑ Chapter 4- Golden Ridge – Celeste Guide [online], IGN, 1 lutego 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-05] (ang.).
  28. ↑ Chapter 6- Reflection – Celeste Guide [online], IGN, 8 lutego 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-13] (ang.).
  29. ↑ Chapter 7- The Summit – Celeste Guide [online], IGN, 15 lutego 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-19] (ang.).
  30. ↑ Chapter 8- Core – Celeste Guide [online], IGN, 20 lutego 2018 [dostęp 2025-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-14] (ang.).
  31. 1 2 Steven T. Wright, Celeste Dev Releases Sequel to Celeste Classic To Celebrate Third Anniversary [online], GameSpot, 26 stycznia 2021 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  32. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jon Cousins, Conquering The Indie Mountain With Celeste Creator Matt Makes Games [online], Nintendo Life, 22 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-09] (ang.).
  33. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 34:32–34:41 minuta. [dostęp 2025-07-20].
  34. 1 2 Nick Robinson, Watch 10 minutes of gameplay from Celeste, the next game from TowerFall’s creators [online], Polygon, 26 sierpnia 2016 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-27] (ang.).
  35. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 14:08–14:44 minuta. [dostęp 2025-07-20].
  36. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 35:21–36:29 minuta. [dostęp 2025-07-20].
  37. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 2:44–3:12; 3:49–4:09; 1:47–1:58 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  38. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 9:58–10:57; 11:36–12:09 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  39. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 36:31–37:21 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  40. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 12:35–13:56 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  41. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 4:26–5:01 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  42. 1 2 Natalie Clayton Contributor, Natalie Clayton, Celeste outlines the tricks that make its tough platforming feel fair, „Rock, Paper, Shotgun”, 15 marca 2020 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  43. ↑ James O'Connor, Celeste Dev Explains How They Made Their Game Feel So Good [online], GameSpot, 15 marca 2020 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  44. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 6:19–6:57 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  45. ↑ Matt Kim, Celeste Features a Really Cool, Deliberate Design Choice Regarding Difficulty [online], USgamer.net, 29 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-11-17] (ang.).
  46. 1 2 Patrick Klepek, Why The Very Hard 'Celeste' is Perfectly Fine With You Breaking Its Rules [online], VICE, 7 lutego 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  47. 1 2 Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 41:35–42:26 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  48. 1 2 3 4 5 6 7 Jeremy Signor, How The Celeste Speedrunning Community Became Queer As Hell [online], Kotaku, 30 listopada 2021 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-23] (ang.).
  49. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 39:00–39:21 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  50. ↑ Celeste's Matt Thorson and Noel Berry | GMTK Dev Interviews. Game Maker's Toolkit 2019-07-22. 14:56–15:32 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  51. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 39:31–40:21 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  52. 1 2 3 4 5 Ali Jones, Celeste's final chapter offers a new interpretation of Madeline's story [online], PCGamesN, 11 września 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  53. 1 2 3 Kat Bailey, New Celeste DLC Includes an Affecting Revelation About Madeline That Casts Her Story in a New Light [online], VG247, 10 września 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  54. ↑ Olly Smith, Celeste’s creator confirms Madeline is trans [online], www.pocketgamer.com, 9 listopada 2020 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  55. 1 2 3 4 Natalie Clayton, Celeste creator confirms that yes, Madeline is trans, „PC Gamer”, 6 listopada 2020 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-22] (ang.).
  56. 1 2 Sam Goldner, Lena Raine's Digital Ambience Can Make You Panic or Help You Relax [online], VICE, 29 marca 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  57. ↑ Colin Stevens, Checking the Score: Celeste [online], Hardcore Gamer, 7 lutego 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  58. 1 2 3 4 Ryan Paquet, INTERVIEW: Composer Lena Raine talks Celeste Soundtrack & working in Game Audio [online], Original Sound Version, 5 lutego 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-06-03] (ang.).
  59. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 46:52–47:20 minuta. [dostęp 2025-07-21].
  60. 1 2 3 Caty McCarthy, How Celeste Was Designed With Speedrunning in Mind [online], VG247, 26 lutego 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-23] (ang.).
  61. ↑ Kate Gray, Minecraft And Celeste Composer On Nintendo Influences And Writing For The Biggest Game In The World [online], Nintendo Life, 28 grudnia 2021 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  62. ↑ Celeste Developer Interview / Our Most-Played Nintendo Switch Games | Nintendo Power Podcast Ep. 3. Nintendo of America 2018-02-28. 50:13–50:25 minuta. [dostęp 2025-07-20].
  63. ↑ Matt Thorson, Celeste, From TowerFall Creator Matt Thorson, Hits PS4 Next Year [online], PlayStation.Blog, 3 grudnia 2016 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  64. ↑ Julia Alexander, Towerfall developer’s next game, Celeste, heading to the Nintendo Switch [online], Polygon, 22 lutego 2017 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  65. ↑ Allegra Frank, Celeste’s Instagram prelude is a stylish, smart tie-in [online], Polygon, 26 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  66. ↑ Platformówka Celeste z datą premiery [online], gry.interia.pl, 15 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (pol.).
  67. ↑ Donovan Erskine, Celeste is coming to Google Stadia [online], Shacknews, 9 lipca 2020 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  68. ↑ Nick Summers, 'Dead by Daylight', 'Celeste' and others join Stadia Pro's free game lineup [online], Engadget, 29 września 2020 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  69. ↑ Liam Doolan, Indie Hit Celeste Sold Over 500,000 Copies In 2018 [online], Nintendo Life, 22 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  70. ↑ Ravi Sinha, Celeste Sells Over 500,000 Copies in 2018 [online], GamingBolt, 22 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  71. 1 2 3 Tom Marks, Celeste Sequel (Probably) Won't Happen, Developer Says [online], IGN, 7 września 2019 [dostęp 2025-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-09] (ang.).
  72. ↑ Tom Marks, Inside EXOK Games: The Brand New Studio That's Already Sold a Million Copies [online], IGN, 5 marca 2020 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-29] (ang.).
  73. ↑ Vikki Blake, New "very hard" levels are coming to Celeste in early 2019 [online], Eurogamer.net, 23 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-20] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-20] (ang.).
  74. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Oscar Dayus, Celeste Review: More Than Just A Great Platformer [online], GameSpot, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-10] (ang.).
  75. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Tom Marks, Celeste Review [online], ign.com, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-08] (ang.).
  76. 1 2 3 4 5 6 Colm Ahern, Celeste review [online], VideoGamer, 8 czerwca 2021 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  77. 1 2 Celeste [online], Metacritic [dostęp 2023-08-08] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  78. 1 2 3 4 Celeste critic reviews [online], www.metacritic.com [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  79. 1 2 Celeste critic reviews [online], www.metacritic.com [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  80. 1 2 Celeste Critic Reviews [online], OpenCritic, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  81. ↑ Celeste – czarny koń 2018 roku? Rewelacyjne oceny niezależnej platformówki [online], www.gram.pl, 6 lutego 2018 [dostęp 2023-08-08] (pol.).
  82. 1 2 3 4 5 Garrett Martin, Celeste Makes a Mountain Out of Mental Illness [online], Endless Mode, 30 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  83. 1 2 3 4 5 6 7 Adam Smith, Wot I Think: Celeste [online], Rock, Paper, Shotgun, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  84. 1 2 3 Ozzie Mejia, Celeste Review: Queen of the Mountain [online], Shacknews, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  85. 1 2 Laura Dale, Celeste's creator's silence on their trans protagonist isn't great representation [online], SYFY, 21 października 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2021-12-22] (ang.).
  86. 1 2 Emily Heller, GOTY 2018: #5 Celeste [online], Polygon, 17 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2026-07-21] (ang.).
  87. ↑ Ari Notis, Celeste’s Chill Soundtrack Is Perfect For A Snow Day [online], Kotaku, 3 lutego 2021 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  88. 1 2 3 Heather Alexandra, Farewell Is A Fitting Goodbye To The World Of Celeste [online], Kotaku, 10 września 2019 [dostęp 2025-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-09] (ang.).
  89. 1 2 Caty McCarthy, Celeste's Final Free Chapter Is A Brutal, But Fond Farewell [online], USgamer.net, 10 września 2019 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-11-17] (ang.).
  90. 1 2 3 4 Patrick Klepek, How 'Celeste' Found Success in Embracing Speedrunners Who Broke The Game [online], VICE, 18 lutego 2021 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-23] (ang.).
  91. ↑ Kaan Serin, The massive Celeste Strawberry Jam mod looks amazing, „Rock, Paper, Shotgun”, 7 lutego 2023 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  92. ↑ I.G.N. Staff, Best Game of the Year 2018 [online], IGN, 10 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
  93. ↑ USG's Top 20 Games of 2018 [online], USgamer.net [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2022-11-26] (ang.).
  94. ↑ Kyle Orland, Ars Technica’s best games of 2018 [online], Ars Technica, 24 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-25] (ang.).
  95. ↑ Shacknews Best Indie Game of 2018 – Celeste [online], Shacknews, 28 grudnia 2018 [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  96. ↑ The 100 best video games of all time, ranked [online], For The Win [dostęp 2025-07-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-21] (ang.).
  97. ↑ Independent Games Festival Winners 2018 [online], Independent Games Festival [dostęp 2023-08-08] (ang.).
  98. ↑ Tom Senior, Vote for the ultimate game of 2018 in the Golden Joystick Awards, „PC Gamer”, 26 października 2018 [dostęp 2025-07-02] (ang.).
  99. ↑ Tom Hoggins, Golden Joysticks 2018 nominees announced, voting open now, The Telegraph, 24 września 2018, ISSN 0307-1235 [dostęp 2025-07-02] (ang.).
  100. ↑ The Game Awards, The Game Awards 2018 [online], The Game Awards [dostęp 2023-07-10].
  101. ↑ Suriel Vazquez, CBS To Air Fan-Voted 'Gamers' Choice Awards' Next Month [online], Game Informer [dostęp 2025-07-02] (ang.).
  102. ↑ Finalists and winners for The the fun & seriours Titanium Awards 2018 [online], funandseriousgamefestival.com [zarchiwizowane z adresu 2019-07-07] (ang.).
  103. ↑ 22nd Annual D.I.C.E. Award Winners Revealed [online], www.interactive.org [dostęp 2023-08-07].
  104. ↑ Charles Singletary jr., 2019 SXSW Gaming Awards nominees announced [online], Shacknews, 11 lutego 2019 [dostęp 2025-07-02] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-28] (ang.).
  105. ↑ Logan Trent, 2019 SXSW Gaming Awards Winners Announced [online], 17 marca 2019 [zarchiwizowane z adresu 2019-03-21] (ang.).
  106. ↑ Mike Williams, God of War Wins Another GOTY at 2019 Game Developers Choice Awards [online], usgamer.net, 20 marca 2019 [zarchiwizowane z adresu 2019-03-21] (ang.).
  107. ↑ 19th Annual Game Developers Choice Awards [online], gamechoiceawards.com [dostęp 2025-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-03] (ang.).
  108. ↑ Stefanie Fogel, ‘God of War’ Wins Six G.A.N.G. Awards, Including Audio of the Year [online], Variety, 22 marca 2019 [dostęp 2025-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-22] (ang.).
  109. ↑ Stefanie Fogel, ‘God of War,’ ‘Red Dead 2’ Lead BAFTA Game Awards Nominations [online], Variety, 14 marca 2019 [dostęp 2025-07-04] (ang.).
  110. ↑ 2019 ASCAP Screen Music Awards [online], www.ascap.com [dostęp 2025-07-04] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-04] (ang.).
  111. 1 2 Dominik Gąska, Darmowe DLC do Celeste zadebiutuje w przyszłym tygodniu [online], Polygamia, 6 września 2019 [dostęp 2025-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-09] (pol.).
  112. 1 2 Marcus Stewart, Celeste Classic Gets A Surprise Sequel That You Can Play Right Now [online], Game Informer, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
  113. 1 2 Joel Couture, Making the berry sweet return to Celeste on its sixth anniversary [online], www.gamedeveloper.com [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
  114. ↑ Caty McCarthy, Celeste DLC Won't Be Ready in Time for Its Anniversary, but Will Be Free [online], USgamer.net, 10 września 2019 [dostęp 2025-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2022-12-09] (ang.).
  115. ↑ Jenni Lada, Celeste Anniversary Celebrated With Celeste Classic 2 [online], Siliconera, 26 stycznia 2021 [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
  116. ↑ Surprise! It’s Celeste Classic 2: Lani’s Trek – Waltorious Writes About Games [online], 30 stycznia 2021 [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
  117. ↑ Wesley LeBlanc, Celeste 64: Fragments Of The Mountain Is A Free 3D Platformer Celebrating The Game's 6th Anniversary [online], Game Informer, 25 stycznia 2018 [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
  118. ↑ Ali Jones, The best modern 2D platformer gets an official N64 reimagining as Celeste meets Super Mario, and I promise I only rage-quit once [online], GamesRadar+, 30 stycznia 2024 [dostęp 2025-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-11] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.