Chaim Hilfstein
| Data i miejsce urodzenia |
14 listopada 1876 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 maja 1950 |
| Zawód, zajęcie |
lekarz |
Chaim Hilfstein (ur. 14 listopada 1876 w Krakowie, zm. 9 maja 1950 w Tel Awiwie) – żydowski lekarz internista, działacz społeczny i syjonistyczny.
Życiorys
Syn Jakuba i Zofii z domu Rosner[1], jego ojciec pracował jako handlarz końmi[2]. Uzyskał tradycyjną edukację w chederze, następnie uczęszczał do szkół świeckich[2]. W 1897 roku ukończył krakowskie Gimnazjum św. Anny[1], w młodości zaangażował się w działalność socjalistycznych kół literackich, później był współzałożycielem amatorskiego teatru[2]. W 1904 roku uzyskał doktorat z medycyny na Uniwersytecie Jagiellońskim[1]. Podczas I wojny światowej był lekarzem pułkowym w armii austro-węgierskiej[3].
Był jednym ze współtwórców struktur organizacji syjonistycznych w Galicji Zachodniej[4]. W 1897 roku był jednym z założycieli młodzieżowej organizacji Ha-Szahar (Przedświt) – pierwszego syjonistycznego stowarzyszenia w Krakowie[1]. W listopadzie 1918 roku był członkiem Żydowskiej Rady Narodowej dla Zachodniej Galicji[1].
W okresie międzywojennym był m.in. liderem Organizacji Syjonistycznej Małopolski Zachodniej i Śląska (obok Ozjasza Thona), Towarzystwa Odbudowy Palestyny i Żydowskiego Funduszu Narodowego w Krakowie[4]. Był delegatem na kongresy syjonistyczne w Karlsbadzie (1921), Wiedniu (1925) i Bazylei (1927). Był także współzałożycielem Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego „Tarbut”[1]. Od 1922 roku był członkiem władz „Nowego Dziennika”. Był także działaczem na rzecz rozwoju szkolnictwa[4], a w 1936 roku został patronem Gimnazjum Hebrajskiego w Krakowie[1], którego był twórcą i wieloletnim dyrektorem[5].
W 1929 roku został wybrany do władz gminy żydowskiej w Krakowie jako reprezentant syjonistów[1]. Jako lekarz pracował m.in. w krakowskim szpitalu św. Łazarza[1].
Podczas II wojny światowej był członkiem prezydium Żydowskiej Samopomocy Społecznej, przewodniczył także Towarzystwu Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej. Przebywał w getcie krakowskim, przez pewien czas był uwięziony w obozie w Płaszowie, gdzie pracował w rewirze lekarskim. Następnie, wraz z żoną Marią pracował w fabryce Oskara Schindlera[1][4]. Po jej przeniesieniu do Brünnlitz, kierował izbą lekarską w tamtejszym obozie pracy[4].
Po wojnie wyjechał do Palestyny[1][4]. Zmarł 9 maja 1950 roku, został pochowany na cmentarzu Nachalat Jicchak[6].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Chaim Hilfstein (1876-1950) [online], Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- 1 2 3 ד"ר חיים הילפשטיין [online] [dostęp 2025-10-16] (hebr.).
- ↑ Hilfstein Chaim (Nieznane) [online], getto.pl [dostęp 2025-10-16].
- 1 2 3 4 5 6 Rafał Żebrowski, Hilfstein Chaim [online], delet.jhi.pl [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- ↑ Żydowska Koedukacyjna Szkoła Ludowa i Średnia im. Chaima Hilfsteina w Krakowie [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2024-04-12].
- ↑ חיים הילפשטיין [online], gravez.me [dostęp 2025-10-16].