Chalid al-Asad

Chalid al-Asad

‏خالد الأسعد‎

Data i miejsce urodzenia	1934 Palmyra
Data i miejsce śmierci	18 sierpnia 2015 Palmyra
Przyczyna śmierci	zamordowany przez terrorystów ISIS
Zawód, zajęcie	archeolog
Odznaczenia

Chalid Muhammad al-Asad, Khaled Assad, Khaled al-Asaad (arab. ‏خالد محمد الأسعد‎, Ḫālid Muḥammad al-Asʿad; ur. 1932^[1] w Palmyrze, zm. 18 sierpnia 2015 tamże) – syryjski archeolog i wykładowca. Od 1963 do przejścia na emeryturę w 2003 dyrektor muzeum Palmyry^[2][3]. Otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w 1999 roku^[4]. Zginął zamordowany przez terrorystów Państwa Islamskiego za odmowę ujawnienia miejsca ukrycia zabytków^[5].

Uważany za pioniera syryjskiej archeologii. Odkrywca wielu zabytkowych cmentarzysk w tym jednego bizantyjskiego w ogrodzie muzeum Palmiry^[3]. Zajmował się zawodowo wykopaliskami i konserwacją Palmiry. Był jej naczelnym konserwatorem przez czterdzieści lat począwszy od 1963 roku^[6]. Współpracował z niemieckimi, amerykańskimi, francuskimi, polskimi i szwajcarskimi misjami archeologicznymi.

Ukoronowaniem jego pracy było wpisanie Palmiry na listę światowego dziedzictwa UNESCO^[7]. W 2003 roku, wraz z polsko-syryjską ekipą odkrył mozaikę z III wieku n.e. przedstawiająca bitwę człowieka z uskrzydlonym zwierzęciem, którą określił jako „jedno z najcenniejszych odkryć Palmyry”. W 2001 roku ogłosił odkrycie 700 srebrnych monet z VII wieku n.e. z wizerunkami królów Chosrowa I i Chosrowa II z dynastii Sasanidów, panujących w Persji przed arabskim podbojem^[7][8].

Jego syn Walid przejął prace ojca w Palmirze, gdy ten odszedł na emeryturę. Został on aresztowany wraz z ojcem w sierpniu 2015 roku, jego los pozostaje nieznany^[9].

Po zajęciu Palmyry przez siły Państwa Islamskiego został uwięziony i torturowany celem wyjawienia miejsca ukrycia zabytków. 18 sierpnia 2015 dokonano jego publicznej egzekucji poprzez ścięcie głowy. Jego ciało wystawiono na widok publiczny z tablicą zarzucającą mu apostazję od islamu, idolatrię i wspólpracę z niewiernymi^[5].

W 2021 poinformowano o odkryciu jego ciała na terenach wiejskich 10 km od Palmiry^[10].

Jeszcze w 1999 otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej^[4].

W październiku 2015 pośmiertnie nadano mu syryjski Cywilny Order Zasługi (arab. ‏سام الاستحقاق المدني‎)^[11].

W październiku nadano jego imię odrestaurowanemu Arsenałowi Republiki w Pizie, we Włoszech^[12].

W 2022 z inicjatywy archeologów hiszpańskich zainaugurowano ruch na rzecz przeniesienia Międzynarodowego Dnia Archeologii na 18 sierpnia dla upamiętnienia jego śmierci^[13].