Chec 3

Chec 3

Informacje podstawowe
Zwalczane cele	pociski balistyczne, w tym ICBM
Faza	środkowa (egzoatmosferyczna)
Państwo	Izrael  Stany Zjednoczone
Producent	• Israel Aerospace Industries • Boeing
Wejście do służby	2017
Pocisk
Napęd
Liczba stopni napędu	dwa, na paliwo stałe
Głowica
Naprowadzanie	inercyjne z ruchomą głowicą samonaprowadzającą
System sterowania	ciąg wektorowany
Zasięg i pułap
Zasięg	do 2400 km
Zakres pułapu antybalistycznego	ponad 100 km
System
Liczba pocisków w wyrzutni	sześć
Radar	EL/M-2080 „Green Pine”
Użytkownicy
Izrael,  Niemcy

Chec 3 (hebr. ‏חֵץ 3‎, ang. Arrow 3, pol. Strzała 3) – egzoatmosferyczny rakietowy pocisk antybalistyczny opracowany wspólnie przez Izrael i Stany Zjednoczone, produkowany przez Israel Aerospace Industries (IAI) i Boeinga. Przechwytuje pociski balistyczne, w tym międzykontynentalne, w kosmicznej fazie lotu^[1][2], a po przystosowaniu może pełnić rolę broni antysatelitarnej^[3]. Zasięg pocisku wynosi do 2400 km^[4].

Prace nad górną warstwą izraelskiej obrony przeciwrakietowej, znaną jako Chec 3, rządy Izraela i Stanów Zjednoczonych rozpoczęły w sierpniu 2008 roku, deklarując skuteczność przechwycenia na poziomie około 99 procent^[5]. Podstawą było studium architektury systemu z lat 2006–2007, a głównym elementem nowej warstwy miał być egzoatmosferyczny pocisk przechwytujący opracowany wspólnie przez IAI i Boeinga^[6]. System wymagał też środków wykrywania i śledzenia celów o zasięgu większym, niż zapewniają radary „Green Pine” i „Super Green Pine” współpracujące z pociskami Chec 2. Rozważano między innymi sensory elektrooptyczne przenoszone przez bezzałogowe statki powietrzne, ulepszone radary „Green Pine” oraz radar AN/TPY-2, rozmieszczony już wówczas w Izraelu i obsługiwany przez siły amerykańskie^[6][7].

Wielomiliardowy program jest finansowany w znacznej części przez stronę amerykańską^[8][9].

IAI rozpoczęła wstępne testy pocisku w 2011 roku^[10]. 23 stycznia 2012 roku izraelskie Ministerstwo Obrony opublikowało materiały z udanej próby wyrzutu pocisku z bazy lotniczej Palmachim^[11], a IAI ogłosiła tego samego dnia porozumienie z Boeingiem^[12], który odpowiada za 40 do 50 procent zakresu produkcji^[13].

25 lutego 2013 roku w próbie w locie pocisk osiągnął prędkość hipersoniczną i wszedł w przestrzeń kosmiczną na wysokości 100 km^[14]. 3 stycznia 2014 roku w kolejnej udanej próbie wykonał w kosmosie serię manewrów w reakcji na wirtualny pocisk przeciwnika^[15]. Próbę przechwycenia z grudnia 2014 roku uznano za tzw. no test, ponieważ warunki nie pozwoliły na odpalenie pocisku^[16][17]. 10 grudnia 2015 roku Chec 3 dokonał pierwszego przechwycenia, odróżniając cel od wabików wyniesionych w kosmos przez pocisk-cel Silver Sparrow, co otworzyło drogę do produkcji niskoseryjnej^[18]. Kolejne próby w locie odbyły się 19 lutego 2018 i 22 stycznia 2019 roku^[19]. W lipcu 2019 roku w kosmodromie Pacific Spaceport Complex na Alasce system przechwycił trzy cele, w tym jeden poza atmosferą^[20][21].

Opatentowana^[22] metoda przechwytywania zakłada użycie pocisku dwustopniowego, niszczącego cel przez bezpośrednie trafienie (ang. hit-to-kill)^[23]. Głowica przechwytująca, inaczej niż większość konstrukcji napędzanych silnikami na paliwo ciekłe lub gazowe, używa silnika rakietowego na paliwo stałe z dyszą z wektorowaniem ciągu oraz ruchomej, zawieszonej kardanowo głowicy samonaprowadzającej o półsferycznym polu obserwacji, naprowadzającej pocisk metodą nawigacji proporcjonalnej. Koncepcja jest według konstruktorów prosta, niezawodna i niedroga, a zwrotność głowicy zmniejsza zależność od zewnętrznych systemów wykrywania i śledzenia^[7]. Pełnowymiarowy model pocisku IAI zaprezentowała na Międzynarodowym Salonie Lotniczym w Paryżu w czerwcu 2009 roku^[24].

Pocisk ma zwalczać cele balistyczne, zwłaszcza przenoszące broń masowego rażenia, na wysokościach ponad 100 km^[25]. Rozważano także jego wersję okrętową^[26]. Jest szybszy i nieco mniejszy od Chec 2^[8][7], a waży niemal o połowę mniej^[18]. Bateria ma przechwytywać salwy złożone z ponad pięciu pocisków balistycznych w ciągu 30 sekund, a pocisk może zostać wystrzelony w wyznaczony rejon przestrzeni kosmicznej, zanim jeszcze znany jest kierunek lotu celu^[27]. Korzysta z tego samego systemu wyrzutni co Chec 2^[12]. W 2010 roku koszt jednostkowy szacowano na 2 do 3 mln dolarów^[28], a koszt programu na 700 do 800 mln dolarów w okresie trzech lat^[29].

Kontenery startowe pocisku produkuje Stark, amerykańska spółka zależna IAI, która pierwszą dostawę zrealizowała we wrześniu 2018 roku^[30].

Według tygodnika „Jane’s Defence Weekly” z 2013 roku w Tal Szachar, między Jerozolimą a Aszdodem, w pobliżu Bet Szemesz, miały powstać stanowiska czterech wyrzutni Chec 3 po sześć pocisków, łącznie 24 pociski przechwytujące^[31]. Plany bazy ujawniło rutynowe ogłoszenie przetargowe Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych^[32]. System uznano za operacyjny 18 stycznia 2017 roku^[33].

31 października 2023 roku pocisk Chec 2 przechwycił dalekosiężny pocisk balistyczny wystrzelony w stronę Izraela przez jemeński ruch Huti. Było to pierwsze bojowe użycie systemu Chec w czasie wojny i jego pierwsze przechwycenie pocisku balistycznego odpalonego z wyrzutni naziemnej^[34][35]. Ponieważ do przechwycenia doszło poza atmosferą, bywa ono uznawane za pierwszy w historii przypadek walki w przestrzeni kosmicznej^[36][37].

9 listopada 2023 roku Chec 3 po raz pierwszy przechwycił pocisk Huti zmierzający w kierunku Ejlatu^[38]. W kwietniu 2024 roku, podczas zmasowanego irańskiego ataku rakietowego i dronowego na Izrael (Operacja Dotrzymana Obietnica), Chec 3 przechwytywał dalekosiężne pociski balistyczne w ramach skoordynowanej obrony prowadzonej wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią i Francją^[39], a 14 i 28 września 2024 roku przechwycił kolejne pociski balistyczne Huti^[40][41].

• RIM-161 Standard Missile 3
• S-300WM
• S-400 Triumf
• S-500 Promietej
• HQ-19
• Terminal High Altitude Area Defense
• indyjski program obrony przeciwbalistycznej