Chinojeż

Chinojeż
	Mesechinus
	Ognev, 1951
	; Chinojeż dauryjski (M. dauuricus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Erinaceota
Rodzina	jeżowate
Podrodzina	jeże
Plemię	Erinaceini
Rodzaj	chinojeż
	Typ nomenklatoryczny
	Erinaceus dauuricus Sundevall, 1842
Gatunki
	6 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	6 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Chinojeż^[2] (Mesechinus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 120–267 mm, długość ogona 12–46 mm, długość ucha 16–48 mm, długość tylnej stopy 28–47 mm; masa ciała 112–1100 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1951 roku rosyjski zoolog Siergiej Ogniow w artykule zatytułowanym O jeżach (Erinaceidae) Dalekiego Wschodu, opublikowanym w czasopiśmie „Biułletienʹ Moskowskogo obszczestwa ispytatielej prirody”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) chinojeż dauryjski (M. dauuricus).

Etymologia

Mesechinus: gr. μεσος mesos ‘środkowy, pośredni’^[7]; εχινος ekhinos ‘jeż’^[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki^[9]^[6]^[3]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]^[10]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]^[10]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[10]^[a]	Status IUCN^[11]
Mesechinus wangi	He Kai, Jiang Xuelong & Ai Huaisen, 2018		gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: rezerwat przyrody Gaoligongshan; zakres wysokości: 2100–2680 m n.p.m.	DC: 17,7–24 cm DO: 1,4–1,8 cm MC: 336–451 g	NE
Mesechinus miodon	(O. Thomas, 1908)		gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: wschodnia Ningxia i północne Shaanxi	DC: 12–22 cm DO: 2,5–436 cm MC: 230–750 g	NE
Mesechinus dauuricus	(Sundevall, 1842)	chinojeż dauryjski	gatunek monotypowy	Rosja (Zabajkale na wschód do górnego biegu rzeki Amur), środkowa i wschodnia Mongolia oraz północna i środkowa Chińska Republika Ludowa	DC: 24–27 cm DO: 2,6–3,4 cm MC: 1–1,1 kg	LC
Mesechinus hughi	(O. Thomas, 1908)	chinojeż mandżurski	gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowe Gansu, południowe Shaanxi, Shanxi, południowy Henan oraz północno-wschodni i południowo-wschodni Syczuan	DC: 14,8–23 cm DO: 1,2–2,4 cm MC: 112–750 g	LC
Mesechinus orientalis	Shi Zifan, Yao Hongfeng, He Kai, Bai Weipeng, Zhou Jiajun, Fan Jingyi, Su Weiting, Nie Wenhui, Yang Shuzhen, Onditi, Jiang Xuelong & Chen Zhongzheng, 2023		gatunek monotypowy	endemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowe Anhui i północno-zachodni Zhejiang; zakres wysokości: 30–700 m n.p.m.	DC: 17,6–19,8 cm DO: 1,6–2,7 cm MC: 299–414 g	NE

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu dzisiejszej Chińskiej Republice Ludowej^[12]:

Mesechinus koloshanensis (Yang Zhongjian & Liu Dongsheng, 1951)

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 С.И. Огнёв. Об ежах (Erinaceidae) Дальнего Востока. „Бюллетень Московского общества испытателей природы”. Отдел биологический. 56 (1), s. 8, 1951. (ros.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 61. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 22. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 T. Best: Family Erinaceidae (Hedgehogs and Gymnures). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 326–327. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Mesechinus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-30].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 405. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 154.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 88.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).
1 2 3 Z. Shi, H. Yao, K. He, W. Bai, J. Zhou, J. Fan, W. Su, W. Nie, S. Yang, K.O. Onditi, X. Jiang & Z. Chen. A new species of forest hedgehog (Mesechinus, Erinaceidae, Eulipotyphla, Mammalia) from eastern China. „ZooKeys”. 1185, s. 143-161, 2023. DOI: 10.3897/zookeys.1185.111615. (ang.).
↑ Taxonomy Mesechinus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-29]. (ang.).
↑ Z. Yang & D. Liu. On the mammalian fauna at Koloshan near Chungking, Szechuan. „Bulletin of the Geological Society of China”. 30 (1), s. 47, 1951. DOI: 10.1111/j.1755-6724.1950.mp30001006.x. (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[11] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Ognev-1] 1 2 С.И. Огнёв. Об ежах (Erinaceidae) Дальнего Востока. „Бюллетень Московского общества испытателей природы”. Отдел биологический. 56 (1), s. 8, 1951. (ros.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 61. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 22. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Best-4] 1 2 3 4 5 T. Best: Family Erinaceidae (Hedgehogs and Gymnures). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 326–327. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Mesechinus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-30].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 405. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=194_154]-7] Jaeger 1959 ↓, s. 154.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=128_88]-8] Jaeger 1959 ↓, s. 88.

[mdd-9] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).

[shi&inni-10] 1 2 3 Z. Shi, H. Yao, K. He, W. Bai, J. Zhou, J. Fan, W. Su, W. Nie, S. Yang, K.O. Onditi, X. Jiang & Z. Chen. A new species of forest hedgehog (Mesechinus, Erinaceidae, Eulipotyphla, Mammalia) from eastern China. „ZooKeys”. 1185, s. 143-161, 2023. DOI: 10.3897/zookeys.1185.111615. (ang.).

[12] Taxonomy Mesechinus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-29]. (ang.).

[yang&liu-13] Z. Yang & D. Liu. On the mammalian fauna at Koloshan near Chungking, Szechuan. „Bulletin of the Geological Society of China”. 30 (1), s. 47, 1951. DOI: 10.1111/j.1755-6724.1950.mp30001006.x. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[a]

[11]

[12]