Chloran sodu

Chloran sodu
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
addyt.	trioksydochloran(1−) sodu
	Inne nazwy i oznaczenia
półsyst.	chloran sodu
Stocka	chloran(V) sodu
inne	daw. chloran sodowy
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwne lub białe, bezwonne kryształy
Wzór chemiczny	NaClO3
• zapis Hilla	ClNaO3
Masa molowa	106,44 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	7775-09-9
PubChem	516902
SMILES
	[Na+].[O-][Cl](=O)=O
InChI
	InChI=1S/ClHO3.Na/c2-1(3)4;/h(H,2,3,4);/q;+1/p-1
	InChIKey
	YZHUMGUJCQRKBT-UHFFFAOYSA-M
Właściwości
	Gęstość
	2,49 g/cm³ (15 °C); ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	916 g/l (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	słabo rozpuszczalny w etanolu
Temperatura topnienia	248 °C
Temperatura rozkładu	255 °C; 630 °C;
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H271, H302, H411
Zwroty P	P210, P220, P264, P273, P280, P301+P312
	NFPA 704
	0 1 2 OX
Numer RTECS	FO0525000
Dawka śmiertelna	LD50 1200 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Podobne związki
Inne aniony	NaClO, NaClO2, NaClO4
Inne kationy	KClO3, NH4ClO3
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Chloran sodu, nazwa Stocka: chloran(V) sodu, NaClO₃ – nieorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu chlorowego. Biały, krystaliczny proszek, łatwo rozpuszczalny w wodzie, higroskopijny. Powyżej temperatury 250 °C rozkłada się z wytworzeniem tlenu i chlorku sodu.

Zastosowanie

Chloran sodu jest używany do wybielania papieru, jako defoliant przy uprawie soi i bawełny, a także jako utleniacz w hutnictwie^[5]. Służy także do otrzymywania ditlenku chloru, chloranu potasu i nadchloranu sodu^[6]. Stosowany był niegdyś jako herbicyd^[5]. Wykorzystywany jako generator tlenu na pokładach okrętów podwodnych^[7].

Chloran sodu jest łatwo absorbowany przez błony śluzowe do krwi, gdzie nieodwracalnie utlenia hemoglobinę w krwi do methemoglobiny, powodując stan zwany methemoglobinemią, w ciężkich przypadkach prowadząc do zgonu^[8]^[9].

1 2 3 4 5 Sodium chlorate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 3910 [dostęp 2025-01-25] (niem. • ang.).
1 2 3 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-85, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
↑ Chloran sodu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 kwietnia 2024, numer katalogowy: 403016 [dostęp 2025-01-25] .
↑ Sodium chlorate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 403016 [dostęp 2011-12-21] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
1 2 Vogt i in. 2010 ↓, s. 668.
↑ Vogt i in. 2010 ↓, s. 638, 668.
↑ Chlorate Candles [online], OC Lugo Co. [dostęp 2022-01-28] (ang.).
↑ C.C. Steffen C.C., E.E. Wetzel E.E., Chlorate poisoning: mechanism of toxicity, „Toxicology”, 84 (1), 1993, s. 217–231, DOI: 10.1016/0300-483X(93)90118-C, ISSN 0300-483X [dostęp 2025-09-20] .
↑ Vogt i in. 2010 ↓, s. 666, 677.

Chlorine Oxides and Chlorine Oxygen Acids, [w:] HelmutH. Vogt HelmutH. i inni, Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, t. 8, John Wiley & Sons, Ltd, 2010, s. 624-684, DOI: 10.1002/14356007.a06_483.pub2, ISBN 978-3-527-30673-2 [dostęp 2025-09-20] (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.