Choirilos z Samos

Choirilos z Samos (Χοιρίλος) – grecki poeta, epik, tworzący pod koniec V wieku p.n.e.[1]

Życiorys

Pochodził z wyspy Samos, mieszkał jednak i tworzył w Atenach. Po klęsce Ateńczyków w wojnie peloponeskiej został apologetą Spartan i nadwornym poetą Lizandra[2]. Ostatecznie na zaproszenie króla Archelaosa osiadł w Macedonii, gdzie zmarł[1].

Napisał poemat pod tytułem Persika (Περσικά), opiewający zwycięstwo odniesione przez Ateńczyków nad Kserksesem I. Dzieło to było w zasadzie przepisaniem wierszowaną formą relacji Herodota z wojny perskiej[2]. Za jego napisanie poeta został doceniony przez Ateńczyków, którzy za każdy wiersz utworu podarowali mu jeden stater, a także zdecydowali iż będzie on recytowany obok dzieł Homera podczas Panatenajów[2][3].

Wybór świadectw i fragmentów[4]

Świadectwa

T 3. Plutarch, Lizander, 18, 7: "Sam Lizander trzymał zawsze u  swego  boku poetę  Chojrylosa,  który miał  jego  czyny wysławiać  w pięknych poematach. Antylochosowi za kilkuwierszowy lichy utwór na swoją cześć dał z radości pełen kapelusz pieniędzy. Podobnie Antymach z Kolofonu i Nikeratos z Heraklei pisali na jego  cześć utwory i współ­zawodniczyli z sobą w „konkursie lizandrejskim". Wieniec zwycięstwa otrzymał wówczas od niego Nikeratos; lecz Antymach czuł się tym tak dotknięty,  że  utwór swój  zabrał  i ukrył"[5].

T 4. Atenajos, Uczta mędrców, VIII 345d: "Istros [FGrHist 334 F 61] mówi, że poeta Chojrilos otrzymywał od Archelaosa cztery miny dziennie i wydawał je na przysmaki, przez co stał się smakoszem"[6].

T 7. Arystoteles, Topiki, 8, 157a14: "[…] przykłady niech będą odpowiednie i z dziedzin znanych, tak jak się nimi posługiwał Homer, a nie jak Chojrilos; tak sformułowane twierdzenia staną się jaśniejsze"[7].

T 10. Kallimach, Przyczyny (Aitia), frg. 1, 13 Pfeifer: "…..] niechaj więc żuraw szybuje do Traków z Egiptu, / krw]i się Pigmejów opiwszy do woli, / a Massageci niech strzały miotają het, w medyjskiego / męża] – słowiki o wiele są słodsze"[8].

T 12. Atenajos, Uczta mędrców, IV, 164c: "Jest tam Orfeusz, Hezjod, są też i tragedie, / Chojrilos, Homer, dalej Epicharm, rozprawy / rozmaite"[9].

Fragmenty:

F 1. "Wprowadź mnie w inną opowieść, jak z azjatyckiej krainy / do Europy w kroczyła wojna okrutna..."[10].

F 6. "Tuż za nimi posuwał się szczep o dziwnym wyglądzie; / Obca też mowa fenicka brzmiała w ustach tych ludzi, Z / Gór Solymskich przybyszów, gdzie leży wielkie jezioro. / W krąg strzyżone, czupryny mieli kudłate, a na nich skóry z łbów końskich zdarte i w dymie ognisk suszone"[11].

F 9. "Strzaskawszy puchar w dłoniach, skorupę stłuczoną / mam – kalekę, wrak – łódkę biesiadników. Często / gna ją powiew Dioniza ku Pychy urwiskom"[12].

F 12. "Niektórzy pisarze, a wśród nich poeta Choirilos, twierdzą, że Tales pierwszy utrzymywał, iż dusze są nieśmiertelne"[13].

Przypisy

  1. 1 2 The Oxford Classical Dictionary. edited by Simon Hornblower, Antony Spawforth & Esther Eidinow. Oxford: Oxford University Press, 2012, s. 311.
  2. 1 2 3 Jerzy Ciechanowicz: Cień Minotaura. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1996, s. 310-311.
  3. ↑ A Companion to Hellenistic Literature. edited by James J. Clauss and Martine Cuypers. Malden: Blackwell Publishing, 2010, s. 111.
  4. ↑ Alberto Bernabé, Ricardo Olmos, Poetarum epicorum Graecorum testimonia et fragmenta, Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Stutgardiae Lipsiae: B.G. Teubner, 1996, s. 187-208., ISBN 978-3-8154-1706-5.
  5. ↑ Plutarch, Lizander, 18, tłum. M. Brożek, [w:] Plutarch, Cztery żywoty. Lizander, Sulla, Demostenes, Cyceron, Warszawa 2003, s. 43.
  6. ↑ Atenajos, Uczta mędrców, VIII, 345d, tłum. K. Bartol, J. Danielewicz, Poznań 2010, s. 654–655.
  7. ↑ Arystoteles, Topiki, 157a, tłum. K. Leśniak, Warszawa 1987, s. 208. Por. Aleksander z Afrodyzji, Komentarz do „Topik” Arystotelesa, 533, 13.
  8. ↑ Kallimach, Przyczyny (Aitia), I 13–16, tłum. E. Żybert-Pruchnicka, [w:] Kallimach, Dzieła poetyckie, t. II, Wrocław 2017, s. 121.
  9. ↑ Atenajos, Uczta mędrców, IV, 356c, tłum. K. Bartol, J. Danielewicz, s. 356. Aleksis frg. 140 K.–A. (PCG II).
  10. ↑ Arystoteles, Retoryka, 1415a11, tłum. H. Podbielski, [w:] Arystoteles, Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka, Warszawa 2004, s. 206. Por. Anonim, Komentarz do „Retoryki” Arystotelesa, 231, 5.
  11. ↑ Józef Flawiusz, Przeciw Apionowi, I 22, tłum. J. Radożycki, Warszawa 1986.
  12. ↑ Atenajos, Uczta mędrców, XI 646a–b, tłum. K. Bartol, J. Danielewicz, s. 866.
  13. ↑ Dioenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, tłum. zbiorowe, Warszawa 1968.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.