Chomicznik zabajkalski

Chomicznik zabajkalski
	Cricetiscus campbelli
	(O. Thomas, 1905)
	; Osobnik hodowlany
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	chomikowate
Rodzaj	Cricetiscus
Gatunek	chomicznik zabajkalski
Synonimy
	Cricetulus campbelli O. Thomas, 1905; Phodopus crepidatus Hollister, 1912; Phodopus sungorus tuvinicus Gromov & Baranova, 1981;
	Cricetulus campbelli O. Thomas, 1905; Phodopus crepidatus Hollister, 1912; Phodopus sungorus tuvinicus Gromov & Baranova, 1981;
Podgatunki
	C. c. campbelli (O. Thomas, 1905); C. c. crepidatus Hollister, 1912;
	C. c. campbelli (O. Thomas, 1905); C. c. crepidatus Hollister, 1912;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Chomicznik zabajkalski^[5], chomik Campbella, chomik mandżurski (Cricetiscus campbelli) – gatunek ssaka z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Zasięg występowania

Chomicznik zabajkalski występuje w środkowej Azji, zamieszkując w zależności od podgatunku^[6]:

C. campbelli campbelli – środkowa i wschodnia Mongolia oraz Chińska Republika Ludowa (zachodnia Ningxia, Mongolia Wewnętrzna i północne Hebei).
C. campbelli crepidatus – południowo-wschodnia Syberia (Ałtaj, Tuwa, południowa Buriacja i południowy Kraj Zabajkalski w Rosji) i północno-zachodnia Mongolia.

Forma, wyodrębniona na podstawie danych genetycznych i która nie została jeszcze formalnie opisana, występuje w południowo-zachodniej Mongolii^[6].

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1905 roku angielski zoolog Oldfield Thomas, nadając mu nazwę Cricetulus campbelli^[1]. Holotyp pochodził z Szaborte (około 46°40’N, 114°E), w północno-wschodniej Mongolii^[7].

We wcześniejszych ujęciach systematycznych C. campbelli był traktowany jako synonim C. sungorus, ale oba gatunki różnią się morfologią chromosomów^[6]. Analiza mtDNA wykazała, że C. campbelli i C. sungorus tworzą grupę siostrzaną^[6]. W obrębie C. campbelli istnieją trzy odrębne linie mtDNA: zachodnia (rosyjski Ałtaj i Tuwa oraz północno-zachodnia Mongolia), wschodnia (środkowa Mongolia i chińska Mongolia Wewnętrzna) i północno-wschodnia (rosyjski Kraj Zabajkalski)^[6]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki^[6].

Etymologia

Phodopus: Cricetiscus: rodzaj Critecus Leske, 1779 (chomik); łac. przyrostek zdrabniający -iscus^[8].
campbelli: Charles William Campbell (1861–1927), brytyjski dyplomata, podróżnik po Chinach i Mongolii^[9].
crepidatus: łac. crepidatus ‘noszenie sandałów’, od crepida ‘sandał’, od gr. κρηπις krēpis, κρηπιδος krēpidos ‘but’^[10].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 79–103 mm, długość ogona 7–14 mm, długość ucha 11–15 mm, długość tylnej stopy 10–13 mm; masa ciała 23–28 g^[11]. Piaskowy odcień jego futra zlewa się z otoczeniem. Podobnie jak chomik dżungarski, ma czarną pręgę biegnącą wzdłuż grzbietu, nie ma plam na bokach ciała.

Ekologia

Żyje na stepach i terenach półpustynnych. W zimie odcień jego futra nie ulega zmianie. Hodowcy wyhodowali także odmiany tego gatunku chomika o innym ubarwieniu.

Przypisy

1 2 O. Thomas. A new Cricetulus from Mongolia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh series. 15, s. 322, 1905. (ang.).
↑ N. Hollister. New mammals from the highlands of Siberia. „Smithsonian miscellaneous collections”. 6 (14), s. 36, 1912. (ang.).
↑ И.М. Громов & Г.И. Баранoва: Отряд Rodentia Bowdich, 1821 — Грызуны. W: Каталог млекопитающих СССР. Москва: Наука. Ленинградское отделение, 1981, s. 158. (ros.).
↑ F.F. Cassola F.F., Phodopus campbelli, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-09] (ang.).
↑ Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 240. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 5 6 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 340. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Phodopus campbelli. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-09].
↑ B. Kryštufek & G.I. Shenbrot: True Hamsters (Cricetinae) of the Palaearctic Region. Maribor: University of Maribor, University Press, 2025, s. 150. ISBN 978-961-286-940-3. (ang.).
↑ B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 70–71. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
↑ U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 281. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Thomas-1] 1 2 O. Thomas. A new Cricetulus from Mongolia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh series. 15, s. 322, 1905. (ang.).

[Hollister-2] N. Hollister. New mammals from the highlands of Siberia. „Smithsonian miscellaneous collections”. 6 (14), s. 36, 1912. (ang.).

[Gromov&Baranova-3] И.М. Громов & Г.И. Баранoва: Отряд Rodentia Bowdich, 1821 — Грызуны. W: Каталог млекопитающих СССР. Москва: Наука. Ленинградское отделение, 1981, s. 158. (ros.).

[iucn-4] F.F. Cassola F.F., Phodopus campbelli, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-09] (ang.).

[Cichocki&inni-5] Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 240. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-6] 1 2 3 4 5 6 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 340. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Wilson&Reeder-7] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Phodopus campbelli. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-09].

[kry&she-8] B. Kryštufek & G.I. Shenbrot: True Hamsters (Cricetinae) of the Palaearctic Region. Maribor: University of Maribor, University Press, 2025, s. 150. ISBN 978-961-286-940-3. (ang.).

[Beolens&inni-9] B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 70–71. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.).

[Jobling-10] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[Pardiñas&inni-11] U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 281. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]