Chondrohierax

	Chondrohierax
	Lesson, 1843
	; Hakodziób amerykański (Chondrohierax uncinatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	orłosępy
Plemię	Pernini
Rodzaj	Chondrohierax
	Typ nomenklatoryczny
	Daedalion erythrofrons Lesson, 1842 (= Falco uncinatus Temminck, 1822)
Synonimy
	Cymindis Swainson, 1837; Regerhinus Kaup, 1845;
	Cymindis Swainson, 1837; Regerhinus Kaup, 1845;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Chondrohierax – rodzaj ptaków z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce^[4].

Morfologia

Długość ciała 39–51 cm, rozpiętość skrzydeł 78–98 cm; masa ciała 235–360 g^[4].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1843 roku zoolog René Lesson w artykule zatytułowanym Indeks ornitologiczny, opublikowanym w czasopiśmie „L’Écho du Monde Savant et l’Hermès”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) hakodziób amerykański (C. uncinatus).

Etymologia

Chondrohierax: gr. χονδρος khondros ‘zgrubny’; ἱεραξ hierax, ἱερακος hierakos ‘jastrząb’^[5].
Cymindis: gr. κυμινδις kumindis lub κυβινδις kubindis ‘niezidentyfikowany ptak’, prawdopodobnie mityczny, ale być może ptak w rodzaju sowy lub ptaka drapieżnego^[6]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cymindis cuculoides Swainson, 1837 (= Falco uncinatus Temminck, 1822).
Regerhinus: gr. ῥηγος rhēgos, ῥηγεος rhēgeos ‘kocyk, koc’; ῥις rhis, ῥινος rhinos ‘nozdrza’^[7]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco uncinatus Temminck, 1822.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[8]:

Chondrohierax uncinatus (Temminck, 1822) – hakodziób amerykański
Chondrohierax wilsonii (Cassin, 1847) – hakodziób kubański

Uwagi

↑ Młodszy homonim Cymindis Latreille, 1806 (Coleoptera); nie Cymindis Dumont, 1816; nie Cymindis Boie, 1826.
↑ Młodszy homonim Regerhinus Kaup, 1844 (Accipitridae).

Przypisy

1 2 R.P. Lesson. Index ornithologique. „L’Écho du Monde Savant et l’Hermès”. 10, s. 61, 1843. (fr.).
↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 209, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).
↑ J.J. Kaup. Ueber Falken. Mit besonderer Berücksichtigung der im Museum der Senckenbergischen naturforschenden Gesellschaft aufgestellten Arten. „Museum Senckenbergianum”. 3, s. 262, 1845. (niem.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Chondrohierax, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2025-02-18] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chondrohierax [dostęp 2022-10-12] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cymindis [dostęp 2025-02-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Regerhinus [dostęp 2022-10-12] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pernini Blyth, 1850 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-15].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Młodszy homonim Cymindis Latreille, 1806 (Coleoptera); nie Cymindis Dumont, 1816; nie Cymindis Boie, 1826.

[4] Młodszy homonim Regerhinus Kaup, 1844 (Accipitridae).

[les-1] 1 2 R.P. Lesson. Index ornithologique. „L’Écho du Monde Savant et l’Hermès”. 10, s. 61, 1843. (fr.).

[swa-3] W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 209, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).

[kaup-5] J.J. Kaup. Ueber Falken. Mit besonderer Berücksichtigung der im Museum der Senckenbergischen naturforschenden Gesellschaft aufgestellten Arten. „Museum Senckenbergianum”. 3, s. 262, 1845. (niem.).

[win&inni-6] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Chondrohierax, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2025-02-18] (ang.).

[7] The Key to Scientific Names ↓, Chondrohierax [dostęp 2022-10-12] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Cymindis [dostęp 2025-02-18] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Regerhinus [dostęp 2022-10-12] .

[mie&kuz-10] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pernini Blyth, 1850 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-15].

[1]

[a]

[2]

[b]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]