Claire Bretécher

Claire Bretécher

Claire Bretécher w 1973
Data i miejsce urodzenia	17 kwietnia 1940 Nantes
Data i miejsce śmierci	10 lutego 2020 Paryż
Dziedzina sztuki	rysunek, komiks, malarstwo

Claire Bretécher (ur. 17 kwietnia 1940 w Nantes, zm. 10 lutego 2020 w Paryżu) – francuska rysowniczka, autorka komiksów (bande dessinée) i malarka. Uznawana za jedną z najwybitniejszych twórczyń w historii francuskiego komiksu oraz pierwszą kobietę, która zdobyła znaczącą pozycję w tym gatunku.

W młodości zrezygnowała ze studiów w szkole sztuk pięknych, ponieważ – jak wspominała – „rysownicy komiksów byli tam niemile widziani”. Przez pewien czas uczyła rysunku, a następnie zaczęła wykonywać ilustracje dla prasy należącej do grupy Bayard^[1].

W 1963 poznała René Goscinnego, który zaprosił ją do współpracy przy opowieści Facteur Rhésus publikowanej w satyrycznym piśmie „L’Os à moelle". Choć projekt nie był dla niej łatwy, zapoczątkował jej karierę w świecie komiksu. Wkrótce potem Bretécher współpracowała z magazynami „Tintin” (1965–1966) i „Record”, gdzie stworzyła serię Baratine et Molgaga. W latach 1967–1971 publikowała w tygodniku „Spirou”, m.in. cykle Gnangnan, Naufragés (z tekstem Raoula Cauvina) i Robin des foies (z tekstem Yvana Delporte’a)^[1].

Od 1969 związana była z magazynem „Pilote”, w którym ukazywały się jej serie Les Aventures de Cellulite – satyryczna, feministyczna opowieść o średniowiecznej księżniczce – oraz Salads de Saison.

W 1972 Bretécher współtworzyła magazyn „L’Écho des savanes” wraz z Nikitą Mandryką i Gotlibem. W kolejnych latach zyskała rozgłos dzięki serii Les Frustrés (Sfrustrowani), publikowanej pierwotnie w magazynie Le Nouvel Observateur, a następnie wydanej w formie albumów. Cykl ten, charakteryzujący się ironicznym i przenikliwym spojrzeniem na kwestie obyczajowe, społeczne i genderowe, uczynił z Bretécher jedną z najważniejszych obserwatorek francuskiego społeczeństwa lat 70^[2][1].

W 1976 filozof Roland Barthes nazwał ją „najlepszym socjologiem roku”, co artystka przyjęła z humorem^[2].

Po sukcesie Les Frustrés Bretécher kontynuowała twórczość komiksową, podejmując się także samodzielnego wydawania swoich albumów. W 1988 stworzyła postać Agrippine – rozkapryszonej nastolatki mierzącej się z problemami dojrzewania^[2]. Seria ta odniosła duży sukces i doczekała się ośmiu tomów (ostatni – Agrippine déconfite – ukazał się w 2009 roku). Na jej podstawie powstał serial animowany wyprodukowany przez Ellipse Animation i emitowany na antenie Canal+ od listopada 2001 roku (26 odcinków po 26 minut)^[1].

Oprócz komiksów Bretécher zajmowała się również malarstwem. Jej prace malarskie i rysunkowe – często autoportrety i portrety bliskich – zostały opublikowane w albumach Portraits (1983), Moments de lassitude (1999) oraz Portraits sentimentaux (2004)^[1][3].

Zmarła 10 lutego 2020 roku w wieku 79 lat^[2][4].

• Les Aventures de Cellulite (1969)
• Salades de saison (1973)
• Les Frustrés (1975–1980)
• La Vie passionnée de Thérèse d’Avila (1980)
• Agrippine (1988–2009)
• Portraits (1983)
• Moments de lassitude (1999)
• Portraits sentimentaux (2004)

• Claire Bretécher w bazie Lubimycztać.pl
• Claire Bretécher w bazie Goodreads