Consensus Tigurinus

Strona tytułowa wydania genewskiego z 1551 r.

Konsensus zuryski (łac. Consensus Tigurinus) – protestancki dokument opracowany w 1549 roku przez Jana Kalwina i Heinricha Bullingera.

Dokument ten miał na celu zjednoczenie kościołów protestanckich w kwestii doktryny sakramentów, szczególnie Wieczerzy Pańskiej. Poglądy Kalwina plasowały się pomiędzy stanowiskami Lutra i Zwingliego. Kalwin starał się zjednoczyć elementy prawdy obu stron za pomocą nauki o rzeczywistej duchowej obecności Chrystusa. Pierwszy szkic dokumentu zawierał 24 artykuły i został napisany przez Kalwina w listopadzie 1548 r. Następnie został skomentowany przez Bullingera, który kontynuował tradycję zwingliańską.

Treść

Ostatetczny dokument obejmował 26 artykułów dotyczących sakramentologii. Według Phillipa Shaffa, Kalwin i Bullinger zgadzali się, że:

„sakramenty same w sobie nie są skuteczne i nie udzielają łaski, ale że Bóg przez Ducha Świętego działa przez nie jako środki; że wewnętrzny skutek pojawia się tylko u wybranych; że dobro sakramentów polega na tym, że prowadzą nas do Chrystusa i są narzędziami łaski Bożej, która jest szczerze ofiarowana wszystkim; że w chrzcie otrzymujemy odpuszczenie grzechów, chociaż pochodzi ono przede wszystkim nie z chrztu, ale z krwi Chrystusa; że w Wieczerzy Pańskiej spożywamy i pijemy ciało i krew Chrystusa, nie za pośrednictwem cielesnej obecności ludzkiej natury Chrystusa, która jest w niebie, ale za pośrednictwem mocy Ducha Świętego i pobożnego wzniesienia naszej duszy do nieba.”[1]

Recepcja

Kalwin rozesłał dokument do kościołów w Szwajcarii, lecz synod w Bernie stanowczo sprzeciwiał się rygoryzmowi Kalwina. W maju 1549 roku Kalwin spotkał się w Zurychu z Williamem Farelem i Bullingerem, którzy zredagowali ostateczną wersję dokumentu, opublikowaną w Zurychu i Genewie w 1551 roku. Oryginał łaciński został przetłumaczony na język niemiecki przez Bullingera i na język francuski przez Kalwina[2].

Konsensus zuryski próbował połączyć doktrynę kalwińską i rozwiniętą doktrynę zwingliańską, sprzeciwiając się jednocześnie transsubstancjacji (poglądowi rzymskokatolickiemu) i unii sakramentalnej (poglądowi luterańskiemu). Konsensus został przyjęty przez kościoły w Zurychu, Genewie, Sankt Gallen, Szafuzie, Gryzonii, Neuchâtel i ostatecznie w Bazylei, co doprowadziło do wzajemnej zgody między nimi. Zostało ono „przyjaźnie przyjęte” we Francji i niektórych częściach Niemiec. Melanchton stwierdził, że po raz pierwszy zrozumiał Szwajcarów i nie będzie już przeciwko nim pisał. Konsensus został jednak zaatakowany przez luterańskiego teologa Joachima Westphala i „stał się niewinną okazją do drugiej wojny sakramentalnej”, o której wspomniano w Formule zgody[1].

Konsensus został dobrze przyjęty w Anglii, chwalił go Martin Bucer oraz Peter Martyr Vermigli.

Kalwin odmawiał odpowiedzi na publikowane ataki, dopóki nie zaczęły one powodować napięcia w stosunkach między luteranami a kościołem reformowanym, w szczególności na twierdzenie Westphala, że osoby popierające dokument były sakramentarianami[3]. Według Westphala w jego dziele Adversus cuiusdam sacramentarii falsam criminationem iusta defensio, in qua et eucharistiae causa agitur, Zwingli i Kalwin byli heretykami, ponieważ odrzucali pogląd o dosłownym spożywaniu ciała Chrystusa podczas Wieczerzy Pańskiej[2].

Przypisy

  1. 1 2 The Consensus of Zurich. A.D. 1549. W: Philip Schaff: Creeds of Christendom, with a History and Critical notes. T. I. s. 472.
  2. 1 2 Donald K. McKim: The Cambridge Companion to John Calvin. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2004, s. 194. ISBN 0-521-81647-5.
  3. ↑ Wulfert Greef: The Writings of John Calvin: An Introductory Guide. Louisville, Kentucky: Westminster John Knox Press, 2008, s. 178. ISBN 978-0-664-23230-6.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.