Crandallit

Crandallit
Ilustracja
okaz z Australii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

CaAl3(PO4)(PO3OH)(OH)6[1][2]

Twardość w skali Mohsa

5[1][2]

Przełam

nierówny/nieregularny[1][2]

Łupliwość

doskonała[1], wyraźna wg dwuścianu podstawowego[2]

Pokrój kryształu

słupkowy, igiełkowy[2], masywny[1]

Przezroczystość

przeświecający, nieprzezroczysty[1]

Układ krystalograficzny

trygonalny[1][2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1][2]

Gęstość

2,78–3,04 g/cm3[1][2]

Właściwości optyczne
Barwa

żółta, biała, szara, beżowa, kremowa[1][2]

Rysa

biała[1][2]

Połysk

półszklisty, woskowy, tłusty, jedwabisty, matowy, ziemisty[1], szklisty[2]

Współczynnik załamania

1,613–1,632 (jednoosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,011[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.BL.10[1]

Crandallit – minerał z gromady fosforanów[1].

Właściwości

Krystalizuje w układzie trygonalnym[1][2]. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, igiełkowym oraz masywnym[1][2]. Występuje w skupieniach promienistych[2]. Jest minerałem kruchym, przeświecającym do przezroczystego[1][2]. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk[1][2]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są stront, bar oraz żelazo[1].

Występowanie

Występuje w szczelinach bogatych w fosfor osadów, głównie żelazistych[1][2]. Spotykany ponadto w pegmatytach granitowych[1]. Towarzyszą mu zwykle waryscyt, wardyt, afmit, wavellit, kwarc, turkus, baryt, senegalit oraz gordonit[1][2].

Miejsce występowania

Występuje głównie w Australii, Argentynie, Austrii, Belgii, Brazylii, Czechach, we Francji, Niemczech, na Węgrzech, Japonii, Rosji, Hiszpanii i USA (Alabama, Arkansas, Nevada, Utah, New Hampshire)[1]. W Polsce występuje w Pustkowie Wilczkowskim w okolicach Kielc[1].

w towarzystwie waryscytu z Utah

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Crandallite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-10-18] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 276, ISBN 978-83-7073-816-7.