Cyprian Paczkowski
| Data i miejsce urodzenia |
28 września 1893 |
|---|---|
| Data śmierci |
25 maja 1947 |
| Prezydent Płocka | |
| Okres |
od 21 stycznia 1945 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik |
Zygmunt Jędrzejewski (do 1939) |
| Następca | |
Cyprian Paczkowski (ur. 28 września 1893 w Płocku, zm. 25 maja 1947[1]) – polski działacz partyjny i państwowy, żołnierz Legionów Polskich i funkcjonariusz służb bezpieczeństwa Polski Ludowej, od 21 do 23 stycznia 1945 prezydent Płocka.
Życiorys
Syn Wincentego i Marii[2], pochodził z rodziny inteligenckiej. Ukończył pięć klas gimnazjum[1]. Od 1914 służył w Legionach Polskich (1 Pułk Artylerii) w stopniu kaprala artylerii, walczył w I wojnie światowej. W latach 1917–1918 internowany w obozie jenieckim w Szczypiornie w następstwie kryzysu przysięgowego[2]. Podjął działalność w Komunistycznej Partii Polski, w 1923 skazany za to na 4 lata pozbawienia wolności[1]. Prawdopodobnie spędził łącznie około 10 lat w więzieniach w Płocku i Łęczycy[3]. W latach 1924–1927 używał fałszywego nazwiska Stanisław Piotrowski[2]. W drugiej połowie lat 30. pracował w zarządzie miejskim Płocka[4]. W okresie okupacji był pracownikiem podległych Niemcom rzeźni i następnie do stycznia 1945 tartaku w Płocku, działał w komunistycznej konspiracji. W 1942 był aresztowany przez Gestapo na około dwa tygodnie pod zarzutem słuchania nielegalnego radia[3].
Został członkiem Polskiej Partii Robotniczej. 21 stycznia 1945 został prezydentem Płocka z nadania władz radzieckich. Już 23 stycznia został aresztowany przez NKWD pod zarzutem współpracy z Gestapo, przy czym prawdopodobną przyczyną zatrzymania były walki frakcyjne wewnątrz PPR[1]. Osadzono go w obozie w Homlu, staraniem działaczy PPR uwolniono go na jesienią 1945. W styczniu 1946 podjął pracę w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Płocku kolejno jako referent, komendant ochrony urzędu i intendent. Zmarł z przyczyn naturalnych w kolejnym roku[3].
Jego postać była przez kilkadziesiąt lat pomijana w poczcie prezydentów miasta. Miał syna Cypriana juniora i córkę Józefę[3].
Przypisy
- 1 2 3 4 Jacek Pawłowicz: Ludzie płockiej bezpieki. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Płocku 1945–1956. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2007, s. 17, 18, 285, seria: Studia i materiały. ISBN 978-83-60464-29-8. [dostęp 2025-07-05].
- 1 2 3 Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2025-07-05].
- 1 2 3 4 Jakub Chojnacki. W sprawie trzydniowego prezydenta miasta Płocka Cypriana Paczkowskiego. „Notatki Płockie”, s. 16–22, 1988.
- ↑ Grzegorz Gołębiewski: Aleksander Wernik (1890–1954). Legionista, urzędnik, wiceprezydent Płocka. Płock: Książnica Płocka, 2019, s. 182, seria: Niezapomniani. ISBN 978-83-66228-06-1. [dostęp 2025-07-05].