Cystolepiota

Czubniczka
Ilustracja
Czubniczka łysawa (Cystolepiota seminuda)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

pieczarkowate

Rodzaj

czubniczka

Nazwa systematyczna
Cystolepiota Singer
Lilloa 25: 281 (1952)
Typ nomenklatoryczny

Cystolepiota constricta Singer

Cystolepiota Singer (czubniczka) – rodzaj grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Charakterystyka

Grzyby saprotroficzne wytwarzające owocniki podobne jak u rodzaju Lepiota (czubajeczka), różniące się od nich komórkowym, ścieralnym nalotem na powierzchni. Trama ich blaszkowego hymenoforu jest regularna. Zarodniki czubniczek mają pokrój eliptyczny, są gładkie i pozbawione pory rostkowej[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Rodzaj Cystolepiota utworzył Rolf Singer w 1952 r. Gatunkiem typowym jest Cystolepiota constricta Singer[1]. Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]

Gatunki występujące w Polsce:

  • Cystolepiota adulterina (F.H. Møller) Bon – czubniczka bukowa
  • Cystolepiota bucknallii (Berk. & Broome) Singer & Clémençon – czubniczka cuchnąca
  • Cystolepiota fumosifolia (Murrill) Vellinga 2006[4] – czubniczka żółtorozwierkowa[5]
  • Cystolepiota hetieri (Boud.) Singer – czubniczka omączona
  • Cystolepiota icterina F.H. Møller ex Knudsen 1978[4]
  • Cystolepiota moelleri Knudsen 1978[4] – czubniczka różowawa
  • Cystolepiota petasiformis (Murrill) Vellinga 2006[4]
  • Cystolepiota pulverulenta (Huijsman) Vellinga 1992 – tzw. kłaczkówka kosmata[6]
  • Cystolepiota seminuda (Lasch) Bon – czubniczka łysawa

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[3] i innych[4][5][7].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-09-15] (ang.).
  2. ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 208–209, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-29] (pol.).
  5. 1 2 Rekomendacja nr 4 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 5 lutego 2025 (pol.).
  6. ↑ Nazwę polską zarekomendowała w 2026 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów dla synonimu Pulverolepiota pulverulenta (Huijsman) Bon.
  7. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).