Czarny piątek
 Czarny piątek w Laramie (2013) | |
| Dzień |
piątek po Dniu Dziękczynienia |
|---|---|
| Państwa | |
Czarny piątek (ang. Black Friday) – piątek po Dniu Dziękczynienia, ostatni piątek listopada[a], początek sezonu zakupów przed Bożym Narodzeniem w Stanach Zjednoczonych. Od początku XXI wieku zwyczaj ten jest propagowany, z powodów komercyjnych, w coraz większej liczbie innych krajów.
W czarny piątek wiele sklepów czynnych jest w dodatkowych godzinach, niekiedy całą dobę, oferując jednodniowe okazje i obniżki cen. W Stanach Zjednoczonych jest on często najbardziej dochodowy dla sprzedawców w ciągu całego roku; tego dnia od wielu lat zakupów dokonuje ponad 100 milionów Amerykanów[1].
Od roku 2011 (na niewielką skalę także w poprzednich latach) także w Polsce jest to dzień, w którym rozpoczyna się sezon przedświątecznych promocji[2][3][4].
Pochodzenie terminu Czarny piątek
Najwcześniejsze dowody na wyrażenie Czarny Piątek pochodzą z Filadelfii. W 1961 roku policja z Filadelfii i Rochester użyła terminu Czarny piątek do określenia i opisania tłumu ludzi oraz korków powstałych na skutek rozpoczęcia przedświątecznych zakupów przez ludność Stanów Zjednoczonych. Czarny piątek rozprzestrzeniał się powoli. Po raz pierwszy w czasopiśmie The New York Times to określenie zostało użyte 29 listopada 1975 roku jako określenie „najbardziej ruchliwego dnia zakupów oraz ruchu w roku” w Filadelfii[5].
W 2015 r. Amazon.com jako pierwszy zaoferował oferty „Czarny piątek w lipcu” na tzw. Prime Day, obiecując lepsze oferty niż w Czarny piątek. Amazon powtórzył tę praktykę w 2016 i 2017 roku, a inne firmy zaczęły proponować podobne oferty.
Uwagi
- ↑ Jeśli 1 listopada przypada w czwartek, to w tym roku Black Friday nie jest ostatnim piątkiem listopada; w takim przypadku ostatnim piątkiem listopada jest 30 listopada. W latach 1975–2025 taka sytuacja miała miejsce 7 razy: 1979, 1984, 1990, 2001, 2007, 2012, 2018.
Przypisy
- ↑ „Czarny piątek” w USA: ruszyły świąteczne zakupy. Forbes, 26 listopada 2011. [dostęp 2018-11-23].
- ↑ Black Friday także w Polsce: Gdzie szukać promocji?. Wyborcza.pl, 27 listopada 2015. [dostęp 2018-11-23].
- ↑ Czarny Piątek w Polsce, czyli amerykańskie święto wyprzedaży nad Wisłą. Spider’s Web, 22 września 2016. [dostęp 2018-11-23].
- ↑ Historia Black Friday – skąd wzięła się tradycja gorących wyprzedaży?. blackfriday.pl. [dostęp 2018-09-07].
- ↑ Black Friday co to jest i gdzie znaleźć najlepsze okazje na BlackFriday?. hotshops.pl. [dostęp 2021-11-18]. [niewiarygodne źródło?]