Czesław Kupisiewicz

Czesław Eugeniusz Kupisiewicz

Data i miejsce urodzenia	13 lipca 1924 Sosnowiec
Data i miejsce śmierci	5 listopada 2015 Warszawa
Profesor nauk humanistycznych
Specjalność: dydaktyka ogólna, pedagogika porównawcza
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Doktorat	1959 Uniwersytet Warszawski
Profesura	1969
Polska Akademia Nauk
Status	członek rzeczywisty
Doktor honoris causa Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie – 2013
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Uniwersytet Warszawski
Okres zatrudn.	1951–1994
Uczelnia	Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi
Prorektor
Uczelnia	Uniwersytet Warszawski
Okres spraw.	1969–1972
Dziekan
Wydział	Psychologii i Pedagogiki UW
Okres spraw.	1973–1979
Odznaczenia

Czesław Eugeniusz Kupisiewicz (ur. 13 lipca 1924 w Sosnowcu, zm. 5 listopada 2015^[1][2] w Warszawie^[3]) – polski humanista, specjalista w dziedzinie pedagogiki, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego i dziekan Wydziału Psychologii i Pedagogiki tej uczelni, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.

Syn Franciszka i Konstancji^[3]. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stanisława Staszica. Szkoły tej jednak nie ukończył, ze względu na wybuch wojny^[4]. Studia wyższe odbył w Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1951 uzyskał tytuł magistra pedagogiki. Z tą uczelnią związana była również większość jego życia zawodowego. Od 1952 należał do PZPR^[5]. Na UW obronił doktorat w 1959, a w 1969 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych^[6][7]. W latach 1965–1969 był wicedyrektorem ds. badań resortowego Instytutu Badań Pedagogicznych. W 1969 został prorektorem Uniwersytetu Warszawskiego. Funkcję tę pełnił przez dwa lata^[8]. W latach 1970–1973 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego w Komisji Ekspertów do Opracowania Raportu o Stanie Oświaty w PRL^[6]. Od 1973 przez sześć lat pełnił funkcję dziekana Wydziału Psychologii i Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego^[9][8]. W 1976 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a w 1986 jej członkiem rzeczywistym^[10]. Od 1978 przez sześć lat był redaktorem naczelnym „Rocznika Pedagogicznego”, a przez kolejnych siedem lat redaktorem naczelnym „Kwartalnika Pedagogicznego” (do 1991). Od 1982 był członkiem Rady Naukowej Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu^[11]. W 1994 został emerytowanym profesorem UW, kontynuując działalność naukową. W latach 1990–2007 był członkiem Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, a w latach 1998–2000 przewodniczącym Rady Naukowej Stowarzyszenia Oświatowców Polskich.

Obszar jego zainteresowań obejmował dydaktykę ogólną, historię wychowania i myśli pedagogicznej, a także pedagogikę ogólną i porównawczą^[6]. Był autorem licznych publikacji z zakresu dydaktyki i pedagogiki. Jest autorem jednego z najpopularniejszych w Polsce podręczników do dydaktyki^[12][4]. Do najważniejszych należy 27 publikacji zwartych, z których 7 przetłumaczono na inne języki. Był redaktorem naukowych 10 dzieł zbiorowych.

W czasie swojej pracy na uczelni wypromował 26 doktorów nauk humanistycznych^[8].

Oprócz funkcji kierowniczych na Uniwersytecie Warszawskim i w instytucjach związanych z nauką był członkiem wielu organizacji naukowych i dydaktycznych. Był między innymi członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Nauk o Wychowaniu IAES, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów oraz ekspertem UNESCO do spraw szkolnictwa wyższego^[6][8].

Zmarł w Warszawie, pochowany 13 listopada 2015 na cmentarzu komunalnym Północnym^[13] (kwatera S-II-3-3-12)^[14].

• „O efektywności nauczania problemowego” (1960)
• „Niepowodzenia dydaktyczne. Przyczyny i niektóre środki zaradcze” (1964) - trzy wydania
• „O zapobieganiu drugoroczności” (1966)
• „Nauczanie programowane” (1966) - pięć wydań
• „Podstawy dydaktyki” (1973) - osiemnaście wydań
• „Nauczanie programowane w szkolnictwie wyższym”(1974)
• „Metody programowania dydaktycznego” (1974)
• „Przemiany edukacyjne w świecie” (1978)
• „Szkolnictwo w procesie przebudowy” (1982)
• „Paradygmaty i wizje reform oświatowych” (1985) - cztery wydania
• „Kierunki przebudowy szkolnictwa w krajach uprzemysłowionych” (1988)
• „Zarys przebudowy systemu szkolnego w Polsce” (1988)
• „Koncepcje reform szkolnych w latach osiemdziesiątych” (1991)
• „Koncepcje reform szkolnych w latach 80.” (1992)
• „Propozycje i kierunki reform szkolnych w USA, Anglii i Polsce na przełomie lat 80. i 90.” (1994)
• „Koncepcje reform szkolnych w wybranych krajach świata na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych” (1995)
• „O reformach szkolnych. Wybór rozpraw i artykułów z lat 1977–1999” (1999)
• „Rzecz o kształceniu. Wybór rozpraw i artykułów” (1999)
• „Wybrane problemy teorii i praktyki pedagogicznej na progu XXI wieku” (2003)
• „Projekty reform edukacyjnych w świecie” (2006)
• „Szkoła w XX wieku” (2006) - dwa wydania
• „Słownik pedagogiczny” (2009)
• „Szkice z dziejów dydaktyki” (2010)
• „Z dziejów teorii i praktyki wychowania” (2012)
• „Dydaktyka. Podręcznik akademicki” (2012)
• „Okazjonalne wykłady pedagogiczne” (2012)

Źródło:^[8][15].

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1979)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1963)
• Srebrny Krzyż Zasługi (1953)
• Odznaka tytułu honorowego Zasłużony Nauczyciel PRL (1983)
• Odznaka „Zasłużony dla Miasta Sosnowca” (2009)^[16]
• Medal Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy „za wybitne osiągnięcia naukowe” (2005)

• Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)^[17]
• Nagroda „Trybuny Ludu” I stopnia (1985)^[18]
• tytuł „Nauczyciela nauczycieli” przyznany przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania oraz „Głos Nauczycielski” (2005)^[6][8]
• tytuł doktora honoris causa Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie (2013)^[15][2]
• nagrody Ministra Nauki (pięciokrotnie nagroda I stopnia) i Rektora Uniwersytetu Warszawskiego (czterokrotnie nagroda I stopnia)