Czwórstyk

Czwórstyk – punkt geograficzny u zbiegu granic czterech państw czy innych jednostek geograficznych, analogiczny do trójstyku. Idealny czwórstyk jest bardzo rzadko występującym przypadkiem.

Między 4 gminami (województwo łódzkie, powiat tomaszowski), gdyż 3 metrowa granica między gminami Budziszewice a Czerniewice udaremnia wystąpienie czwórstyku, który by łączył gminy^[9]:

• Budziszewice;
• Czerniewice;
• Lubochnia;
• Żelechlinek.

Bardzo bliski zjawisku czwórstyku w latach 1967–1990 (do zjednoczenia obydwu państw jemeńskich) był układ granic w cieśninie Bab al-Mandab między: Etiopią, Dżibuti, Jemenem Północnym i Jemenem Południowym. Na zachodnim, afrykańskim brzegu Morza Czerwonego do cieśniny Bab al-Mandab w pobliżu jej najwęższego miejsca (ok. 26 km) schodziła granica między Etiopią a Dżibuti (do 1977 Francuskie Terytorium Afarów i Isów) zaś na wschodnim, azjatyckim (Półwysep Arabski) – granica między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym (do którego należała wyspa Perim).

Obecnie idealny czwórstyk między państwami nigdzie nie występuje, ale są miejsca, gdzie dwa trójstyki znajdują się bardzo blisko siebie:

• Botswana, Namibia, Zambia, Zimbabwe – granica botswańsko-zambijska ma długość zaledwie około 135 metrów^[10];
• Turcja, Iran, Azerbejdżan, Armenia – granica azersko-turecka (Azerbejdżan graniczy z Turcją poprzez swoją eksklawę, Nachiczewańską Republikę Autonomiczną) na rzece Araks wynosi 9 kilometrów i będąc jedną z najkrótszych granic państwowych na świecie oddziela od siebie trójstyki: turecko-azersko-armeński i turecko-azersko-irański;
• Egipt, Izrael, Jordania, Arabia Saudyjska – granice tych 4 państw schodzą do Zatoki Akaba, lecz choć są blisko siebie, nie tworzą w niej punktu czwórstyku;
• Szwajcaria, Niemcy, Austria, Liechtenstein – dwa trójstyki granic: Szwajcarii, Niemiec i Austrii (na Jeziorze Bodeńskim) oraz Szwajcarii, Austrii i Liechtensteinu są od siebie oddalone ok. 30 km w linii prostej;
• Pakistan, Afganistan, Tadżykistan, Chiny. Odległość między trójstykami granic Afganistanu, Tadżykistanu i Chin, oraz Afganistanu, Pakistanu (zajęta przez Pakistan północna część Kaszmiru) i Chin wynosi w linii prostej ok. 35 km;
• Czarnogóra, Kosowo, Serbia i Albania – trójstyk Czarnogóry, Kosowa i Serbii oddalony jest w linii prostej o 38 km od trójstyku Albanii, Kosowa i Czarnogóry;
• Maroko, Algieria, Sahara Zachodnia, Mauretania – trójstyk granic tych trzech pierwszych krajów oddalony jest od granicy mauretańskiej o 39 km^[11];
• Mongolia, Chiny, Rosja, Kazachstan – w rejonie Ałtaju Mongolskiego granice tych 4 państw zbiegają się blisko siebie tworząc 2 trójstyki: rosyjsko-mongolsko-chiński i rosyjsko-kazachsko-chiński, oddzielone granicą chińsko-rosyjską, która w tym miejscu ma długość 55 km.

Antarktyda:
Biorąc pod uwagę roszczenia terytorialne na Antarktydzie – które mocą Traktatu Antarktycznego zostały zawieszone do 2041 roku – biegun południowy byłby miejscem zetknięcia się granic stref wpływów aż 6 państw („sześciostyk”), są to: Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zelandia i Wielka Brytania.

Arktyka:
Podobna sytuacja ma miejsce w Arktyce, której statusu nie uregulowano jednak dotąd żadną umową międzynarodową. Według teorii sektorów Arktyka powinna zostać podzielona między: Rosję, USA (Alaska), Kanadę, Danię (Grenlandia) oraz Norwegię, w związku z czym biegun północny stanowiłby punkt zetknięcia się granic tych 5 państw („pięciostyk”)^[12].

 Filipiny:
W prowincji Albay na szczycie wulkanu Mayon stykają się granice ośmiu gmin – w tym miasta Legazpi, stolicy prowincji.

• 
  Projektowany podział Antarktyki na sektory
• 
  Projektowany podział Arktyki na sektory
• 
  Prowincja Albay na Filipinach. Na szczycie wulkanu Mayon stykają się granice ośmiu gmin

Bliski pięciostyku był w przeszłości układ granic w rejonie afrykańskiego jeziora Czad. W latach 1922-61 trójstyk Francuskiej Afryki Równikowej (od 1960 Czad), Kamerunu Francuskiego (od 1960 Kamerun), Federacji Nigerii (od 1960 Nigerii) był oddalony o ok. 30 mil od północnego krańca granicy Kamerunu Brytyjskiego w tym rejonie (w 1961 tę część przyłączono do Nigerii) oraz mniej więcej w takiej samej odległości od granicy Francuskiej Afryki Zachodniej (od 1960 Nigru)^[13].