Dag Johan Haugerud
![]() Dag Johan Haugerud ze Złotym Niedźwiedziem za Sny o miłości (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia |
30 grudnia 1964 |
|---|---|
| Zawód |
reżyser, scenarzysta, pisarz |
| Lata aktywności |
od 1999 |
Dag Johan Haugerud (ur. 30 grudnia 1964 w Eidsbergu[1]) – norweski pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy.
Biografia
Haugerud dorastał w Eidsbergu. Ukończył bibliotekoznawstwo na ówczesnej Szkole Wyższej w Oslo (dzisiaj Oslomet), filmoznawstwo na Uniwersytecie Sztokholmskim, teatrologię na Uniwersytecie w Oslo oraz studia kreatywnego pisania w Szkole Wyższej w Telemarku[2].
Kariera filmowa
Pierwsze filmy
Haugerud nakręcił kilka filmów krótkometrażowych, zanim w 2012 roku napisał i wyreżyserował swój pierwszy film fabularny Som du ser meg. W 2013 roku otrzymał za niego norweskie nagrody filmowe Amanda w kategoriach najlepszy reżyser i najlepszy scenariusz[3].
Barn (2019)
Jego drugim filmem fabularnym był Barn z 2019 roku. Otrzymał za niego Nagrodę Amandy w 2020 za najlepszą reżyserię i najlepszy scenariusz[4].
Trylogia Seks, Sny o miłości, Miłość (2024)
W lutym 2024 roku norweską premierę miał jego trzeci pełnometrażowy film Haugeruda, Seks. Jest on pierwszą częścią trylogii Seks, Sny o miłości, Miłość, która opowiada „o seksualności, tęsknocie i różnego rodzaju marzeniach we współczesnym Oslo”, napisanej i wyreżyserowanej przez Haugeruda[5].
Dwa kolejne filmy, Sny o miłości i Miłość, miały swoje premiery kinowe odpowiednio w październiku i grudniu tego samego roku. Krytyk filmowy norweskiego nadawcy publicznego NRK przyznał Miłości pięć na pięć gwiazdek i stwierdził, że film jest „kolejnym dowodem na to, że Dag Johan Haugerud […] jest jednym z naszych najlepszych filmowców”[6].
Seks zdobył trzy nagrody na Festiwalu Filmowym w Berlinie w 2024 r. oraz cztery Nagrody Amandy w 2024, z czego dwie trafiły do samego Haugeruda za reżyserię i scenariusz. Na Festiwalu Filmowym w Berlinie w lutym 2025 r. Sny o miłości zdobyły Złotego Niedźwiedzia dla najlepszego filmu, jako pierwszy norweski film w historii[7]. W 2025 roku Miłość i Sny o miłości otrzymały w sumie dziewięć nominacji do nagrody Amandy, z czego sam Haugerud był nominowany za reżyserię Snów o miłości i scenariusz Miłości[8].
Twórczość literacka
Oprócz scenariuszy, Haugerud opublikował również kilka powieści. W 2016 roku otrzymał Nagrodę Słuchaczy za Powieść za Enkle atonale stykker for barn[9].
Jesienią 2025 roku opublikował swoją piątą powieść zatytułowaną Sjelesorg, która w 2026 otrzymała nominację do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej[10].
W recenzji powieści, krytyczka literacka norweskiego nadawcy publicznego NRK podkreślił talent Haugeruda do pisania dialogów:
„Rozmowy u Haugeruda toczą się niemal tak, jakbyś siedział obok przyjaciela na kanapie albo rozmawiał z kolegami podczas lunchu. Myślą przewodnią twórczości Haugeruda jest codzienność, ale też gra między ludźmi - zarówno to, co się mówi, jak i to, co dzieje się poprzez spojrzenia i gesty”.[11]
Bibliografia
Powieści[12]
- 1999: Noe med natur (powieść), Tiden forlag
- 2002: Den som er veldig sterk, må også være veldig snill (powieść), Tiden forlag
- 2011: Hva jeg betyr (powieść), Oktober forlag
- 2016: Enkle atonale stykker for barn (powieść), Oktober forlag
- 2025: Sjelesorg (powieść), Oktober forlag
Filmografia[1]
- 1998: 16 Living Clichés (film krótkometrażowy)
- 1999: Fancine (film krótkometrażowy)
- 2000: Utukt (film krótkometrażowy, część filmu 7 dødssyndene)
- 2001: Clinton – musical (Clinton the musikal – 4 minuty)
- 2002: Lust (film krótkometrażowy, część filmu Courts mais Gay: Tome 4 )
- 2003: Mot huset (krótkometrażowy film, 10 minut)
- 2005: Thomas Hylland Eriksen og historien om Origamijenta(krótki film fabularny – 51 minut)
- 2006: Trøbbel (film krótkometrażowy, część filmu Echa Ibsena – 28 minut)
- 2012: Som du ser meg (film fabularny)
- 2014: Det er meg du vil ha (krótki film fabularny – 53 minuty)
- 2019: Barn (film fabularny)
- 2020: Lyset fra sjokoladefabrikken (65 minut)
- 2024: Seks
- 2024: Miłość
- 2024: Sny o miłości
Nagrody i wyróżnienia
Filmowe
- Nagroda Amandy 2013 w kategorii najlepsza reżyseria za Som du ser meg[3]
- Nagroda Amandy 2013 w kategorii najlepszy scenariusz do filmu Som du ser meg[3]
- Nagroda Amandy 2020 w kategorii najlepsza reżyseria za Barn[4]
- Nagroda Amandy 2020 w kategorii najlepszy scenariusz za Barn[4]
- Nagroda Filmowa Rady Nordyckiej 2020 za Barn[13]
- Nagroda Amandy 2024 w kategorii najlepszy reżyser za Seks[8]
- Nagroda Amandy 2024 w kategorii najlepszy scenariusz do filmu Seks[8]
- Nagroda Filmowa Rady Nordyckiej 2024 za film Seks[14]
- Złoty Niedźwiedź na 75. MFF w Berlinie (2025) za Sny o miłości[15]
- Nagroda Krytyków Filmowych FIPRESCI na 75. MFF w Berlinie (2025) za Sny o miłości[16]
Literackie
- Nagroda Słuchaczy za Powieść 2016 za Enkle atonale stykker for barn[17]
- Nominacja do Nagrody Słuchaczy za Powieść 2025 za Sjelesorg[18]
- Nominacja do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej 2026 za Sjelesorg[10]
Przypisy
- 1 2 IMDb [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
- ↑ MASTERCLASS: DAG JOHAN HAUGERUD [online], Giornate degli Autori [dostęp 2026-04-02] (ang.).
- 1 2 3 Foto: Jan Gunnar Furuly, Han ble kongen av Amanda [online], www.aftenposten.no, 16 sierpnia 2013 [dostęp 2026-04-02] (norw. bokmål).
- 1 2 3 IMDb [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
- ↑ Viaplay Group er en av Nordens ledende underholdningsleverandører I. Norge står vi bak strømmetjenesten Viaplay samt en rekke TV-kanaler i inni, Viaplay lager stjernespekket norsk filmtrilogi [online], presse.viaplaygroup.no [dostęp 2026-04-02] (norw.).
- ↑ Birger Vestmo, «Varm, vittig og humanistisk» [online], NRK, 6 września 2024 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
- ↑ Lillian Bikset, Karen Frøsland Nystøyl, Dag Johan Haugerud [online], Store norske leksikon, 3 listopada 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw.).
- 1 2 3 IMBd [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
- ↑ Thomas Espevik, Dag Johan Haugerud vant P2-lytternes romanpris [online], NRK, 28 stycznia 2017 [dostęp 2026-04-02] (norw. bokmål).
- 1 2 Här är de nominerade till Nordiska rådets litteraturpris 2026 [online], www.norden.org [dostęp 2026-03-22] (szw.).
- ↑ Anne Cathrine Straume, «Storheten ligger i dialogene» [online], NRK, 15 października 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
- ↑ Dag Johan Haugerud [online], oktober.no [dostęp 2026-04-02].
- ↑ Här är vinnarna av Nordiska rådets priser 2020 [online], www.norden.org [dostęp 2026-04-02] (szw.).
- ↑ Vinnare av Nordiska rådets filmpris 2024 | Nordiskt samarbete [online], www.norden.org [dostęp 2026-04-02] (szw.).
- ↑ Dreams triumphs in Berlin: the final part of Dag Johan Haugerud’s trilogy carries off the festival’s biggest prize, The Golden Bear [online], Nordisk Film & TV Fond [dostęp 2026-04-02] (ang.).
- ↑ Scott Roxborough, Berlin: Fipresci International Film Critic Award Winners [online], The Hollywood Reporter, 22 lutego 2025 [dostęp 2026-04-02] (ang.).
- ↑ Thomas Espevik, Dag Johan Haugerud vant P2-lytternes romanpris [online], NRK, 28 stycznia 2017 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
- ↑ Knut Anders Finnset, Her er de nominerte til Lytternes romanpris 2025 [online], NRK, 11 grudnia 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
Linki zewnętrzne
- Dag Johan Haugerud w bazie IMDb (ang.)
