Dag Johan Haugerud

Dag Johan Haugerud
Ilustracja
Dag Johan Haugerud ze Złotym Niedźwiedziem za Sny o miłości (2025)
Data i miejsce urodzenia

30 grudnia 1964
Eidsberg

Zawód

reżyser, scenarzysta, pisarz

Lata aktywności

od 1999

Dag Johan Haugerud (ur. 30 grudnia 1964 w Eidsbergu[1]) – norweski pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy.

Biografia

Haugerud dorastał w Eidsbergu. Ukończył bibliotekoznawstwo na ówczesnej Szkole Wyższej w Oslo (dzisiaj Oslomet), filmoznawstwo na Uniwersytecie Sztokholmskim, teatrologię na Uniwersytecie w Oslo oraz studia kreatywnego pisania w Szkole Wyższej w Telemarku[2].

Kariera filmowa

Pierwsze filmy

Haugerud nakręcił kilka filmów krótkometrażowych, zanim w 2012 roku napisał i wyreżyserował swój pierwszy film fabularny Som du ser meg. W 2013 roku otrzymał za niego norweskie nagrody filmowe Amanda w kategoriach najlepszy reżyser i najlepszy scenariusz[3].

Barn (2019)

Jego drugim filmem fabularnym był Barn z 2019 roku. Otrzymał za niego Nagrodę Amandy w 2020 za najlepszą reżyserię i najlepszy scenariusz[4].

Trylogia Seks, Sny o miłości, Miłość (2024)

W lutym 2024 roku norweską premierę miał jego trzeci pełnometrażowy film Haugeruda, Seks. Jest on pierwszą częścią trylogii Seks, Sny o miłości, Miłość, która opowiada „o seksualności, tęsknocie i różnego rodzaju marzeniach we współczesnym Oslo”, napisanej i wyreżyserowanej przez Haugeruda[5].

Dwa kolejne filmy, Sny o miłości i Miłość, miały swoje premiery kinowe odpowiednio w październiku i grudniu tego samego roku. Krytyk filmowy norweskiego nadawcy publicznego NRK przyznał Miłości pięć na pięć gwiazdek i stwierdził, że film jest „kolejnym dowodem na to, że Dag Johan Haugerud […] jest jednym z naszych najlepszych filmowców”[6].

Seks zdobył trzy nagrody na Festiwalu Filmowym w Berlinie w 2024 r. oraz cztery Nagrody Amandy w 2024, z czego dwie trafiły do samego Haugeruda za reżyserię i scenariusz. Na Festiwalu Filmowym w Berlinie w lutym 2025 r. Sny o miłości zdobyły Złotego Niedźwiedzia dla najlepszego filmu, jako pierwszy norweski film w historii[7]. W 2025 roku Miłość i Sny o miłości otrzymały w sumie dziewięć nominacji do nagrody Amandy, z czego sam Haugerud był nominowany za reżyserię Snów o miłości i scenariusz Miłości[8].

Twórczość literacka

Oprócz scenariuszy, Haugerud opublikował również kilka powieści. W 2016 roku otrzymał Nagrodę Słuchaczy za Powieść za Enkle atonale stykker for barn[9].

Jesienią 2025 roku opublikował swoją piątą powieść zatytułowaną Sjelesorg, która w 2026 otrzymała nominację do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej[10].

W recenzji powieści, krytyczka literacka norweskiego nadawcy publicznego NRK podkreślił talent Haugeruda do pisania dialogów:

„Rozmowy u Haugeruda toczą się niemal tak, jakbyś siedział obok przyjaciela na kanapie albo rozmawiał z kolegami podczas lunchu. Myślą przewodnią twórczości Haugeruda jest codzienność, ale też gra między ludźmi - zarówno to, co się mówi, jak i to, co dzieje się poprzez spojrzenia i gesty”.[11]

Bibliografia

Powieści[12]

  • 1999: Noe med natur (powieść), Tiden forlag
  • 2002: Den som er veldig sterk, må også være veldig snill (powieść), Tiden forlag
  • 2011: Hva jeg betyr (powieść), Oktober forlag
  • 2016: Enkle atonale stykker for barn (powieść), Oktober forlag
  • 2025: Sjelesorg (powieść), Oktober forlag

Filmografia[1]

  • 1998: 16 Living Clichés (film krótkometrażowy)
  • 1999: Fancine (film krótkometrażowy)
  • 2000: Utukt (film krótkometrażowy, część filmu 7 dødssyndene)
  • 2001: Clinton – musical (Clinton the musikal – 4 minuty)
  • 2002: Lust (film krótkometrażowy, część filmu Courts mais Gay: Tome 4 )
  • 2003: Mot huset (krótkometrażowy film, 10 minut)
  • 2005: Thomas Hylland Eriksen og historien om Origamijenta(krótki film fabularny – 51 minut)
  • 2006: Trøbbel (film krótkometrażowy, część filmu Echa Ibsena – 28 minut)
  • 2012: Som du ser meg (film fabularny)
  • 2014: Det er meg du vil ha (krótki film fabularny – 53 minuty)
  • 2019: Barn (film fabularny)
  • 2020: Lyset fra sjokoladefabrikken (65 minut)
  • 2024: Seks
  • 2024: Miłość
  • 2024: Sny o miłości

Nagrody i wyróżnienia

Filmowe

  • Nagroda Amandy 2013 w kategorii najlepsza reżyseria za Som du ser meg[3]
  • Nagroda Amandy 2013 w kategorii najlepszy scenariusz do filmu Som du ser meg[3]
  • Nagroda Amandy 2020 w kategorii najlepsza reżyseria za Barn[4]
  • Nagroda Amandy 2020 w kategorii najlepszy scenariusz za Barn[4]
  • Nagroda Filmowa Rady Nordyckiej 2020 za Barn[13]
  • Nagroda Amandy 2024 w kategorii najlepszy reżyser za Seks[8]
  • Nagroda Amandy 2024 w kategorii najlepszy scenariusz do filmu Seks[8]
  • Nagroda Filmowa Rady Nordyckiej 2024 za film Seks[14]
  • Złoty Niedźwiedź na 75. MFF w Berlinie (2025) za Sny o miłości[15]
  • Nagroda Krytyków Filmowych FIPRESCI na 75. MFF w Berlinie (2025) za Sny o miłości[16]

Literackie

Przypisy

  1. 1 2 IMDb [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
  2. ↑ MASTERCLASS: DAG JOHAN HAUGERUD [online], Giornate degli Autori [dostęp 2026-04-02] (ang.).
  3. 1 2 3 Foto: Jan Gunnar Furuly, Han ble kongen av Amanda [online], www.aftenposten.no, 16 sierpnia 2013 [dostęp 2026-04-02] (norw. bokmål).
  4. 1 2 3 IMDb [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
  5. ↑ Viaplay Group er en av Nordens ledende underholdningsleverandører I. Norge står vi bak strømmetjenesten Viaplay samt en rekke TV-kanaler i inni, Viaplay lager stjernespekket norsk filmtrilogi [online], presse.viaplaygroup.no [dostęp 2026-04-02] (norw.).
  6. ↑ Birger Vestmo, «Varm, vittig og humanistisk» [online], NRK, 6 września 2024 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
  7. ↑ Lillian Bikset, Karen Frøsland Nystøyl, Dag Johan Haugerud [online], Store norske leksikon, 3 listopada 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw.).
  8. 1 2 3 IMBd [online], www.imdb.com [dostęp 2026-04-02].
  9. ↑ Thomas Espevik, Dag Johan Haugerud vant P2-lytternes romanpris [online], NRK, 28 stycznia 2017 [dostęp 2026-04-02] (norw. bokmål).
  10. 1 2 Här är de nominerade till Nordiska rådets litteraturpris 2026 [online], www.norden.org [dostęp 2026-03-22] (szw.).
  11. ↑ Anne Cathrine Straume, «Storheten ligger i dialogene» [online], NRK, 15 października 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
  12. ↑ Dag Johan Haugerud [online], oktober.no [dostęp 2026-04-02].
  13. ↑ Här är vinnarna av Nordiska rådets priser 2020 [online], www.norden.org [dostęp 2026-04-02] (szw.).
  14. ↑ Vinnare av Nordiska rådets filmpris 2024 | Nordiskt samarbete [online], www.norden.org [dostęp 2026-04-02] (szw.).
  15. ↑ Dreams triumphs in Berlin: the final part of Dag Johan Haugerud’s trilogy carries off the festival’s biggest prize, The Golden Bear [online], Nordisk Film & TV Fond [dostęp 2026-04-02] (ang.).
  16. ↑ Scott Roxborough, Berlin: Fipresci International Film Critic Award Winners [online], The Hollywood Reporter, 22 lutego 2025 [dostęp 2026-04-02] (ang.).
  17. ↑ Thomas Espevik, Dag Johan Haugerud vant P2-lytternes romanpris [online], NRK, 28 stycznia 2017 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).
  18. ↑ Knut Anders Finnset, Her er de nominerte til Lytternes romanpris 2025 [online], NRK, 11 grudnia 2025 [dostęp 2026-03-22] (norw. bokmål).

Linki zewnętrzne