Daniel Spoerri

Daniel Spoerri

Data i miejsce urodzenia	27 marca 1930 Gałacz
Data i miejsce śmierci	6 listopada 2024 Wiedeń
Narodowość	rumuńska

Daniel Spoerri (ur. 27 marca 1930 w Gałaczu, zm. 6 listopada 2024 w Wiedniu^[1])^[2] – artysta awangardowy, współzałożyciel grupy Nouveaux Réalistes oraz związany z ruchem Fluxus.

Urodził się jako Daniel Feinstein. Po śmierci ojca, pastora protestanckiego, podczas II wojny światowej jego matka, pochodzenia szwajcarskiego, uciekła z dziećmi do Zurychu. Tam został adoptowany przez swojego wuja, profesora Theophila Spoerriego, rektora Uniwersytetu w Zurychu, i przyjął jego nazwisko. Początkowo był tancerzem i choreografem, a następnie poświęcił się sztuce wizualnej.

Od końca lat 50. XX wieku mieszkał w Paryżu, gdzie założył Éditions MAT (Multiplication d’Art Transformable) – pierwsze wydawnictwo produkujące i sprzedające trójwymiarowe „multiples”. W 1960 roku stworzył swoje pierwsze tableaux-pièges (obrazy-pułapki) – kompozycje złożone z resztek posiłków, naczyń i sztućców przymocowanych do blatu, które następnie wieszał pionowo jak obrazy. Prace te utrwalały przypadkowe momenty codzienności, nadając im charakter artystyczny i symboliczny.

Spoerri rozwijał też koncepcję Eat Art, łącząc sztukę z jedzeniem i rytuałem. W 1997 roku założył we włoskiej miejscowości Seggiano park rzeźb Il Giardino di Daniel Spoerri, prezentujący jego własne prace oraz dzieła zaprzyjaźnionych artystów. W 2005 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela Seggiano.

W ostatnich latach życia mieszkał w Wiedniu. W 2019 roku austriacka reżyserka Anja Salomonowitz zrealizowała film Dieser Film ist ein Geschenk (Ten film jest prezentem), poetycki portret, w którym Spoerri występuje razem z jej synem Oskarem Salomonowitzem (2008–2020), rozważając tematy sztuki, pamięci i przemijania.

Tworzył m.in. tableaux pieges (obrazy-pułapki), które stanowiły nowy rodzaj martwej natury. Były to naczynia, sztućce, resztki jedzenia i inne przedmioty przyklejone do blatu czy też innego podłoża, na którym zostały znalezione, po to, aby można je było eksponować w formie obrazu. Przykład można zobaczyć w Muzeum Sztuki w Łodzi (Zjedzone przez Katarzynę i przyjaciół, 1991). Spod jego rąk wyszło także wiele kolaży, w których często były zestawiane przedmioty konsumpcji z obiektami kultu.

• Wiersze prozą, 1959–1960, technika mieszana na desce, Tate Liverpool
• Kichka's Breakfast I, 1960, rzeźba – krzesło zawieszone na ścianie z płytą na siedzeniu, a na niej kubek do kawy, puszki, popielniczka, łyżki itp., Museum of Modern Art w Nowym Jorku

• Il Giardino di Daniel Spoerri [online], www.danielspoerri.org [dostęp 2020-03-27]  (ang. • niem. • wł.). strona główna serwisu