Danuta Małecka

Danuta Anna Małecka

D. Małecka w 1975 r.
Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	8 czerwca 1929 Zamczysko (pow. krzemieniecki)
Data i miejsce śmierci	10 czerwca 2010 Warszawa
Zawód, zajęcie	geolog
profesor nauk przyrodniczych
Specjalność: hydrogeologia, ochrona wód podziemnych
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Doktorat	1968
Habilitacja	1979
Profesura	14 stycznia 1992
Instytut	Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej
Wydział	Geologii
Odznaczenia

Danuta Anna Małecka z domu Auterhoff (ur. 8 czerwca 1929 w Zamczysku koło Krzemieńca, zm. 10 czerwca 2010 w Warszawie) – polska geolog, profesor nauk przyrodniczych, specjalistka w zakresie hydrogeologii regionalnej, w szczególności hydrogeologii regionalnej Karpat fliszowych i Podhala. Współtwórczyni warszawskiej uniwersyteckiej szkoły hydrogeologicznej^[1].

Urodziła się w rodzinie ziemiańskiej. Jej matka Józefa Auterhoff z Rossowskich była nauczycielką, a ojciec Jerzy Auterhoff był wójtem gminy Szumsk w powiecie krzemienieckim. Naukę w szkole podstawowej w Szumsku przerwała wojna. W 1939 r. ojciec, jako oficer rezerwy został powołany do wojska, a matka wraz z córką zostały 13 kwietnia 1940 roku deportowane przez NKWD do północnego Kazachstanu, gdzie spędziły sześć lat pracując w Kołchozie. Po powrocie do Polski w 1946 zamieszkała w Łodzi. W 1952 uzyskała świadectwo dojrzałości, a następnie podjęła studia na Uniwersytecie Łódzkim. Po dwóch latach przeniosła się na Uniwersytet Warszawski, gdzie w 1959 ukończyła studia geologiczne na kierunku geologia czwartorzędu.

W 1968 uzyskała stopień doktora nauk przyrodniczych, a w 1979 habilitację na podstawie rozprawy Rejonizacja hydrogeologiczna Karpat fliszowych oraz Hydrogeologia Podhala. W 1991 otrzymała tytuł profesora nauk przyrodniczych nadany przez prezydenta Lecha Wałęsę^[2][3].

Specjalizowała się w hydrogeologii Karpat, Tatr i Podhala. Prowadziła wieloletnie badania terenowe, m.in. sieć stacjonarnych obserwacji hydrologicznych i hydrogeologicznych w Tatrzańskim Parku Narodowym. Była to sieć wodowskazów kontrolujących reżim hydrogeologiczny i hydrologiczny wszystkich wywierzysk i potoków tatrzańskich. W celu umożliwienia szczegółowych badań terenowych, zwłaszcza monitoringowych, zorganizowała — przy poparciu Dyrekcji Tatrzańskiego Parku Narodowego — stację badawczą oraz laboratorium na Łysej Polanie, działające przez ponad 20 lat. Wyniki badań pozwoliły na stwierdzenie, że tak różne pod względem geologicznym Tatry, Podhale i Pieniny stanowią jedną jednostkę hydrogeologiczną.

Jest autorką i współautorką licznych opracowań, m.in. Rejonizacji Hydrogeologicznej Karpat Fliszowych (1978), Hydrogeologii Podhala (1981), The thermal waters of Podhale, southern Poland: history of research, genesis and utility (2003), współautorką Słownika hydrogeologicznego (2002), Hydrogeologii regionalnej Polski - Rejon górnej Wisły (2007) licznych opracowań kartograficznych m.in. Mapy głównych jednostek geologicznych Podhala (1982), Mapy hydrogeologicznej Podhala i obszarów przyległych (1982), Mapy hydrogeologicznej Polski w skali 1:50 000. Arkusz Tatry Zachodnie i Wysokie (2003)

W 1992 zainicjowała powstanie Stacji Badawczej Ochrony Środowiska i Wpływów Antropogenicznych na Wody Podziemne przy Uniwersytecie Warszawskim. Odbyła staże naukowe, m.in. na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie (1971–1972), na Uniwersytecie im. Komeńskiego w Bratysławie (1986), w Instytucie Geochemii i Geofizyki Akademii Nauk Białorusi oraz w Kent State University w USA (1993).

Zorganizowała współpracę naukową pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim, Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie i Uniwersytetem Stanowym w Kent, dotyczącą „neutralizacji kwaśnych deszczów w czasie migracji przez profile glebowe i strefę aeracji o różnym składzie mineralnym”.^[3]

Od ponad 50 lat związana jest z Uniwersytetem Warszawskim. Jest promotorką 125 prac magisterskich oraz pięciu rozpraw doktorskich. Uczestniczyła także w działalności dydaktycznej poza macierzystą uczelnią – przez wiele lat wykładała hydrogeologię i ochronę wód podziemnych na Uniwersytecie Łódzkim oraz na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Brała również udział jako wykładowczyni w międzynarodowych kursach UNESCO. W latach 1981–1987 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej ds. dydaktycznych.

Brała udział w pracach wielu gremiów naukowych, m.in. w Polskim Towarzystwie Geologicznym, Komisji Hydrogeologicznej PAN, Komitecie Gospodarki Wodnej PAN oraz w Narodowym Komitecie International Association of Hydrogeologists. Działała także społecznie, m.in. była wieloletnim członkiem prezydium ZNP, a w latach 1972–1976 wiceprzewodniczącą Związku Nauczycielstwa Polskiego na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała również w Społecznym Komitecie Budowy Pomnika Juliusza Słowackiego w Warszawie.

• Złota Odznaka ZNP (1972)
• Złoty Krzyż Zasługi (1980)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990)
• Medal Komisji Edukacji Narodowej (1999)
• Krzyż Zesłańców Sybiru (2005)

Była także wielokrotnie nagradzana przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Trzykrotnie otrzymała Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej.

Zmarła 10 czerwca 2010 w Warszawie^[1]. Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

• DanutaD. Małecka DanutaD., Mapa głównych jednostek geologicznych Podhala i obszarów przyległych, Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1982 .
• DanutaD. Małecka DanutaD., Mapa hydrogeologiczna Podhala i obszarów przyległych, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1982  (pol.).
• DanutaD. Małecka DanutaD., Mapa obszarów głównych zbiorników wód podziemnych (GZWP) w Polsce 1:500 000, Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza, 1990  (pol.).
• DanutaD. Małecka DanutaD., Mapa hydrogeologiczna Polski. Arkusz Tatry Zachodnie i Wysokie, Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 2002 .
• Dowgiałło Jan, Bocheńska Tatiana Tatiana: Słownik hydrogeologiczny. Danuta Małecka (współautor). Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 2002. ISBN 978-83-86986-57-6. OCLC 749292646.
• DanutaD. Małecka DanutaD., JózefJ. Chowaniec JózefJ., JerzyJ. Małecki JerzyJ., Region górnej Wisły, [w:] BronisławB. Paczyński, AndrzejA. Sadurski, KazimierzK. Burzyński, Hydrogeologia regionalna Polski. T. 1, Wody słodkie, Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 2007, s. 108-159 [dostęp 2025-09-13]  (pol.). url-auto

• WłodzimierzW. Humnicki WłodzimierzW., Profesor Danuta Małecka - wymagający pedagog i przyjaciel młodzieży akademickiej, „Przegląd Geologiczny”, 50 (5), 2002, s. 392-394 [dostęp 2025-09-10] .
• StefanS. Krajewski StefanS., Wspomnienia; Danuta Małecka (1929-2010) [pdf], „Przegląd Geologiczny”, 58 (11), pgi.gov.pl, listopad 2010, s. 1058-1059, ISSN 0033-2151 [dostęp 2025-09-11]  (pol.).
• BohdanB. Kozerski BohdanB., Jerzy J.J.J. Małecki Jerzy J.J.J., Historia hydrogeologii na Uniwersytecie Warszawskim w 60-lecie jej istnienia, „Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego”, 456 (1), 2013, s. 22-23, ISSN 0867-6143 [dostęp 2025-09-15]  (pol.).
• ZygmuntZ. Strenczak ZygmuntZ., Człowiek Człowiekowi Wilkiem, Wągrowiec: M-Druk Janusz Muszyński, 2014, s. 150-167  (pol.).
• Jan Parafianiuk: Słownik biograficzny geologów polskich. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2025, s. 470. ISBN 978-83-7676-381-1.

• Prof. dr hab. Danuta Małecka, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2025-09-11] .