David Janssen

David Janssen
Ilustracja
David Janssen jako Ścigany (1963)
Imię i nazwisko

David Harold Meyer

Data i miejsce urodzenia

27 marca 1931
Naponee, Nebraska, USA

Data i miejsce śmierci

13 lutego 1980
Malibu, Kalifornia, USA

Zawód

aktor

Współmałżonek

Ellie Graham
(1958–1968; rozwód)
Dani Crayne
(1975–1980; jego śmierć)

Lata aktywności

1945–1980

David Harold Meyer[1], bardziej znany jako David Janssen (ur. 27 marca 1931 w Naponee w stanie Nebraska, zm. 13 lutego 1980 w Malibu w Kalifornii) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny. W 1996 magazyn „TV Guide” umieścił go w rankingu na 36. miejscu listy 50. Największych Gwiazd TV w dziejach[2]. Za rolę dr-a Richarda Kimble’a w serialu ABC Ścigany (The Fugitive, 1963–67) został dwukrotnie nominowany do nagrody Złotego Globu, z czego jedną wygrał (1966), a także otrzymał trzykrotnie nominację nagrody Emmy[3].

1 maja 1989 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7011 Hollywood Boulevard[4][5].

Życiorys

Młodość

Urodził się w Naponee, we wsi hrabstwa Franklin w południowej Nebrasce w irlandzko-żydowskiej[6] rodzinie bankiera Harolda Edwarda Meyera (ur. 12 maja 1906, zm. 4 listopada 1990) i Berniece Graf (ur. 11 maja 1910, zm. 26 listopada 1995). Jego rodzice rozwiedli się w 1935. David Janssen przeniósł się do Los Angeles w Kalifornii wraz z matką, która w 1940 wyszła za mąż za Eugene’a Janssena. Po wejściu do przemysłu rozrywkowego jako dziecko, użył nazwiska swojego ojczyma. Uczęszczał do Fairfax High School w Los Angeles[7]. Odsłużył dwa lata w United States Army, gdzie zaprzyjaźnił się z żołnierzami Martinem Milnerem i Clintem Eastwoodem, podczas gdy został wysłany do Fort Ord w Kalifornii[8].

Kariera

Tak jak Clark Gable, Janssen stracił sporo ról filmowych we wczesnych fazach kariery, ponieważ jego uszy były „zbyt duże”. Po raz pierwszy pojawił się w wieku 13 lat w komedii muzycznej To jest przyjemność (It’s a Pleasure, 1945)[9] z udziałem Sonji Henie i Michaela O’Shei. Mając 14 lat był w obsadzie przygodowego filmu Swamp Fire (1946) obok Johnny’ego Weissmullera, Virginii Grey i Bustera Crabbe’a. W 1950 podpisał kontrakt z Universal. Występował przelotnie w filmach - małobudżetowym Francis Goes to West Point (1952) i wysokobudżetowym Do piekła i z powrotem (To Hell and Back, 1955)[10].

Popularność Janssena wzrosła dzięki tytułowej roli Richarda Diamonda w serialu CBC Richard Diamond, prywatny detektyw (Richard Diamond, Private Detective, 1957−1960) z Mary Tyler Moore i Barbarą Bain. W dramacie wojennym Z piekła do wieczności (Hell to Eternity, 1960) wystąpił w roli sierżanta Billa Hazena, a w biograficznym dramacie kryminalnym Król ryczenia 20.: Historia Arnolda Rothsteina (King of the Roaring 20's: The Story of Arnold Rothstein, 1961) zagrał ekstrawaganckiego hazardzistę i przemytnika alkoholu Arnolda Rothsteina. Stał się najlepiej zapamiętany ze swojej roli lekarza doktora Richarda Kimble’a fałszywie uznanego za winnego morderstwa swojej żony i oskarżonego o ucieczkę z aresztu w serialu ABC Ścigany (The Fugitive, 1963–67)[11]. W serialu kryminalnym CBS O’Hara, skarb USA (O’Hara, U.S. Treasury, 1971–72) wystąpił jako agent rządowy Jim O’Hara, prowadzący dochodzenie w sprawie fałszerzy i innych federalnych przestępstw. W serialu ABC Harry O (1974–76) grał detektywa Harry’ego Orwella z San Diego.

Życie prywatne

25 sierpnia 1958 w Las Vegas poślubił modelkę i dekoratorkę wnętrz Ellie Graham, z którą rozwiódł się w 1968. W 1975 ożenił się po raz drugi z aktorką i modelką Dani Crayne Greco. Byli małżeństwem do jego śmierci[12].

Zmarł nagle 13 lutego 1980 w Santa Monica UCLA Medical Center w Malibu w Kalifornii po rozległym zawale serca w wieku 48 lat[13][14].

Filmografia

Filmy fabularne

Seriale TV

  • 1952: Death Valley Days jako dr Bill Breckenridge
  • 1957: Alcoa Theatre jako Jim McCandless / Mike Harper
  • 1957-60: Richard Diamond, prywatny detektyw (Richard Diamond, Private Detective) jako Richard Diamond
  • 1963–67: Ścigany (The Fugitive) jako dr Richard Kimble
  • 1971: O’Hara, U.S. Treasury jako Jim O’Hara
  • 1974–76: Harry O jako Harry Orwell
  • 1978: Centennial jako Paul Garrett/narrator

Przypisy

  1. ↑ David Janssen. TV.com. [dostęp 2015-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-11)]. (ang.).
  2. ↑ TV Guide's 50 Greatest TV Stars of All Time [1996]. AmIAnnoying.com. [dostęp 2015-08-05]. (ang.).
  3. ↑ David Janssen Awards. AllMovie. [dostęp 2019-08-05]. (ang.).
  4. ↑ David Janssen. Walk of Fame. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
  5. ↑ Michael Seiler, Hollywood Star Walk: David Janssen, Actor, „Los Angeles Times”, 14 lutego 1980 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
  6. ↑ 'Angels' Will Be Back – Without Shelly Hack. The Evening Independent, p. 12-B. [dostęp 2015-08-05]. (ang.).
  7. ↑ David Janssen (1931-1980). Find a Grave Memorial. [dostęp 2015-08-05]. (ang.).
  8. ↑ The First Fugitive, „People” [dostęp 2026-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-07] (ang.).
  9. ↑ Hal Erickson: David Janssen Biography. AllMovie. [dostęp 2019-08-05]. (ang.).
  10. ↑ Hal Erickson, Rovi, David Janssen Biography, „The New York Times” [dostęp 2015-08-05] (ang.).
  11. ↑ Classic TV Shows - Fugitive, David Janssen 1963. Fifties Web. [dostęp 2015-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-22)]. (ang.).
  12. ↑ What David Janssen Is Really a Fugitive from Is Really a Fugitive from Is Contentment, „People” [dostęp 2015-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-24] (ang.).
  13. ↑ Michael Seiler, From the Archives: Massive Heart Attack Kills Actor David Janssen, 48, „Los Angeles Times”, 14 lutego 1980 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
  14. ↑ Richard F. Shepard, David Janssen, 49, TV and Movie Actor; Characterized Tough, Terse and Decent Private-Eye Hero-- Was in „The Fugitive”, „The New York Times”, 14 lutego 1980 [dostęp 2026-06-29] (ang.).

Bibliografia